၆. ကောကနုဒသုတ္တံ

၉၆. ‘‘ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ တပေါဒါရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒါ တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. တပေါဒါယ [တပေါဒေ (က.)] ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. ကောကနုဒေါပိ ခေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒါ တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ.

အဒ္ဒသာ ခေါ ကောကနုဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကွေတ္ထ [ကော တေတ္ထ (သီ.)၊ ကွတ္ထ (ပီ. က.)]၊ အာဝုသော’’တိ? ‘‘အဟမာဝုသော၊ ဘိက္ခူ’’တိ.

‘‘ကတမေသံ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူန’’န္တိ? ‘‘သမဏာနံ၊ အာဝုသော၊ သကျပုတ္တိယာန’’န္တိ.

‘‘ပုစ္ဆေယျာမ မယံ အာယသ္မန္တံ ကိဉ္စိဒေဝ ဒေသံ၊ သစေ အာယသ္မာ ဩကာသံ ကရောတိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆာဝုသော၊ သုတွာ ဝေဒိဿာမာ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော၊ ‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ [ဧဝံဒိဋ္ဌိကော (သျာ.)] ဘဝ’’န္တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော၊ ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝ’’န္တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော၊ အန္တဝါ လောကော။ပေ။ အနန္တဝါ လောကော။ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ။ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ။ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝ’’န္တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘တေန ဟိ ဘဝံ န ဇာနာတိ၊ န ပဿတီ’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ န ဇာနာမိ န ပဿာမိ. ဇာနာမဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဿာမီ’’တိ.

‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော၊ သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝ’န္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပန၊ ဘော၊ အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝ’န္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော၊ အန္တဝါ လောကော။ပေ။ အနန္တဝါ လောကော။ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ။ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ။ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝန္တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘တေန ဟိ ဘဝံ န ဇာနာတိ န ပဿတီ’တိ၊ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ န ဇာနာမိ န ပဿာမိ. ဇာနာမဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဿာမီ’တိ ဝဒေသိ. ယထာ ကထံ ပနာဝုသော၊ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

‘‘‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒိဋ္ဌိဂတမေတံ. ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒိဋ္ဌိဂတမေတံ. အန္တဝါ လောကော။ပေ။ အနန္တဝါ လောကော။ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ။ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ။ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ။ ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒိဋ္ဌိဂတမေတံ.

‘‘ယာဝတာ၊ အာဝုသော၊ ဒိဋ္ဌိ [ဒိဋ္ဌိဂတာ (သဗ္ဗတ္ထ)] ယာဝတာ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဒိဋ္ဌိအဓိဋ္ဌာနံ ဒိဋ္ဌိပရိယုဋ္ဌာနံ ဒိဋ္ဌိသမုဋ္ဌာနံ ဒိဋ္ဌိသမုဂ္ဃါတော [ယာဝတာ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာန အဓိဋ္ဌာန ပရိယုဋ္ဌာန သမုဋ္ဌာန သမုဂ္ဃါတော (သီ. ပီ.)]၊ တမဟံ ဇာနာမိ တမဟံ ပဿာမိ. တမဟံ ဇာနန္တော တမဟံ ပဿန္တော ကျာဟံ ဝက္ခာမိ – ‘န ဇာနာမိ န ပဿာမီ’တိ? ဇာနာမဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဿာမီ’’တိ.

‘‘ကော နာမော အာယသ္မာ၊ ကထဉ္စ ပနာယသ္မန္တံ သဗြဟ္မစာရီ ဇာနန္တီ’’တိ? ‘‘‘အာနန္ဒော’တိ ခေါ မေ၊ အာဝုသော၊ နာမံ. ‘အာနန္ဒော’တိ စ ပန မံ သဗြဟ္မစာရီ ဇာနန္တီ’’တိ. ‘‘မဟာစရိယေန ဝတ ကိရ၊ ဘော၊ သဒ္ဓိံ မန္တယမာနာ န ဇာနိမှ – ‘အာယသ္မာ အာနန္ဒော’တိ. သစေ ဟိ မယံ ဇာနေယျာမ – ‘အယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော’တိ၊ ဧတ္တကမ္ပိ နော နပ္ပဋိဘာယေယျ [နပ္ပဋိဘာသေယျာမ (က.) နပ္ပဋိဘာသေယျ (ဗဟူသု) မ. နိ. ၃.၂၁၆ ပဿိတဗ္ဗံ]. ခမတု စ မေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.