൧. പാരാജികകണ്ഡം (ഭിക്ഖുനീവിഭങ്ഗോ)

൧. പഠമപാരാജികം

൬൫൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ വിഹാരം കത്തുകാമോ ഹോതി. അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതദവോച – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, അയ്യേ, ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ വിഹാരം കാതും. ദേഥ മേ നവകമ്മികം ഭിക്ഖുനി’’ന്തി. തേന ഖോ പന സമയേന ചതസ്സോ ഭഗിനിയോ ഭിക്ഖുനീസു പബ്ബജിതാ ഹോന്തി – നന്ദാ, നന്ദവതീ, സുന്ദരീനന്ദാ, ഥുല്ലനന്ദാതി. താസു സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തരുണപബ്ബജിതാ അഭിരൂപാ ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പണ്ഡിതാ ബ്യത്താ മേധാവിനീ ദക്ഖാ അനലസാ, തത്രുപായായ വീമംസായ സമന്നാഗതാ, അലം കാതും അലം സംവിധാതും. അഥ ഖോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം സമ്മന്നിത്വാ സാള്ഹസ്സ മിഗാരനത്തുനോ നവകമ്മികം അദാസി. തേന ഖോ പന സമയേന സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സാള്ഹസ്സ മിഗാരനത്തുനോ നിവേസനം അഭിക്ഖണം ഗച്ഛതി – ‘‘വാസിം ദേഥ, പരസും [ഫരസും (സ്യാ. ക.)] ദേഥ, കുഠാരിം [കുധാരിം (ക.)] ദേഥ, കുദ്ദാലം ദേഥ, നിഖാദനം ദേഥാ’’തി. സാള്ഹോപി മിഗാരനത്താ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം അഭിക്ഖണം ഗച്ഛതി കതാകതം ജാനിതും. തേ അഭിണ്ഹദസ്സനേന പടിബദ്ധചിത്താ അഹേസും.

അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ദൂസേതും ഓകാസം അലഭമാനോ ഏതദേവത്ഥായ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ഭത്തം അകാസി. അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ഭത്തഗ്ഗേ ആസനം പഞ്ഞപേന്തോ – ‘‘ഏത്തകാ ഭിക്ഖുനിയോ അയ്യായ സുന്ദരീനന്ദായ വുഡ്ഢതരാ’’തി ഏകമന്തം ആസനം പഞ്ഞപേസി ‘‘ഏത്തകാ നവകതരാ’’തി – ഏകമന്തം ആസനം പഞ്ഞപേസി. പടിച്ഛന്നേ ഓകാസേ നികൂടേ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ ആസനം പഞ്ഞപേസി, യഥാ ഥേരാ ഭിക്ഖുനിയോ ജാനേയ്യും – ‘‘നവകാനം ഭിക്ഖുനീനം സന്തികേ നിസിന്നാ’’തി; നവകാപി ഭിക്ഖുനിയോ ജാനേയ്യും – ‘‘ഥേരാനം ഭിക്ഖുനീനം സന്തികേ നിസിന്നാ’’തി. അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ കാലം ആരോചാപേസി – ‘‘കാലോ, അയ്യേ, നിട്ഠിതം ഭത്ത’’ന്തി. സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സല്ലക്ഖേത്വാ – ‘‘ന ബഹുകതോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ഭത്തം അകാസി; മം സോ ദൂസേതുകാമോ. സചാഹം ഗമിസ്സാമി വിസ്സരോ മേ ഭവിസ്സതീ’’തി, അന്തേവാസിനിം ഭിക്ഖുനിം ആണാപേസി – ‘‘ഗച്ഛ മേ പിണ്ഡപാതം നീഹര. യോ ചേ മം പുച്ഛതി, ‘ഗിലാനാ’തി പടിവേദേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, അയ്യേ’’തി ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ പച്ചസ്സോസി.

