൩. വികാലഗാമപ്പവിസനസിക്ഖാപദം
൫൦൮. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വികാലേ ഗാമം പവിസിത്വാ സഭായം നിസീദിത്വാ അനേകവിഹിതം തിരച്ഛാനകഥം കഥേന്തി, സേയ്യഥിദം – [ഇമാ തിരച്ഛാനകഥായോ ദീ. ൧.൧൭; മ. നി. ൨.൨൨൩; സം. നി.; അ. നി. ൧൦.൬൯] രാജകഥം ചോരകഥം മഹാമത്തകഥം സേനാകഥം ഭയകഥം യുദ്ധകഥം അന്നകഥം പാനകഥം വത്ഥകഥം സയനകഥം മാലാകഥം ഗന്ധകഥം ഞാതികഥം യാനകഥം ഗാമകഥം നിഗമകഥം നഗരകഥം ജനപദകഥം ഇത്ഥികഥം [ഇത്ഥികഥം പുരിസകഥം (ക.) മജ്ഝിമപണ്ണാസട്ഠകഥാ ൧൫൬ പിട്ഠേ ഓലോകേതബ്ബാ] സൂരകഥം വിസിഖാകഥം കുമ്ഭട്ഠാനകഥം പുബ്ബപേതകഥം നാനത്തകഥം ലോകക്ഖായികം സമുദ്ദക്ഖായികം ഇതിഭവാഭവകഥം ഇതി വാ. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ വികാലേ ഗാമം പവിസിത്വാ സഭായം നിസീദിത്വാ അനേകവിഹിതം തിരച്ഛാനകഥം കഥേസ്സന്തി, സേയ്യഥിദം – രാജകഥം ചോരകഥം…പേ… ഇതിഭവാഭവകഥം ഇതി വാ, സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോ’’തി!
അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വികാലേ ഗാമം പവിസിത്വാ സഭായം നിസീദിത്വാ അനേകവിഹിതം തിരച്ഛാനകഥം കഥേസ്സന്തി, സേയ്യഥിദം – രാജകഥം ചോരകഥം…പേ… ഇതിഭവാഭവകഥം ഇതി വാ’’തി…പേ… സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, വികാലേ ഗാമം പവിസിത്വാ സഭായം നിസീദിത്വാ അനേകവിഹിതം തിരച്ഛാനകഥം കഥേഥ, സേയ്യഥിദം – രാജകഥം ചോരകഥം…പേ… ഇതിഭവാഭവകഥം ഇതി വാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, വികാലേ ഗാമം പവിസിത്വാ സഭായം നിസീദിത്വാ അനേകവിഹിതം തിരച്ഛാനകഥം കഥേസ്സഥ, സേയ്യഥിദം – രാജകഥം ചോരകഥം…പേ… ഇതിഭവാഭവകഥം ഇതി വാ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –
‘‘യോ പന ഭിക്ഖു വികാലേ ഗാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.
ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.
൫൦൯. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ കോസലേസു ജനപദേ സാവത്ഥിം ഗച്ഛന്താ സായം അഞ്ഞതരം ഗാമം ഉപഗച്ഛിംസു. മനുസ്സാ തേ ഭിക്ഖൂ പസ്സിത്വാ ഏതദവോചും – ‘‘പവിസഥ, ഭന്തേ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം വികാലേ ഗാമം പവിസിതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്താ ന പവിസിംസു. ചോരാ തേ ഭിക്ഖൂ അച്ഛിന്ദിംസു. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –
‘‘യോ പന ഭിക്ഖു അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.
ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.
൫൧൦. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു കോസലേസു ജനപദേ സാവത്ഥിം ഗച്ഛന്തോ സായം അഞ്ഞതരം ഗാമം ഉപഗച്ഛി. മനുസ്സാ തം ഭിക്ഖും പസ്സിത്വാ ഏതദവോചും – ‘‘പവിസഥ, ഭന്തേ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസിതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്തോ ന പാവിസി. ചോരാ തം ഭിക്ഖും അച്ഛിന്ദിംസു. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു സാവത്ഥിം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സന്തം ഭിക്ഖും ആപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –
‘‘യോ പന ഭിക്ഖു സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.
ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.
൫൧൧. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു അഹിനാ ദട്ഠോ ഹോതി. അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ‘‘അഗ്ഗിം ആഹരിസ്സാമീ’’തി ഗാമം ഗച്ഛതി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു – ‘‘ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തം സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസിതു’’ന്തി കുക്കുച്ചായന്തോ ന പാവിസി…പേ… ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തഥാരൂപേ അച്ചായികേ കരണീയേ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –
൫൧൨. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ വികാലേ ഗാമം പവിസേയ്യ, അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.
൫൧൩. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.
സന്തോ നാമ ഭിക്ഖു സക്കാ ഹോതി ആപുച്ഛാ പവിസിതും.
അസന്തോ നാമ ഭിക്ഖു ന സക്കാ ഹോതി ആപുച്ഛാ പവിസിതും.
വികാലോ നാമ മജ്ഝന്ഹികേ വീതിവത്തേ യാവ അരുണുഗ്ഗമനാ.
ഗാമം പവിസേയ്യാതി പരിക്ഖിത്തസ്സ ഗാമസ്സ പരിക്ഖേപം അതിക്കമന്തസ്സ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അപരിക്ഖിത്തസ്സ ഗാമസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമന്തസ്സ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.
അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാതി ഠപേത്വാ തഥാരൂപം അച്ചായികം കരണീയം.
൫൧൪. വികാലേ വികാലസഞ്ഞീ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ഗാമം പവിസതി, അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. വികാലേ വേമതികോ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ഗാമം പവിസതി, അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. വികാലേ കാലസഞ്ഞീ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ ഗാമം പവിസതി, അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.
കാലേ വികാലസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കാലേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. കാലേ കാലസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.
൫൧൫. അനാപത്തി തഥാരൂപേ അച്ചായികേ കരണീയേ, സന്തം ഭിക്ഖും ആപുച്ഛാ പവിസതി, അസന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ പവിസതി, അന്തരാരാമം ഗച്ഛതി, ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ഗച്ഛതി, തിത്ഥിയസേയ്യം ഗച്ഛതി, പടിക്കമനം ഗച്ഛതി, ഗാമേന മഗ്ഗോ ഹോതി, ആപദാസു, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.
വികാലഗാമപ്പവിസനസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം തതിയം.