൪. രഹോപടിച്ഛന്നസിക്ഖാപദം

൨൮൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ സഹായകസ്സ ഘരം ഗന്ത്വാ തസ്സ പജാപതിയാ സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേസി. അഥ ഖോ സോ പുരിസോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യോ ഉപനന്ദോ മയ്ഹം പജാപതിയാ സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേസ്സതീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തസ്സ പുരിസസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ മാതുഗാമേന സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേസ്സതീതി…പേ… സച്ചം കിര ത്വം, ഉപനന്ദ, മാതുഗാമേന സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേസീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, മാതുഗാമേന സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേസ്സസി! നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൨൮൫. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു മാതുഗാമേന സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേയ്യ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൨൮൬. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

മാതുഗാമോ നാമ മനുസ്സിത്ഥീ, ന യക്ഖീ ന പേതീ ന തിരച്ഛാനഗതാ, അന്തമസോ തദഹുജാതാപി ദാരികാ, പഗേവ മഹത്തരീ.

സദ്ധിന്തി ഏകതോ.

[പാചി. ൨൦൦,൨൯൧; പാരാ. ൪൪൫,൪൫൪] രഹോ നാമ ചക്ഖുസ്സ രഹോ സോതസ്സ രഹോ. ചക്ഖുസ്സ രഹോ നാമ ന സക്കാ ഹോതി അക്ഖിം വാ നിഖണീയമാനേ ഭമുകം വാ ഉക്ഖിപീയമാനേ സീസം വാ ഉക്ഖിപീയമാനേ പസ്സിതും. സോതസ്സ രഹോ നാമ ന സക്കാ ഹോതി പകതികഥാ സോതും.

[പാരാ. ൪൪൫] പടിച്ഛന്നം നാമ ആസനം കുട്ടേന [കുഡ്ഡേന (സീ. സ്യാ.)] വാ കവാടേന വാ കിലഞ്ജേന വാ സാണിപാകാരേന വാ രുക്ഖേന വാ ഥമ്ഭേന വാ കോത്ഥളിയാ [കോട്ഠളിയാ (സീ. സ്യാ.) കോത്ഥളികായ (ക.)] വാ, യേന കേനചി പടിച്ഛന്നം ഹോതി.

നിസജ്ജം കപ്പേയ്യാതി മാതുഗാമേ നിസിന്നേ ഭിക്ഖു ഉപനിസിന്നോ വാ ഹോതി ഉപനിപന്നോ വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഭിക്ഖു നിസിന്നേ മാതുഗാമോ ഉപനിസിന്നോ വാ ഹോതി ഉപനിപന്നോ വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ഉഭോ വാ നിസിന്നാ ഹോന്തി ഉഭോ വാ നിപന്നാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൨൮൭. മാതുഗാമേ മാതുഗാമസഞ്ഞീ രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. മാതുഗാമേ വേമതികോ രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. മാതുഗാമേ അമാതുഗാമസഞ്ഞീ രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

യക്ഖിയാ വാ പേതിയാ വാ പണ്ഡകേന വാ തിരച്ഛാനഗതായ വാ മനുസ്സവിഗ്ഗഹിത്ഥിയാ വാ സദ്ധിം രഹോ പടിച്ഛന്നേ ആസനേ നിസജ്ജം കപ്പേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അമാതുഗാമേ മാതുഗാമസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അമാതുഗാമേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അമാതുഗാമേ അമാതുഗാമസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൨൮൮. അനാപത്തി യോ കോചി വിഞ്ഞൂ പുരിസോ ദുതിയോ ഹോതി, തിട്ഠതി ന നിസീദതി, അരഹോപേക്ഖോ, അഞ്ഞവിഹിതോ നിസീദതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

രഹോപടിച്ഛന്നസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം ചതുത്ഥം.