തേന ഖോ പന സമയേന സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ ബഹിദ്വാരകോട്ഠകേ ഠിതോ ഹോതി സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം പടിപുച്ഛന്തോ – ‘‘കഹം, അയ്യേ, അയ്യാ സുന്ദരീനന്ദാ? കഹം, അയ്യേ, അയ്യാ സുന്ദരീനന്ദാ’’തി? ഏവം വുത്തേ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ അന്തേവാസിനീ ഭിക്ഖുനീ സാള്ഹം മിഗാരനത്താരം ഏതദവോച – ‘‘ഗിലാനാവുസോ; പിണ്ഡപാതം നീഹരിസ്സാമീ’’തി. അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ – ‘‘യമ്പാഹം അത്ഥായ [യംപാഹം (സ്യാ.)] ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ഭത്തം അകാസിം അയ്യായ സുന്ദരീനന്ദായ കാരണാ’’തി മനുസ്സേ ആണാപേത്വാ – ‘‘ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഭത്തേന പരിവിസഥാ’’തി വത്വാ യേന ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ തേനുപസങ്കമി. തേന ഖോ പന സമയേന സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ബഹാരാമകോട്ഠകേ ഠിതാ ഹോതി സാള്ഹം മിഗാരനത്താരം പതിമാനേന്തീ. അദ്ദസാ ഖോ സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സാള്ഹം മിഗാരനത്താരം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാന ഉപസ്സയം പവിസിത്വാ സസീസം പാരുപിത്വാ മഞ്ചകേ നിപജ്ജി. അഥ ഖോ സാള്ഹോ മിഗാരനത്താ യേന സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘കിം തേ, അയ്യേ, അഫാസു, കിസ്സ നിപന്നാസീ’’തി? ‘‘ഏവഞ്ഹേതം, ആവുസോ, ഹോതി യാ അനിച്ഛന്തം ഇച്ഛതീ’’തി. ‘‘ക്യാഹം തം, അയ്യേ, ന ഇച്ഛിസ്സാമി? അപി ചാഹം ഓകാസം ന ലഭാമി തം ദൂസേതു’’ന്തി. അവസ്സുതോ അവസ്സുതായ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ ജരാദുബ്ബലാ ചരണഗിലാനാ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ അവിദൂരേ നിപന്നാ ഹോതി. അദ്ദസാ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ സാള്ഹം മിഗാരനത്താരം അവസ്സുതം അവസ്സുതായ സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജന്തം. ദിസ്വാന ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ സുന്ദരീനന്ദാ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ കായസംസഗ്ഗം സാദിയിസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ സന്തുട്ഠാ ലജ്ജിനിയോ കുക്കുച്ചികാ സിക്ഖാകാമാ താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ സുന്ദരീനന്ദാ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ കായസംസഗ്ഗം സാദിയിസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ സന്തുട്ഠാ ലജ്ജിനോ കുക്കുച്ചകാ സിക്ഖാകാമാ തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ കായസംസഗ്ഗം സാദിയിസ്സതീ’’തി!

അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ കായസംസഗ്ഗം സാദിയതീ’’തി [സാദിയീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, സുന്ദരീനന്ദായ ഭിക്ഖുനിയാ അനനുലോമികം അപ്പതിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ കായസംസഗ്ഗം സാദിയിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ പസന്നാനം വാ ഭിയ്യോഭാവായ. അഥ ഖ്വേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനഞ്ചേവ അപ്പസാദായ പസന്നാനഞ്ച ഏകച്ചാനം അഞ്ഞഥത്തായാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ സുന്ദരീനന്ദം ഭിക്ഖുനിം അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ ദുപ്പോസതായ മഹിച്ഛതായ അസന്തുട്ഠിതായ [അസന്തുട്ഠതായ (സ്യാ.), അസന്തുട്ഠിയാ (ക.)] സങ്ഗണികായ കോസജ്ജസ്സ അവണ്ണം ഭാസിത്വാ, അനേകപരിയായേന സുഭരതായ സുപോസതായ അപ്പിച്ഛസ്സ സന്തുട്ഠസ്സ [സന്തുട്ഠിയാ (ക.)] സല്ലേഖസ്സ ധുതസ്സ പാസാദികസ്സ അപചയസ്സ വീരിയാരമ്ഭസ്സ വണ്ണം ഭാസിത്വാ, ഭിക്ഖൂനം തദനുച്ഛവികം തദനുലോമികം ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞപേസ്സാമി ദസ അത്ഥവസേ പടിച്ച – സങ്ഘസുട്ഠുതായ, സങ്ഘഫാസുതായ, ദുമ്മങ്കൂനം ഭിക്ഖുനീനം നിഗ്ഗഹായ, പേസലാനം ഭിക്ഖുനീനം ഫാസുവിഹാരായ, ദിട്ഠധമ്മികാനം ആസവാനം സംവരായ, സമ്പരായികാനം ആസവാനം പടിഘാതായ, അപ്പസന്നാനം പസാദായ, പസന്നാനം ഭിയ്യോഭാവായ, സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ വിനയാനുഗ്ഗഹായ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൫൭. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം ആമസനം വാ പരാമസനം വാ ഗഹണം വാ ഛുപനം വാ പടിപീളനം വാ സാദിയേയ്യ, അയമ്പി പാരാജികാ ഹോതി അസംവാസാ ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാ’’തി.

