സമുട്ഠാനസീസസങ്ഖേപോ

സമുട്ഠാനസ്സുദ്ദാനം

൨൫൭. അനിച്ചാ സബ്ബേ സങ്ഖാരാ, ദുക്ഖാനത്താ ച സങ്ഖതാ;

നിബ്ബാനഞ്ചേവ പഞ്ഞത്തി, അനത്താ ഇതി നിച്ഛയാ.

ബുദ്ധചന്ദേ അനുപ്പന്നേ, ബുദ്ധാദിച്ചേ അനുഗ്ഗതേ;

തേസം സഭാഗധമ്മാനം, നാമമത്തം ന നായതി.

ദുക്കരം വിവിധം കത്വാ, പൂരയിത്വാന പാരമീ;

ഉപ്പജ്ജന്തി മഹാവീരാ, ചക്ഖുഭൂതാ സബ്രഹ്മകേ.

തേ ദേസയന്തി സദ്ധമ്മം, ദുക്ഖഹാനിം സുഖാവഹം;

അങ്ഗീരസോ സക്യമുനി, സബ്ബഭൂതാനുകമ്പകോ.

സബ്ബസത്തുത്തമോ സീഹോ, പിടകേ തീണി ദേസയി;

സുത്തന്തമഭിധമ്മഞ്ച, വിനയഞ്ച മഹാഗുണം.

ഏവം നീയതി സദ്ധമ്മോ, വിനയോ യദി തിട്ഠതി;

ഉഭതോ ച വിഭങ്ഗാനി, ഖന്ധകാ യാ ച മാതികാ.

മാലാ സുത്തഗുണേനേവ, പരിവാരേന ഗന്ഥിതാ;

തസ്സേവ പരിവാരസ്സ, സമുട്ഠാനം നിയതോ കതം.

സമ്ഭേദം നിദാനം ചഞ്ഞം, സുത്തേ ദിസ്സന്തി ഉപരി;

തസ്മാ സിക്ഖേ പരിവാരം, ധമ്മകാമോ സുപേസലോതി.

തേരസസമുട്ഠാനം

വിഭങ്ഗേ ദ്വീസു പഞ്ഞത്തം, ഉദ്ദിസന്തി ഉപോസഥേ;

പവക്ഖാമി സമുട്ഠാനം, യഥാഞായം സുണാഥ മേ.

പാരാജികം യം പഠമം, ദുതിയഞ്ച തതോ പരം;

സഞ്ചരിത്താനുഭാസനഞ്ച, അതിരേകഞ്ച ചീവരം.

ലോമാനി പദസോധമ്മോ, ഭൂതം സംവിധാനേന ച;

ഥേയ്യദേസനചോരീ ച, അനനുഞ്ഞാതായ തേരസ.

തേരസേതേ സമുട്ഠാന നയാ, വിഞ്ഞൂഹി ചിന്തിതാ.

ഏകേകസ്മിം സമുട്ഠാനേ, സദിസാ ഇധ ദിസ്സരേ.

൧. പഠമപാരാജികസമുട്ഠാനം

൨൫൮. മേഥുനം സുക്കസംസഗ്ഗോ, അനിയതാ പഠമികാ;

പുബ്ബൂപപരിപാചിതാ, രഹോ ഭിക്ഖുനിയാ സഹ.

സഭോജനേ രഹോ ദ്വേ ച, അങ്ഗുലി ഉദകേ ഹസം;

പഹാരേ ഉഗ്ഗിരേ ചേവ, തേപഞ്ഞാസാ ച സേഖിയാ.

അധക്ഖഗാമാവസ്സുതാ, തലമട്ഠഞ്ച സുദ്ധികാ;

വസ്സംവുട്ഠാ ച ഓവാദം, നാനുബന്ധേ പവത്തിനിം.

ഛസത്തതി ഇമേ സിക്ഖാ, കായമാനസികാ കതാ;

സബ്ബേ ഏകസമുട്ഠാനാ, പഠമം പാരാജികം യഥാ.

പഠമപാരാജികസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൨. ദുതിയപാരാജികസമുട്ഠാനം

൨൫൯. അദിന്നം വിഗ്ഗഹുത്തരി, ദുട്ഠുല്ലാ അത്തകാമിനം;

അമൂലാ അഞ്ഞഭാഗിയാ, അനിയതാ ദുതിയികാ.

അച്ഛിന്ദേ പരിണാമനേ, മുസാ ഓമസപേസുണാ;

ദുട്ഠുല്ലാ പഥവീഖണേ, ഭൂതം അഞ്ഞായ ഉജ്ഝാപേ.

നിക്കഡ്ഢനം സിഞ്ചനഞ്ച, ആമിസഹേതു ഭുത്താവീ;

ഏഹി അനാദരി ഭിംസാ, അപനിധേ ച ജീവിതം.

ജാനം സപ്പാണകം കമ്മം, ഊനസംവാസനാസനാ;

സഹധമ്മികവിലേഖാ, മോഹോ അമൂലകേന ച.

കുക്കുച്ചം ധമ്മികം ചീവരം, ദത്വാ [കുക്കുച്ചം ധമ്മികം ചീവരം (സീ.), കുക്കുച്ചം ധമ്മികം ദത്വാ (സ്യാ.)] പരിണാമേയ്യ പുഗ്ഗലേ;

കിം തേ അകാലം അച്ഛിന്ദേ, ദുഗ്ഗഹീ നിരയേന ച.

ഗണം വിഭങ്ഗം ദുബ്ബലം, കഥിനാഫാസുപസ്സയം;

അക്കോസചണ്ഡീ മച്ഛരീ, ഗബ്ഭിനീ ച പായന്തിയാ.

ദ്വേവസ്സം സിക്ഖാ സങ്ഘേന, തയോ ചേവ ഗിഹീഗതാ;

കുമാരിഭൂതാ തിസ്സോ ച, ഊനദ്വാദസസമ്മതാ.

അലം താവ സോകാവാസം, ഛന്ദാ അനുവസ്സാ ച ദ്വേ;

സിക്ഖാപദാ സത്തതിമേ, സമുട്ഠാനാ തികാ കതാ.

കായചിത്തേന ന വാചാ, വാചാചിത്തം ന കായികം;

തീഹി ദ്വാരേഹി ജായന്തി, പാരാജികം ദുതിയം യഥാ.

ദുതിയപാരാജികസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൩. സഞ്ചരിത്തസമുട്ഠാനം

൨൬൦. സഞ്ചരീ കുടി വിഹാരോ, ധോവനഞ്ച പടിഗ്ഗഹോ;

വിഞ്ഞത്തുത്തരി അഭിഹട്ഠും, ഉഭിന്നം ദൂതകേന ച.

കോസിയാ സുദ്ധദ്വേഭാഗാ, ഛബ്ബസ്സാനി നിസീദനം;

രിഞ്ചന്തി രൂപികാ ചേവ, ഉഭോ നാനപ്പകാരകാ.

ഊനബന്ധനവസ്സികാ, സുത്തം വികപ്പനേന ച;

ദ്വാരദാനസിബ്ബാനി [ദ്വാരദാനസിബ്ബിനീ (സീ. സ്യാ.)] ച, പൂവപച്ചയജോതി ച.

രതനം സൂചി മഞ്ചോ ച, തൂലം നിസീദനകണ്ഡു ച;

വസ്സികാ ച സുഗതേന, വിഞ്ഞത്തി അഞ്ഞം ചേതാപനാ.

ദ്വേ സങ്ഘികാ മഹാജനികാ, ദ്വേ പുഗ്ഗലലഹുകാ ഗരു;

ദ്വേ വിഘാസാ സാടികാ ച, സമണചീവരേന ച.

സമപഞ്ഞാസിമേ ധമ്മാ, ഛഹി ഠാനേഹി ജായരേ;

കായതോ ന വാചാചിത്താ, വാചതോ ന കായമനാ.

കായവാചാ ന ച ചിത്താ [ന ചിത്തതോ (സീ. സ്യാ.)], കായചിത്താ ന വാചികാ [ന വാചതോ (സീ. സ്യാ.)];

വാചാചിത്താ ന കായേന, തീഹി ദ്വാരേഹി [തീഹി ഠാനേഹി (സ്യാ.)] ജായരേ.

