൫. പഠമപവാരണാസിക്ഖാപദം

൨൩൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ ഭിക്ഖൂ നിമന്തേത്വാ ഭോജേസി. ഭിക്ഖൂ ഭുത്താവീ പവാരിതാ ഞാതികുലാനി ഗന്ത്വാ ഏകച്ചേ ഭുഞ്ജിംസു ഏകച്ചേ പിണ്ഡപാതം ആദായ അഗമംസു. അഥ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ പടിവിസ്സകേ [പടിവിസകേ (യോജനാ)] ഏതദവോച – ‘‘ഭിക്ഖൂ മയാ അയ്യാ സന്തപ്പിതാ. ഏഥ, തുമ്ഹേപി സന്തപ്പേസ്സാമീ’’തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘‘കിം ത്വം, അയ്യോ [അയ്യ (സ്യാ.)], അമ്ഹേ സന്തപ്പേസ്സസി? യേപി തയാ നിമന്തിതാ തേപി അമ്ഹാകം ഘരാനി ആഗന്ത്വാ ഏകച്ചേ ഭുഞ്ജിംസു ഏകച്ചേ പിണ്ഡപാതം ആദായ അഗമംസൂ’’തി!

അഥ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭദന്താ അമ്ഹാകം ഘരേ ഭുഞ്ജിത്വാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തി! ന ചാഹം പടിബലോ യാവദത്ഥം ദാതു’’ന്തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭിക്ഖൂ ഭുത്താവീ പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ ഭുത്താവീ പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജന്തീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ ഭുത്താവീ പവാരിതാ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജിസ്സന്തി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ഭുത്താവീ പവാരിതോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൨൩൭. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ഗിലാനാനം ഭിക്ഖൂനം പണീതേ പിണ്ഡപാതേ നീഹരന്തി. ഗിലാനാ ന ചിത്തരൂപം ഭുഞ്ജന്തി. താനി ഭിക്ഖൂ ഛട്ടേന്തി. അസ്സോസി ഖോ ഭഗവാ ഉച്ചാസദ്ദം മഹാസദ്ദം കാകോരവസദ്ദം. സുത്വാന ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ആമന്തേസി – ‘‘കിം നു ഖോ സോ, ആനന്ദ, ഉച്ചാസദ്ദോ മഹാസദ്ദോ കാകോരവസദ്ദോ’’തി? അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ‘‘ഭുഞ്ജേയ്യും പനാനന്ദ, ഭിക്ഖൂ ഗിലാനാതിരിത്ത’’ന്തി. ‘‘ന ഭുഞ്ജേയ്യും, ഭഗവാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനസ്സ ച അഗിലാനസ്സ ച അതിരിത്തം ഭുഞ്ജിതും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, അതിരിത്തം കാതബ്ബം – ‘‘അലമേതം സബ്ബ’’ന്തി. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൨൩൮. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ഭുത്താവീ പവാരിതോ അനതിരിത്തം ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദേയ്യ വാ ഭുഞ്ജേയ്യ വാ, പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൨൩൯. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

ഭുത്താവീ നാമ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരം ഭോജനം അന്തമസോ കുസഗ്ഗേനപി ഭുത്തം ഹോതി.

പവാരിതോ നാമ അസനം പഞ്ഞായതി, ഭോജനം പഞ്ഞായതി, ഹത്ഥപാസേ ഠിതോ അഭിഹരതി, പടിക്ഖേപോ പഞ്ഞായതി.

അനതിരിത്തം നാമ അകപ്പിയകതം ഹോതി, അപ്പടിഗ്ഗഹിതകതം ഹോതി, അനുച്ചാരിതകതം ഹോതി, അഹത്ഥപാസേ കതം ഹോതി, അഭുത്താവിനാ കതം ഹോതി, ഭുത്താവിനാ പവാരിതേന ആസനാ വുട്ഠിതേന കതം ഹോതി, ‘‘അലമേതം സബ്ബന്തി അവുത്തം ഹോതി, ന ഗിലാനാതിരിത്തം ഹോതി’’ – ഏതം അനതിരിത്തം നാമ.

അതിരിത്തം നാമ കപ്പിയകതം ഹോതി, പടിഗ്ഗഹിതകതം ഹോതി, ഉച്ചാരിതകതം ഹോതി, ഹത്ഥപാസേ കതം ഹോതി, ഭുത്താവിനാ കതം ഹോതി, ഭുത്താവിനാ പവാരിതേന ആസനാ അവുട്ഠിതേന കതം ഹോതി, ‘‘അലമേതം സബ്ബ’’ന്തി വുത്തം ഹോതി, ഗിലാനാതിരിത്തം ഹോതി – ഏതം അതിരിത്തം നാമ.

ഖാദനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ഠപേത്വാ അവസേസം ഖാദനീയം നാമ.

ഭോജനീയം നാമ പഞ്ച ഭോജനാനി – ഓദനോ, കുമ്മാസോ, സത്തു, മച്ഛോ, മംസം.

‘‘ഖാദിസ്സാമി ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൨൪൦. അനതിരിത്തേ അനതിരിത്തസഞ്ഞീ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനതിരിത്തേ വേമതികോ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അനതിരിത്തേ അതിരിത്തസഞ്ഞീ ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ ഖാദതി വാ ഭുഞ്ജതി വാ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം ആഹാരത്ഥായ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അതിരിത്തേ അനതിരിത്തസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അതിരിത്തേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അതിരിത്തേ അതിരിത്തസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൨൪൧. അനാപത്തി അതിരിത്തം കാരാപേത്വാ ഭുഞ്ജതി, ‘‘അതിരിത്തം കാരാപേത്വാ ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ ഹരന്തോ ഗച്ഛതി, ഗിലാനസ്സ സേസകം ഭുഞ്ജതി, യാമകാലികം സത്താഹകാലികം യാവജീവികം സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

പഠമപവാരണാസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം പഞ്ചമം.