൬൫൮. യാ പനാതി യാ യാദിസാ യഥായുത്താ യഥാജച്ചാ യഥാനാമാ യഥാഗോത്താ യഥാസീലാ യഥാവിഹാരിനീ യഥാഗോചരാ ഥേരാ വാ നവാ വാ മജ്ഝിമാ വാ, ഏസാ വുച്ചതി യാ പനാതി.

ഭിക്ഖുനീതി ഭിക്ഖികാതി ഭിക്ഖുനീ; ഭിക്ഖാചരിയം അജ്ഝുപഗതാതി ഭിക്ഖുനീ; ഭിന്നപടധരാതി ഭിക്ഖുനീ; സമഞ്ഞായ ഭിക്ഖുനീ; പടിഞ്ഞായ ഭിക്ഖുനീ; ഏഹി ഭിക്ഖുനീതി ഭിക്ഖുനീ; തീഹി സരണഗമനേഹി ഉപസമ്പന്നാതി ഭിക്ഖുനീ; ഭദ്രാ ഭിക്ഖുനീ; സാരാ ഭിക്ഖുനീ; സേഖാ ഭിക്ഖുനീ; അസേഖാ ഭിക്ഖുനീ; സമഗ്ഗേന ഉഭതോസങ്ഘേന ഞത്തിചതുത്ഥേന കമ്മേന അകുപ്പേന ഠാനാരഹേന ഉപസമ്പന്നാതി ഭിക്ഖുനീ. തത്ര യായം ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന ഉഭതോസങ്ഘേന ഞത്തിചതുത്ഥേന കമ്മേന അകുപ്പേന ഠാനാരഹേന ഉപസമ്പന്നാ, അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അവസ്സുതാ നാമ സാരത്താ അപേക്ഖവതീ പടിബദ്ധചിത്താ.

അവസ്സുതോ നാമ സാരത്തോ അപേക്ഖവാ പടിബദ്ധചിത്തോ.

പുരിസപുഗ്ഗലോ നാമ മനുസ്സപുരിസോ ന യക്ഖോ ന പേതോ ന തിരച്ഛാനഗതോ വിഞ്ഞൂ പടിബലോ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജിതും.

അധക്ഖകന്തി ഹേട്ഠക്ഖകം.

ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലന്തി ഉപരിജാണുമണ്ഡലം.

ആമസനം നാമ ആമട്ഠമത്തം.

പരാമസനം നാമ ഇതോചിതോ ച സഞ്ചോപനം.

ഗഹണം നാമ ഗഹിതമത്തം.

ഛുപനം നാമ ഫുട്ഠമത്തം.

പടിപീളനം വാ സാദിയേയ്യാതി അങ്ഗം ഗഹേത്വാ നിപ്പീളനം സാദിയതി.

അയമ്പീതി പുരിമായോ ഉപാദായ വുച്ചതി.

പാരാജികാ ഹോതീതി സേയ്യഥാപി നാമ പുരിസോ സീസച്ഛിന്നോ അഭബ്ബോ തേന സരീരബന്ധനേന ജീവിതും, ഏവമേവ ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം ആമസനം വാ പരാമസനം വാ ഗഹണം വാ ഛുപനം വാ പടിപീളനം വാ സാദിയന്തീ അസ്സമണീ ഹോതി അസക്യധീതാ. തേന വുച്ചതി പാരാജികാ ഹോതീതി.

അസംവാസാതി സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ, ഏസോ സംവാസോ നാമ. സോ തായ സദ്ധിം നത്ഥി, തേന വുച്ചതി അസംവാസാതി.

