൧. സഹധമ്മികസിക്ഖാപദം

൪൩൩. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഛന്നോ അനാചാരം ആചരതി. ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘‘മാവുസോ ഛന്ന, ഏവരൂപം അകാസി. നേതം കപ്പതീ’’തി. സോ ഏവം വദേതി – ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’’തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഛന്നോ ഭിക്ഖൂഹി സഹധമ്മികം വുച്ചമാനോ ഏവം വക്ഖതി – ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര ത്വം, ഛന്ന, ഭിക്ഖൂഹി സഹധമ്മികം വുച്ചമാനോ ഏവം വദേസി – ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, ഭിക്ഖൂഹി സഹധമ്മികം വുച്ചമാനോ ഏവം വക്ഖസി – ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’’തി. നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൪൩൪. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂഹി സഹധമ്മികം വുച്ചമാനോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’തി, പാചിത്തിയം. സിക്ഖമാനേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ അഞ്ഞാതബ്ബം പരിപുച്ഛിതബ്ബം പരിപഞ്ഹിതബ്ബം. അയം തത്ഥ സാമീചീ’’തി.

൪൩൫. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

ഭിക്ഖൂഹീതി അഞ്ഞേഹി ഭിക്ഖൂഹി.

സഹധമ്മികം നാമ യം ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തം സിക്ഖാപദം ഏതം സഹധമ്മികം നാമ. തേന വുച്ചമാനോ ഏവം വദേതി [വദേയ്യ (ക.)] – ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പരിപുച്ഛാമീ’’തി [ഇമാനി പദാനി സ്യാ. പോത്ഥകേ ന ദിസ്സന്തി]. പണ്ഡിതം ബ്യത്തം [ഇമാനി പദാനി സ്യാ. പോത്ഥകേ ന ദിസ്സന്തി] മേധാവിം ബഹുസ്സുതം ധമ്മകഥികം പരിപുച്ഛാമീതി ഭണതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൪൩൬. ഉപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞീ ഏവം വദേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ വേമതികോ ഏവം വദേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞീ ഏവം വദേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

അപഞ്ഞത്തേന വുച്ചമാനോ – ‘‘ഇദം ന സല്ലേഖായ ന ധുതത്ഥായ ന പാസാദികതായ ന അപചയായ ന വീരിയാരമ്ഭായ സംവത്തതീ’’തി ഏവം വദേതി, ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പണ്ഡിതം മേധാവിം ബഹുസ്സുതം ധമ്മകഥികം പരിപുച്ഛാമീ’’തി ഭണതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

അനുപസമ്പന്നേന പഞ്ഞത്തേന വാ അപഞ്ഞത്തേന വാ വുച്ചമാനോ – ‘‘ഇദം ന സല്ലേഖായ ന ധുതത്ഥായ ന പാസാദികതായ ന അപചയായ ന വീരിയാരമ്ഭായ സംവത്തതീ’’തി ഏവം വദേതി, ‘‘ന താവാഹം, ആവുസോ, ഏതസ്മിം സിക്ഖാപദേ സിക്ഖിസ്സാമി യാവ ന അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ബ്യത്തം വിനയധരം പണ്ഡിതം മേധാവിം ബഹുസ്സുതം ധമ്മകഥികം പരിപുച്ഛാമീ’’തി ഭണതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ ഉപസമ്പന്നസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുപസമ്പന്നേ അനുപസമ്പന്നസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

സിക്ഖമാനേനാതി സിക്ഖിതുകാമേന.

അഞ്ഞാതബ്ബന്തി ജാനിതബ്ബം.

പരിപുച്ഛിതബ്ബന്തി ‘‘ഇദം, ഭന്തേ, കഥം; ഇമസ്സ വാ ക്വത്ഥോ’’തി?

പരിപഞ്ഹിതബ്ബന്തി ചിന്തേതബ്ബം തുലയിതബ്ബം.

അയം തത്ഥ സാമീചീതി അയം തത്ഥ അനുധമ്മതാ.

൪൩൭. അനാപത്തി ‘‘ജാനിസ്സാമി സിക്ഖിസ്സാമീ’’തി ഭണതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

സഹധമ്മികസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം പഠമം.