൨. നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭനവഗ്ഗോ

൪൨൦. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബ’’ന്തി?

‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ആപത്തിം ആപന്നോ കമ്മകതോ ഉപസമ്പാദേതി, നിസ്സയം ദേതി, സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

[ചൂളവ. ൮-൯, ൧൮, ൩൦-൩൧, ൪൩, ൫൩, ൬൨, ൭൨] ‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. കതമേഹി പഞ്ചഹി? യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന കമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം, കമ്മം ഗരഹതി, കമ്മികേ ഗരഹതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, മിച്ഛാദിട്ഠികോ ച ഹോതി, ആജീവവിപന്നോ ച – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. കതമേഹി പഞ്ചഹി? അലജ്ജീ ച ഹോതി, ബാലോ ച, അപകതത്തോ ച, ഓമദ്ദകാരകോ ച ഹോതി, വത്തേസു സിക്ഖായ ച ന പരിപൂരകാരീ – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ കമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബ’’ന്തി.

൪൨൧. ‘‘സങ്ഗാമാവചരേന, ഭന്തേ, ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമന്തേന കതി ധമ്മേ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേത്വാ സങ്ഘോ ഉപസങ്കമിതബ്ബോ’’തി?

[പരി. ൩൬൫] ‘‘സങ്ഗാമാവചരേന, ഉപാലി, ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമന്തേന പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേത്വാ സങ്ഘോ ഉപസങ്കമിതബ്ബോ. കതമേ പഞ്ച? സങ്ഗാമാവചരേന, ഉപാലി, ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമന്തേന നീചചിത്തേന സങ്ഘോ ഉപസങ്കമിതബ്ബോ, രജോഹരണസമേന ചിത്തേന, ആസനകുസലേന ഭവിതബ്ബം നിസ്സജ്ജകുസലേന, ഥേരേ ഭിക്ഖൂ അനുപഖജ്ജന്തേന, നവേ ഭിക്ഖൂ ആസനേന അപ്പടിബാഹന്തേന യഥാപതിരൂപേ ആസനേ നിസീദിതബ്ബം, അനാനാകഥികേന ഭവിതബ്ബം അതിരച്ഛാനകഥികേന, സാമം വാ ധമ്മോ ഭാസിതബ്ബോ, പരോ വാ അജ്ഝേസിതബ്ബോ, അരിയോ വാ തുണ്ഹിഭാവോ നാതിമഞ്ഞിതബ്ബോ, സചേ, ഉപാലി, സങ്ഘോ സമഗ്ഗകരണീയാനി കമ്മാനി കരോതി തത്ര ചേ, ഉപാലി, ഭിക്ഖുനോ നക്ഖമതി, അപി ദിട്ഠാവികമ്മം കത്വാ ഞാപേതബ്ബാ സാമഗ്ഗീ. തം കിസ്സഹേതു? മാഹം സങ്ഘേന നാനത്തോ അസ്സന്തി. സങ്ഗാമാവചരേനുപാലി, ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമന്തേന ഇമേ പഞ്ച ധമ്മേ അജ്ഝത്തം ഉപട്ഠാപേത്വാ സങ്ഘോ ഉപസങ്കമിതബ്ബോ’’തി.

൪൨൨. ‘‘കതിഹി നു ഖോ, ഭന്തേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ചാ’’തി?

‘‘പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഉസ്സിതമന്തീ ച ഹോതി, നിസ്സിതജപ്പീ ച, ന ച ഭാസാനുസന്ധികുസലോ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഉസ്സിതമന്തീ ച ഹോതി, ന നിസ്സിതജപ്പീ ച, ഭാസാനുസന്ധികുസലോ ച ഹോതി, യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനരുചിതോ ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഉസ്സാദേതാ ച ഹോതി, അപസാദേതാ ച, അധമ്മം ഗണ്ഹാതി, ധമ്മം പടിബാഹതി, സമ്ഫഞ്ച ബഹും ഭാസതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന ഉസ്സാദേതാ ച ഹോതി, ന അപസാദേതാ ച, ധമ്മം ഗണ്ഹാതി, അധമ്മം പടിബാഹതി, സമ്ഫഞ്ച ന ബഹും ഭാസതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനരുചിതോ ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? പസയ്ഹപവത്താ ഹോതി, അനോകാസകമ്മം കാരേത്വാ പവത്താ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, ന യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി, ന യഥാദിട്ഠിയാ ബ്യാകതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനഅകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനഅമനാപോ ച ബഹുജനഅരുചിതോ ച. പഞ്ചഹുപാലി, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനരുചിതോ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ന പസയ്ഹപവത്താ ഹോതി, ഓകാസകമ്മം കാരേത്വാ പവത്താ ഹോതി, യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ ചോദേതാ ഹോതി, യഥാധമ്മേ യഥാവിനയേ യഥാപത്തിയാ കാരേതാ ഹോതി, യഥാദിട്ഠിയാ ബ്യാകതാ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേ വോഹരന്തോ ബഹുജനകന്തോ ച ഹോതി ബഹുജനമനാപോ ച ബഹുജനരുചിതോ ചാ’’തി.

൪൨൩. ‘‘കതി നു ഖോ, ഭന്തേ, ആനിസംസാ വിനയപരിയത്തിയാ’’തി?

‘‘പഞ്ചിമേ, ഉപാലി, ആനിസംസാ വിനയപരിയത്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? അത്തനോ സീലക്ഖന്ധോ സുഗുത്തോ ഹോതി സുരക്ഖിതോ, കുക്കുച്ചപകതാനം പടിസരണം ഹോതി, വിസാരദോ സങ്ഘമജ്ഝേ വോഹരതി, പച്ചത്ഥികേ സഹധമ്മേന സുനിഗ്ഗഹിതം നിഗ്ഗണ്ഹാതി, സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ പടിപന്നോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഉപാലി, പഞ്ചാനിസംസാ വിനയപരിയത്തിയാ’’.

നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭനവഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ ദുതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ആപന്നോ യായവണ്ണഞ്ച, അലജ്ജീ സങ്ഗാമേന ച;

ഉസ്സിതാ ഉസ്സാദേതാ ച, പസയ്ഹ പരിയത്തിയാതി.

പഠമയമകപഞ്ഞത്തി.