൬൫൯. ഉഭതോഅവസ്സുതേ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉബ്ഭക്ഖകം അധോജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൬൬൦. ഏകതോഅവസ്സുതേ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉബ്ഭക്ഖകം അധോജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൬൬൧. ഉഭതോഅവസ്സുതേ യക്ഖസ്സ വാ പേതസ്സ വാ പണ്ഡകസ്സ വാ തിരച്ഛാനഗതമനുസ്സവിഗ്ഗഹസ്സ വാ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉബ്ഭക്ഖകം അധോജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൬൬൨. ഏകതോഅവസ്സുതേ അധക്ഖകം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഉബ്ഭക്ഖകം അധോജാണുമണ്ഡലം കായേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കായപടിബദ്ധേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

നിസ്സഗ്ഗിയേന കായം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന കായപടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൬൬൩. അനാപത്തി അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ, അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികായ, ഖിത്തചിത്തായ, വേദനാട്ടായ, ആദികമ്മികായാതി.

പഠമപാരാജികം സമത്തം [ഭിക്ഖുനിവിഭങ്ഗേ സിക്ഖാപദഗണനാ ഭിക്ഖൂഹി§അസാധാരണവസേന പകാസിതാതി വേദിതബ്ബാ].

൨. ദുതിയപാരാജികം

൬൬൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സുന്ദരീനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സാള്ഹേന മിഗാരനത്തുനാ ഗബ്ഭിനീ ഹോതി. യാവ ഗബ്ഭോ തരുണോ അഹോസി താവ ഛാദേസി. പരിപക്കേ ഗബ്ഭേ വിബ്ഭമിത്വാ വിജായി. ഭിക്ഖുനിയോ ഥുല്ലനന്ദം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോചും – ‘‘സുന്ദരീനന്ദാ ഖോ, അയ്യേ, അചിരവിബ്ഭന്താ വിജാതാ. കച്ചി നോ സാ ഭിക്ഖുനീയേവ സമാനാ ഗബ്ഭിനീ’’തി? ‘‘ഏവം, അയ്യേ’’തി. ‘‘കിസ്സ പന ത്വം, അയ്യേ, ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേസി ന ഗണസ്സ ആരോചേസീ’’തി? ‘‘യോ ഏതിസ്സാ അവണ്ണോ മയ്ഹേസോ അവണ്ണോ, യാ ഏതിസ്സാ അകിത്തി മയ്ഹേസാ അകിത്തി, യോ ഏതിസ്സാ അയസോ മയ്ഹേസോ അയസോ, യോ ഏതിസ്സാ അലാഭോ മയ്ഹേസോ അലാഭോ. ക്യാഹം, അയ്യേ, അത്തനോ അവണ്ണം അത്തനോ അകിത്തിം അത്തനോ അയസം അത്തനോ അലാഭം പരേസം ആരോചേസ്സാമീ’’തി? യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേസ്സതി ന ഗണസ്സ ആരോചേസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ താ ഭിക്ഖുനിയോ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ഭിക്ഖൂ [യേ തേ ഭിക്ഖൂ…പേ… (?)] ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേതി [പടിചോദേസി… ആരോചേസീതി (ക.)] ന ഗണസ്സ ആരോചേതീ’’തി [പടിചോദേസി… ആരോചേസീതി (ക.)]? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേസ്സതി ന ഗണസ്സ ആരോചേസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൬൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേയ്യ ന ഗണസ്സ ആരോചേയ്യ, യദാ ച സാ ഠിതാ വാ അസ്സ ചുതാ വാ നാസിതാ വാ അവസ്സടാ വാ, സാ പച്ഛാ ഏവം വദേയ്യ – ‘പുബ്ബേവാഹം, അയ്യേ, അഞ്ഞാസിം ഏതം ഭിക്ഖുനിം ഏവരൂപാ ച ഏവരൂപാ ച സാ ഭഗിനീതി, നോ ച ഖോ അത്തനാ പടിചോദേസ്സം ന ഗണസ്സ ആരോചേസ്സ’ന്തി, അയമ്പി പാരാജികാ ഹോതി അസംവാസാ വജ്ജപ്പടിച്ഛാദികാ’’തി.

൬൬൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

ജാനാതി നാമ സാമം വാ ജാനാതി, അഞ്ഞേ വാ തസ്സാ ആരോചേന്തി, സാ വാ ആരോചേതി.

പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നന്തി അട്ഠന്നം പാരാജികാനം അഞ്ഞതരം പാരാജികം അജ്ഝാപന്നം.

നേവത്തനാ പടിചോദേയ്യാതി ന സയം ചോദേയ്യ.