ഛസമുട്ഠാനികാ ഏതേ, സഞ്ചരിത്തേന സാദിസാ.

സഞ്ചരിത്തസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൪. സമനുഭാസനാസമുട്ഠാനം

൨൬൧. ഭേദാനുവത്തദുബ്ബച, ദൂസദുട്ഠുല്ലദിട്ഠി ച;

ഛന്ദം ഉജ്ജഗ്ഘികാ ദ്വേ ച, ദ്വേ ച സദ്ദാ ന ബ്യാഹരേ.

ഛമാ നീചാസനേ ഠാനം, പച്ഛതോ ഉപ്പഥേന ച;

വജ്ജാനുവത്തിഗഹണാ, ഓസാരേ പച്ചാചിക്ഖനാ.

കിസ്മിം സംസട്ഠാ ദ്വേ വധി, വിസിബ്ബേ ദുക്ഖിതായ ച;

പുന സംസട്ഠാ ന വൂപസമേ, ആരാമഞ്ച പവാരണാ.

അന്വദ്ധം [അന്വദ്ധമാസം (സീ. സ്യാ.)] സഹ ജീവിനിം, ദ്വേ ചീവരം അനുബന്ധനാ;

സത്തതിംസ ഇമേ ധമ്മാ, കായവാചായ ചിത്തതോ.

സബ്ബേ ഏകസമുട്ഠാനാ, സമനുഭാസനാ യഥാ.

സമനുഭാസനാസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൫. കഥിനസമുട്ഠാനം

൨൬൨. ഉബ്ഭതം കഥിനം തീണി, പഠമം പത്തഭേസജ്ജം;

അച്ചേകം ചാപി സാസങ്കം, പക്കമന്തേന വാ ദുവേ.

ഉപസ്സയം പരമ്പരാ, അനതിരിത്തം നിമന്തനാ;

വികപ്പം രഞ്ഞോ വികാലേ, വോസാസാരഞ്ഞകേന ച.

ഉസ്സയാസന്നിചയഞ്ച, പുരേ പച്ഛാ വികാലേ ച;

പഞ്ചാഹികാ സങ്കമനീ, ദ്വേപി ആവസഥേന ച.

പസാഖേ ആസനേ ചേവ, തിംസ ഏകൂനകാ ഇമേ;

കായവാചാ ന ച ചിത്താ [ന ചിത്തതോ (സ്യാ.)], തീഹി ദ്വാരേഹി ജായരേ.

ദ്വിസമുട്ഠാനികാ സബ്ബേ, കഥിനേന സഹാസമാ.

കഥിനസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൬. ഏളകലോമസമുട്ഠാനം

൨൬൩. ഏളകലോമാ ദ്വേ സേയ്യാ, ആഹച്ച പിണ്ഡഭോജനം;

ഗണവികാലസന്നിധി, ദന്തപോനേന ചേലകാ.

ഉയ്യുത്തം സേനം [ഉയ്യുത്തം വസേ (സ്യാ.)] ഉയ്യോധി, സുരാ ഓരേന ന്ഹായനാ;

ദുബ്ബണ്ണേ ദ്വേ ദേസനികാ, ലസുണുപതിട്ഠേ നച്ചനാ.

ന്ഹാനമത്ഥരണം സേയ്യാ, അന്തോരട്ഠേ തഥാ ബഹി;

അന്തോവസ്സം ചിത്താഗാരം, ആസന്ദി സുത്തകന്തനാ.

വേയ്യാവച്ചം സഹത്ഥാ ച, അഭിക്ഖുകാവാസേന ച;

ഛത്തം യാനഞ്ച സങ്ഘാണിം, അലങ്കാരം ഗന്ധവാസിതം.

ഭിക്ഖുനീ സിക്ഖമാനാ ച, സാമണേരീ ഗിഹിനിയാ;

അസംകച്ചികാ ആപത്തി, ചത്താരീസാ ചതുത്തരി.

കായേന ന വാചാചിത്തേന, കായചിത്തേന ന വാചതോ;

ദ്വിസമുട്ഠാനികാ സബ്ബേ, സമാ ഏളകലോമികാതി.

ഏളകലോമസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൭. പദസോധമ്മസമുട്ഠാനം

൨൬൪. പദഞ്ഞത്ര അസമ്മതാ, തഥാ അത്ഥങ്ഗതേന ച;

തിരച്ഛാനവിജ്ജാ ദ്വേ വുത്താ, അനോകാസോ [അനോകാസേ (സീ. സ്യാ.)] ച പുച്ഛനാ.

സത്ത സിക്ഖാപദാ ഏതേ, വാചാ ന കായചിത്തതോ [കായചിത്തകാ (ക.)];

വാചാചിത്തേന ജായന്തി, ന തു കായേന ജായരേ.

ദ്വിസമുട്ഠാനികാ സബ്ബേ, പദസോധമ്മസദിസാ.

പദസോധമ്മസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൮. അദ്ധാനസമുട്ഠാനം

൨൬൫. അദ്ധാനനാവം പണീതം, മാതുഗാമേന സംഹരേ;

ധഞ്ഞം നിമന്തിതാ ചേവ, അട്ഠ ച പാടിദേസനീ.

സിക്ഖാ പന്നരസ ഏതേ, കായാ ന വാചാ ന മനാ;

കായവാചാഹി ജായന്തി, ന തേ ചിത്തേന ജായരേ.

കായചിത്തേന ജായന്തി, ന തേ ജായന്തി വാചതോ;

കായവാചാഹി ചിത്തേന, സമുട്ഠാനാ ചതുബ്ബിധാ.

പഞ്ഞത്താ ബുദ്ധഞാണേന, അദ്ധാനേന സഹാ സമാ [സമാനയാ (സ്യാ.)].

അദ്ധാനസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൯. ഥേയ്യസത്ഥസമുട്ഠാനം

൨൬൬. ഥേയ്യസത്ഥം ഉപസ്സുതി, സൂപവിഞ്ഞാപനേന ച;

രത്തിഛന്നഞ്ച ഓകാസം, ഏതേ ബ്യൂഹേന സത്തമാ.

കായചിത്തേന ജായന്തി, ന തേ ജായന്തി വാചതോ;

തീഹി ദ്വാരേഹി ജായന്തി, ദ്വിസമുട്ഠാനികാ ഇമേ.

ഥേയ്യസത്ഥസമുട്ഠാനാ, ദേസിതാദിച്ചബന്ധുനാ.

ഥേയ്യസത്ഥസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൧൦. ധമ്മദേസനാസമുട്ഠാനം

൨൬൭. ഛത്തപാണിസ്സ സദ്ധമ്മം, ന ദേസേന്തി തഥാഗതാ;

ഏവമേവ [തഥേവ (സീ. സ്യാ.)] ദണ്ഡപാണിസ്സ, സത്ഥആവുധപാണിനം.

പാദുകുപാഹനാ യാനം, സേയ്യപല്ലത്ഥികായ ച;

വേഠിതോഗുണ്ഠിതോ ചേവ, ഏകാദസമനൂനകാ.

വാചാചിത്തേന ജായന്തി, ന തേ ജായന്തി കായതോ;

സബ്ബേ ഏകസമുട്ഠാനാ, സമകാ ധമ്മദേസനേ.

ധമ്മദേസനാസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൧൧. ഭൂതാരോചനസമുട്ഠാനം

൨൬൮. ഭൂതം കായേന ജായതി, ന വാചാ ന ച ചിത്തതോ;

വാചതോ ച സമുട്ഠാതി, ന കായാ ന ച ചിത്തതോ.

കായവാചായ ജായതി, ന തു ജായതി ചിത്തതോ;

ഭൂതാരോചനകാ നാമ, തീഹി ഠാനേഹി ജായതി.

ഭൂതാരോചനസമുട്ഠാനം നിട്ഠിതം.

൧൨. ചോരിവുട്ഠാപനസമുട്ഠാനം

൨൬൯. ചോരീ വാചായ ചിത്തേന, ന തം ജായതി കായതോ;

ജായതി തീഹി ദ്വാരേഹി, ചോരിവുട്ഠാപനം ഇദം;