၅. ဥတ္တိယသုတ္တံ

၉၅. အထ ခေါ ဥတ္တိယော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဥတ္တိယော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’န္တိ? ‘‘အဗျာကတံ ခေါ ဧတံ၊ ဥတ္တိယ၊ မယာ – ‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’န္တိ? ‘‘ဧတမ္ပိ ခေါ၊ ဥတ္တိယ၊ အဗျာကတံ မယာ – ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အန္တဝါ လောကော။ပေ။ အနန္တဝါ လောကော။ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ။ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ။ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ ။ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’န္တိ? ‘‘ဧတမ္ပိ ခေါ၊ ဥတ္တိယ၊ အဗျာကတံ မယာ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘အဗျာကတံ ခေါ ဧတံ၊ ဥတ္တိယ၊ မယာ – သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘ဧတမ္ပိ ခေါ၊ ဥတ္တိယ၊ အဗျာကတံ မယာ အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အန္တဝါ လောကော။ပေ။ အနန္တဝါ လောကော။ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ။ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ။ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘ဧတမ္ပိ ခေါ၊ ဥတ္တိယ၊ အဗျာကတံ မယာ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. အထ ကိဉ္စရဟိ ဘောတာ ဂေါတမေန ဗျာကတ’’န္တိ?

‘‘အဘိညာယ ခေါ အဟံ၊ ဥတ္တိယ၊ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ.

‘‘ယံ ပနေတံ ဘဝံ ဂေါတမော အဘိညာယ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ သဗ္ဗော ဝါ [သဗ္ဗော စ (က.)] တေန လောကော နီယတိ [နီယိဿတိ (သီ.)၊ နိယျာဿတိ (သျာ.)၊ နိယျံဿတိ (ပီ.)] ဥပဍ္ဎော ဝါ တိဘာဂေါ ဝါ’’တိ [တိဘာဂေါ ဝါတိ ပဒေဟိ (က.)]? ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ.

အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာ ဟေဝံ ခေါ ဥတ္တိယော ပရိဗ္ဗာဇကော ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ပဋိလဘိ – ‘သဗ္ဗသာမုက္ကံသိကံ ဝတ မေ သမဏော ဂေါတမော ပဉှံ ပုဋ္ဌော သံသာဒေတိ၊ နော ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ န နူန ဝိသဟတီ’တိ. တဒဿ ဥတ္တိယဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဥတ္တိယံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တေနဟာဝုသော ဥတ္တိယ၊ ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ. ဥပမာယ မိဓေကစ္စေ ဝိညူ ပုရိသာ ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာနန္တိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော ဥတ္တိယ၊ ရညော ပစ္စန္တိမံ နဂရံ ဒဠှုဒ္ဓါပံ [ဒဠှုဒ္ဒါပံ (သီ. ပီ.)] ဒဠှပါကာရတောရဏံ ဧကဒွါရံ. တတြဿ ဒေါဝါရိကော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ အညာတာနံ နိဝါရေတာ ဉာတာနံ ပဝေသေတာ. သော တဿ နဂရဿ သမန္တာ အနုပရိယာယပထံ အနုက္ကမတိ. အနုပရိယာယပထံ အနုက္ကမမာနော န ပဿေယျ ပါကာရသန္ဓိံ ဝါ ပါကာရဝိဝရံ ဝါ၊ အန္တမသော ဗိဠာရနိက္ခမနမတ္တမ္ပိ. နော စ ခွဿ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘ဧတ္တကာ ပါဏာ ဣမံ နဂရံ ပဝိသန္တိ ဝါ နိက္ခမန္တိ ဝါ’တိ. အထ ခွဿ ဧဝမေတ္ထ ဟောတိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ ဩဠာရိကာ ပါဏာ ဣမံ နဂရံ ပဝိသန္တိ ဝါ နိက္ခမန္တိ ဝါ၊ သဗ္ဗေ တေ ဣမိနာ ဒွါရေန ပဝိသန္တိ ဝါ နိက္ခမန္တိ ဝါ’တိ.

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ၊ အာဝုသော ဥတ္တိယ၊ န တထာဂတဿ ဧဝံ ဥဿုက္ကံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗော ဝါ တေန လောကော နီယတိ၊ ဥပဍ္ဎော ဝါ၊ တိဘာဂေါ ဝါ’တိ. အထ ခေါ ဧဝမေတ္ထ တထာဂတဿ ဟောတိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ လောကမှာ နီယိံသု ဝါ နီယန္တိ ဝါ နီယိဿန္တိ ဝါ၊ သဗ္ဗေ တေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟာယ စေတသော ဥပက္ကိလေသေ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏေ၊ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ယထာဘူတံ ဘာဝေတွာ. ဧဝမေတေ [ဧဝမေတေန (က.)] လောကမှာ နီယိံသု ဝါ နီယန္တိ ဝါ နီယိဿန္တိ ဝါ’တိ. ယဒေဝ ခေါ တွံ [ယဒေဝ ခွေတ္ထ (က.)]၊ အာဝုသော ဥတ္တိယ၊ ဘဂဝန္တံ ပဉှံ [ဣမံ ပဉှံ (သျာ. က.)] အပုစ္ဆိ တဒေဝေတံ ပဉှံ ဘဂဝန္တံ အညေန ပရိယာယေန အပုစ္ဆိ. တသ္မာ တေ တံ ဘဂဝါ န ဗျာကာသီ’’တိ. ပဉ္စမံ.