ന ഗണസ്സ ആരോചേയ്യാതി ന അഞ്ഞാസം ഭിക്ഖുനീനം ആരോചേയ്യ.

യദാ ച സാ ഠിതാ വാ അസ്സ ചുതാ വാതി ഠിതാ നാമ സലിങ്ഗേ ഠിതാ വുച്ചതി. ചുതാ നാമ കാലങ്കതാ വുച്ചതി. നാസിതാ നാമ സയം വാ വിബ്ഭന്താ ഹോതി അഞ്ഞേഹി വാ നാസിതാ. അവസ്സടാ നാമ തിത്ഥായതനം സങ്കന്താ വുച്ചതി. സാ പച്ഛാ ഏവം വദേയ്യ – ‘‘പുബ്ബേവാഹം, അയ്യേ, അഞ്ഞാസിം ഏതം ഭിക്ഖുനിം ഏവരൂപാ ച ഏവരൂപാ ച സാ ഭഗിനീ’’തി.

നോ ച ഖോ അത്തനാ പടിചോദേസ്സന്തി സയം വാ ന ചോദേസ്സം.

ന ഗണസ്സ ആരോചേസ്സന്തി ന അഞ്ഞാസം ഭിക്ഖുനീനം ആരോചേസ്സം.

അയമ്പീതി പുരിമായോ ഉപാദായ വുച്ചതി.

പാരാജികാ ഹോതീതി സേയ്യഥാപി നാമ പണ്ഡുപലാസോ ബന്ധനാ പമുത്തോ അഭബ്ബോ ഹരിതത്ഥായ, ഏവമേവ ഭിക്ഖുനീ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം അജ്ഝാപന്നം ഭിക്ഖുനിം നേവത്തനാ പടിചോദേസ്സാമി ന ഗണസ്സ ആരോചേസ്സാമീതി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ അസ്സമണീ ഹോതി അസക്യധീതാ. തേന വുച്ചതി പാരാജികാ ഹോതീതി.

അസംവാസാതി സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ. ഏസോ സംവാസോ നാമ. സോ തായ സദ്ധിം നത്ഥി. തേന വുച്ചതി അസംവാസാതി.

൬൬൭. അനാപത്തി ‘‘സങ്ഘസ്സ ഭണ്ഡനം വാ കലഹോ വാ വിഗ്ഗഹോ വാ വിവാദോ വാ ഭവിസ്സതീ’’തി നാരോചേതി, ‘‘സങ്ഘഭേദോ വാ സങ്ഘരാജി വാ ഭവിസ്സതീ’’തി നാരോചേതി, ‘‘അയം കക്ഖളാ ഫരുസാ ജീവിതന്തരായം വാ ബ്രഹ്മചരിയന്തരായം വാ കരിസ്സതീ’’തി നാരോചേതി, അഞ്ഞാ പതിരൂപാ ഭിക്ഖുനിയോ അപസ്സന്തീ നാരോചേതി, നച്ഛാദേതുകാമാ നാരോചേതി, പഞ്ഞായിസ്സതി സകേന കമ്മേനാതി നാരോചേതി, ഉമ്മത്തികായ…പേ… ആദികമ്മികായാതി.

ദുതിയപാരാജികം സമത്തം.

൩. തതിയപാരാജികം

൬൬൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം അരിട്ഠം ഭിക്ഖും ഗദ്ധബാധിപുബ്ബം അനുവത്തതി. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം അരിട്ഠം ഭിക്ഖും ഗദ്ധബാധിപുബ്ബം അനുവത്തിസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം അരിട്ഠം ഭിക്ഖും ഗദ്ധബാധിപുബ്ബം അനുവത്തതീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഥുല്ലനന്ദാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം അരിട്ഠം ഭിക്ഖും ഗദ്ധബാധിപുബ്ബം അനുവത്തിസ്സതി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൬൯. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം ഭിക്ഖും ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരം അപ്പടികാരം അകതസഹായം തമനുവത്തേയ്യ, സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീഹി ഏവമസ്സ വചനീയാ – ‘ഏസോ ഖോ, അയ്യേ, ഭിക്ഖു സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തോ ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരോ അപ്പടികാരോ അകതസഹായോ, മായ്യേ, ഏതം ഭിക്ഖും അനുവത്തീ’തി. ഏവഞ്ച സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീഹി വുച്ചമാനാ തഥേവ പഗ്ഗണ്ഹേയ്യ, സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീഹി യാവതതിയം സമനുഭാസിതബ്ബാ തസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗായ. യാവതതിയം ചേ സമനുഭാസിയമാനാ തം പടിനിസ്സജ്ജേയ്യ, ഇച്ചേതം കുസലം. നോ ചേ പടിനിസ്സജ്ജേയ്യ, അയമ്പി പാരാജികാ ഹോതി അസംവാസാ ഉക്ഖിത്താനുവത്തികാ’’തി.

