൬. അനുവിജ്ജകസ്സ അനുയോഗം
൩൯൬. അനുവിജ്ജകേന ചോദകോ പുച്ഛിതബ്ബോ – ‘‘യം ഖോ ത്വം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ പവാരണം ഠപേസി, കിമ്ഹി നം ഠപേസി, സീലവിപത്തിയാ വാ ഠപേസി, ആചാരവിപത്തിയാ വാ ഠപേസി, ദിട്ഠിവിപത്തിയാ വാ ഠപേസീ’’തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘സീലവിപത്തിയാ വാ ഠപേമി ആചാരവിപത്തിയാ വാ ഠപേമി ദിട്ഠിവിപത്തിയാ വാ ഠപേമീ’’തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘ജാനാതി പനായസ്മാ സീലവിപത്തിം, ജാനാതി ആചാരവിപത്തിം, ജാനാതി ദിട്ഠിവിപത്തി’’ന്തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘ജാനാമി ഖോ അഹം, ആവുസോ, സീലവിപത്തിം, ജാനാമി ആചാരവിപത്തിം, ജാനാമി ദിട്ഠിവിപത്തി’’ന്തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘കതമാ പനാവുസോ, സീലവിപത്തി കതമാ ആചാരവിപത്തി കതമാ ദിട്ഠിവിപത്തീ’’തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘ചത്താരി പാരാജികാനി തേരസ സങ്ഘാദിസേസാ – അയം സീലവിപത്തി. ഥുല്ലച്ചയം പാചിത്തിയം പാടിദേസനീയം ദുക്കടം ദുബ്ഭാസിതം – അയം ആചാരവിപത്തി. മിച്ഛാദിട്ഠി അന്തഗ്ഗാഹികാദിട്ഠി – അയം ദിട്ഠിവിപത്തീ’’തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘യം ഖോ ത്വം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ പവാരണം ഠപേസി, ദിട്ഠേന വാ ഠപേസി, സുതേന വാ ഠപേസി, പരിസങ്കായ വാ ഠപേസീ’’തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘ദിട്ഠേന വാ ഠപേമി, സുതേന വാ ഠപേമി, പരിസങ്കായ വാ ഠപേമീ’’തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘യം ഖോ ത്വം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദിട്ഠേന പവാരണം ഠപേസി, കിം തേ ദിട്ഠം, കിന്തി തേ ദിട്ഠം, കദാ തേ ദിട്ഠം, കത്ഥ തേ ദിട്ഠം, പാരാജികം അജ്ഝാപജ്ജന്തോ ദിട്ഠോ, സങ്ഘാദിസേസം അജ്ഝാപജ്ജന്തോ ദിട്ഠോ, ഥുല്ലച്ചയം… പാചിത്തിയം… പാടിദേസനീയം… ദുക്കടം… ദുബ്ഭാസിതം അജ്ഝാപജ്ജന്തോ ദിട്ഠോ, കത്ഥ ച ത്വം അഹോസി, കത്ഥ ചായം ഭിക്ഖു അഹോസി, കിഞ്ച ത്വം കരോസി, കിം ചായം ഭിക്ഖു കരോതീ’’തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദിട്ഠേന പവാരണം ഠപേമി, അപി ച സുതേന പവാരണം ഠപേമീ’’തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘യം ഖോ ത്വം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ സുതേന പവാരണം ഠപേസി കിം തേ സുതം, കിന്തി തേ സുതം, കദാ തേ സുതം, കത്ഥ തേ സുതം, പാരാജികം അജ്ഝാപന്നോതി സുതം, സങ്ഘാദിസേസം അജ്ഝാപന്നോതി സുതം, ഥുല്ലച്ചയം… പാചിത്തിയം… പാടിദേസനീയം… ദുക്കടം… ദുബ്ഭാസിതം അജ്ഝാപന്നോതി സുതം, ഭിക്ഖുസ്സ സുതം, ഭിക്ഖുനിയാ സുതം, സിക്ഖമാനായ സുതം, സാമണേരസ്സ സുതം, സാമണേരിയാ സുതം, ഉപാസകസ്സ സുതം, ഉപാസികായ സുതം, രാജൂനം സുതം, രാജമഹാമത്താനം സുതം, തിത്ഥിയാനം സുതം, തിത്ഥിയസാവകാനം സുത’’ന്തി? സോ ചേ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ സുതേന പവാരണം ഠപേമി, അപി ച പരിസങ്കായ പവാരണം ഠപേമീ’’തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘‘യം ഖോ ത്വം, ആവുസോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ പരിസങ്കായ പവാരണം ഠപേസി, കിം പരിസങ്കസി, കിന്തി പരിസങ്കസി, കദാ പരിസങ്കസി, കത്ഥ പരിസങ്കസി, പാരാജികം അജ്ഝാപന്നോതി പരിസങ്കസി, സങ്ഘാദിസേസം അജ്ഝാപന്നോതി പരിസങ്കസി, ഥുല്ലച്ചയം… പാചിത്തിയം… പാടിദേസനീയം… ദുക്കടം… ദുബ്ഭാസിതം അജ്ഝാപന്നോതി പരിസങ്കസി, ഭിക്ഖുസ്സ സുത്വാ പരിസങ്കസി, ഭിക്ഖുനിയാ സുത്വാ പരിസങ്കസി, സിക്ഖമാനായ സുത്വാ പരിസങ്കസി, സാമണേരസ്സ സുത്വാ പരിസങ്കസി, സാമണേരിയാ സുത്വാ പരിസങ്കസി, ഉപാസകസ്സ സുത്വാ പരിസങ്കസി, ഉപാസികായ സുത്വാ പരിസങ്കസി, രാജൂനം സുത്വാ പരിസങ്കസി രാജമഹാമത്താനം സുത്വാ പരിസങ്കസി, തിത്ഥിയാനം സുത്വാ പരിസങ്കസി, തിത്ഥിയസാവകാനം സുത്വാ പരിസങ്കസീ’’തി?
൩൯൭. ദിട്ഠം ദിട്ഠേന സമേതി, ദിട്ഠേന സംസന്ദതേ ദിട്ഠം;
ദിട്ഠം പടിച്ച ന ഉപേതി, അസുദ്ധപരിസങ്കിതോ;
സോ പുഗ്ഗലോ പടിഞ്ഞായ, കാതബ്ബാ തേന പവാരണാ.
സുതം സുതേന സമേതി, സുതേന സംസന്ദതേ സുതം;
സുതം പടിച്ച ന ഉപേതി, അസുദ്ധപരിസങ്കിതോ;
സോ പുഗ്ഗലോ പടിഞ്ഞായ, കാതബ്ബാ തേന പവാരണാ.
മുതം മുതേന സമേതി, മുതേന സംസന്ദതേ മുതം;
മുതം പടിച്ച ന ഉപേതി, അസുദ്ധപരിസങ്കിതോ;
സോ പുഗ്ഗലോ പടിഞ്ഞായ, കാതബ്ബാ തേന പവാരണാതി.