൬൭൦. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

സമഗ്ഗോ നാമ സങ്ഘോ സമാനസംവാസകോ സമാനസീമായം ഠിതോ.

ഉക്ഖിത്തോ നാമ ആപത്തിയാ അദസ്സനേ വാ അപ്പടികമ്മേ വാ അപ്പടിനിസ്സഗ്ഗേ വാ [അദസ്സനേന വാ അപ്പടികമ്മേന വാ അപ്പടിനിസ്സഗ്ഗേന വാ (ക.), അദസ്സനേ വാ അപ്പടികമ്മേ വാ പാപികായ ദിട്ഠിയാ അപ്പടിനിസ്സഗ്ഗേ വാ (?)] ഉക്ഖിത്തോ.

ധമ്മേന വിനയേനാതി യേന ധമ്മേന യേന വിനയേന.

സത്ഥുസാസനേനാതി ജിനസാസനേന ബുദ്ധസാസനേന.

അനാദരോ നാമ സങ്ഘം വാ ഗണം വാ പുഗ്ഗലം വാ കമ്മം വാ നാദിയതി.

അപ്പടികാരോ നാമ ഉക്ഖിത്തോ അനോസാരിതോ.

അകതസഹായോ നാമ സമാനസംവാസകാ ഭിക്ഖൂ വുച്ചന്തി സഹായാ. സോ തേഹി സദ്ധിം നത്ഥി, തേന വുച്ചതി അകതസഹായോതി.

തമനുവത്തേയ്യാതി യംദിട്ഠികോ സോ ഹോതി യംഖന്തികോ യംരുചികോ, സാപി തംദിട്ഠികാ ഹോതി തംഖന്തികാ തംരുചികാ.

സാ ഭിക്ഖുനീതി യാ സാ ഉക്ഖിത്താനുവത്തികാ ഭിക്ഖുനീ.

ഭിക്ഖുനീഹീതി അഞ്ഞാഹി ഭിക്ഖുനീഹി. യാ പസ്സന്തി യാ സുണന്തി താഹി വത്തബ്ബാ – ‘‘ഏസോ ഖോ, അയ്യേ, ഭിക്ഖു സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തോ ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരോ അപ്പടികാരോ അകതസഹായോ. മായ്യേ, ഏതം ഭിക്ഖും അനുവത്തീ’’തി. ദുതിയമ്പി വത്തബ്ബാ. തതിയമ്പി വത്തബ്ബാ. സചേ പടിനിസ്സജ്ജതി, ഇച്ചേതം കുസലം; നോ ചേ പടിനിസ്സജ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സുത്വാ ന വദന്തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സാ ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘമജ്ഝമ്പി ആകഡ്ഢിത്വാ വത്തബ്ബാ – ‘‘ഏസോ ഖോ, അയ്യേ, ഭിക്ഖു സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തോ ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരോ അപ്പടികാരോ അകതസഹായോ. മായ്യേ, ഏതം ഭിക്ഖും അനുവത്തീ’’തി. ദുതിയമ്പി വത്തബ്ബാ. തതിയമ്പി വത്തബ്ബാ. സചേ പടിനിസ്സജ്ജതി, ഇച്ചേതം കുസലം. നോ ചേ പടിനിസ്സജ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. സാ ഭിക്ഖുനീ സമനുഭാസിതബ്ബാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, സമനുഭാസിതബ്ബാ. ബ്യത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ പടിബലായ സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൬൭൧. ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം ഭിക്ഖും ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരം അപ്പടികാരം അകതസഹായം തമനുവത്തതി, സാ തം വത്ഥും ന പടിനിസ്സജ്ജതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖുനിം സമനുഭാസേയ്യ തസ്സ വത്ഥുസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗായ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ. അയം ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ഉക്ഖിത്തം ഭിക്ഖും ധമ്മേന വിനയേന സത്ഥുസാസനേന അനാദരം അപ്പടികാരം അകതസഹായം തമനുവത്തതി. സാ തം വത്ഥും ന പടിനിസ്സജ്ജതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖുനിം സമനുഭാസതി തസ്സ വത്ഥുസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗായ. യസ്സാ അയ്യായ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമായ ഭിക്ഖുനിയാ സമനുഭാസനാ തസ്സ വത്ഥുസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗായ, സാ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ….

‘‘സമനുഭട്ഠാ സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ തസ്സ വത്ഥുസ്സ പടിനിസ്സഗ്ഗായ. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

ഞത്തിയാ ദുക്കടം, ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ഥുല്ലച്ചയാ, കമ്മവാചാ പരിയോസാനേ ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

അയമ്പീതി പുരിമായോ ഉപാദായ വുച്ചതി.

പാരാജികാ ഹോതീതി സേയ്യഥാപി നാമ പുഥുസിലാ ദ്വേധാ ഭിന്നാ അപ്പടിസന്ധികാ ഹോതി, ഏവമേവ ഭിക്ഖുനീ യാവതതിയം സമനുഭാസനായ ന പടിനിസ്സജ്ജന്തീ അസ്സമണീ ഹോതി അസക്യധീതാ. തേന വുച്ചതി പാരാജികാ ഹോതീതി.

അസംവാസാതി സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ. ഏസോ സംവാസോ നാമ. സോ തായ സദ്ധിം നത്ഥി. തേന വുച്ചതി അസംവാസാതി.

൬൭൨. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ ന പടിനിസ്സജ്ജതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികാ ന പടിനിസ്സജ്ജതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ ന പടിനിസ്സജ്ജതി, ആപത്തി പാരാജികസ്സ.

അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൬൭൩. അനാപത്തി അസമനുഭാസന്തിയാ, പടിനിസ്സജ്ജന്തിയാ, ഉമ്മത്തികായ…പേ… ആദികമ്മികായാതി.

തതിയപാരാജികം സമത്തം.

൪. ചതുത്ഥപാരാജികം

൬൭൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയന്തി, സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയന്തി, സന്തിട്ഠന്തിപി, സല്ലപന്തിപി, സങ്കേതമ്പി ഗച്ഛന്തി, പുരിസസ്സപി അബ്ഭാഗമനം സാദിയന്തി, ഛന്നമ്പി അനുപവിസന്തി, കായമ്പി തദത്ഥായ ഉപസംഹരന്തി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ. യാ താ ഭിക്ഖുനിയോ അപ്പിച്ഛാ…പേ… താ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയിസ്സന്തി, സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയിസ്സന്തി, സന്തിട്ഠിസ്സന്തിപി, സല്ലപിസ്സന്തിപി, സങ്കേതമ്പി ഗച്ഛിസ്സന്തി, പുരിസസ്സപി അബ്ഭാഗമനം സാദിയിസ്സന്തി, ഛന്നമ്പി അനുപവിസിസ്സന്തി, കായമ്പി തദത്ഥായ ഉപസംഹരിസ്സന്തി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായാ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയന്തി, സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയന്തി, സന്തിട്ഠന്തിപി, സല്ലപന്തിപി, സങ്കേതമ്പി ഗച്ഛന്തി, പുരിസസ്സപി അബ്ഭാഗമനം സാദിയന്തി, ഛന്നമ്പി അനുപവിസന്തി, കായമ്പി തദത്ഥായ ഉപസംഹരന്തി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയിസ്സന്തി, സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണമ്പി സാദിയിസ്സന്തി, സന്തിട്ഠിസ്സന്തിപി, സല്ലപിസ്സന്തിപി, സങ്കേതമ്പി ഗച്ഛിസ്സന്തി, പുരിസസ്സപി അബ്ഭാഗമനം സാദിയിസ്സന്തി, ഛന്നമ്പി അനുപവിസിസ്സന്തി, കായമ്പി തദത്ഥായ ഉപസംഹരിസ്സന്തി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയോ ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസന്തു –

൬൭൫. ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അവസ്സുതാ അവസ്സുതസ്സ പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണം വാ സാദിയേയ്യ, സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണം വാ സാദിയേയ്യ, സന്തിട്ഠേയ്യ വാ, സല്ലപേയ്യ വാ, സങ്കേതം വാ ഗച്ഛേയ്യ, പുരിസസ്സ വാ അബ്ഭാഗമനം സാദിയേയ്യ, ഛന്നം വാ അനുപവിസേയ്യ, കായം വാ തദത്ഥായ ഉപസംഹരേയ്യ ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ, അയമ്പി പാരാജികാ ഹോതി അസംവാസാ അട്ഠവത്ഥുകാ’’തി.

൬൭൬. യാ പനാതി യാ യാദിസാ…പേ… ഭിക്ഖുനീതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതാ ഭിക്ഖുനീതി.

അവസ്സുതാ നാമ സാരത്താ അപേക്ഖവതീ പടിബദ്ധചിത്താ.

അവസ്സുതോ നാമ സാരത്തോ അപേക്ഖവാ പടിബദ്ധചിത്തോ.

പുരിസപുഗ്ഗലോ നാമ മനുസ്സപുരിസോ, ന യക്ഖോ ന പേതോ ന തിരച്ഛാനഗതോ വിഞ്ഞൂ പടിബലോ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജിതും.

ഹത്ഥഗ്ഗഹണം വാ സാദിയേയ്യാതി ഹത്ഥോ നാമ കപ്പരം ഉപാദായ യാവ അഗ്ഗനഖാ. ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ ഉബ്ഭക്ഖകം അധോജാണുമണ്ഡലം ഗഹണം സാദിയതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണം വാ സാദിയേയ്യാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ നിവത്ഥം വാ പാരുതം വാ ഗഹണം സാദിയതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

സന്തിട്ഠേയ്യ വാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ തിട്ഠതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

സല്ലപേയ്യ വാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ ഠിതാ സല്ലപതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

സങ്കേതം വാ ഗച്ഛേയ്യാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസേന – ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ഓകാസം [ഇദം പദം അട്ഠകഥായം ന ദിസ്സതി] ആഗച്ഛാ’’തി – വുത്താ ഗച്ഛതി. പദേ പദേ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസം ഓക്കന്തമത്തേ ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

പുരിസസ്സ വാ അബ്ഭാഗമനം സാദിയേയ്യാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ അബ്ഭാഗമനം സാദിയതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഹത്ഥപാസം ഓക്കന്തമത്തേ ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

ഛന്നം വാ അനുപവിസേയ്യാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ യേന കേനചി പടിച്ഛന്നം ഓകാസം പവിട്ഠമത്തേ ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

കായം വാ തദത്ഥായ ഉപസംഹരേയ്യാതി ഏതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ ഠിതാ കായം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ.

അയമ്പീതി പുരിമായോ ഉപാദായ വുച്ചതി.

പാരാജികാ ഹോതീതി സേയ്യഥാപി നാമ താലോ മത്ഥകച്ഛിന്നോ അഭബ്ബോ പുന വിരുള്ഹിയാ ഏവമേവ ഭിക്ഖുനീ അട്ഠമം വത്ഥും പരിപൂരേന്തീ അസ്സമണീ ഹോതി അസക്യധീതാ. തേന വുച്ചതി പാരാജികാ ഹോതീതി.

അസംവാസാതി സംവാസോ നാമ ഏകകമ്മം ഏകുദ്ദേസോ സമസിക്ഖതാ. ഏസോ സംവാസോ നാമ. സോ തായ സദ്ധിം നത്ഥി. തേന വുച്ചതി അസംവാസാതി.

൬൭൭. അനാപത്തി അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ, അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികായ, ഖിത്തചിത്തായ, വേദനാട്ടായ, ആദികമ്മികായാതി.

ചതുത്ഥപാരാജികം സമത്തം.

ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ, അയ്യായോ, അട്ഠ പാരാജികാ ധമ്മാ. യേസം ഭിക്ഖുനീ അഞ്ഞതരം വാ അഞ്ഞതരം വാ ആപജ്ജിത്വാ ന ലഭതി ഭിക്ഖുനീഹി സദ്ധിം സംവാസം, യഥാ പുരേ തഥാ പച്ഛാ, പാരാജികാ ഹോതി അസംവാസാ. തത്ഥായ്യായോ പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? ദുതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? തതിയമ്പി പുച്ഛാമി – ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’? പരിസുദ്ധേത്ഥായ്യായോ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീതി.

ഭിക്ഖുനിവിഭങ്ഗേ പാരാജികകണ്ഡം നിട്ഠിതം.