൨. അഞ്ഞവാദകസിക്ഖാപദം

൯൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഛന്നോ അനാചാരം ആചരിത്വാ സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി – ‘‘കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി? യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഛന്നോ സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരിസ്സതി – കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി…പേ… സച്ചം കിര ത്വം, ഛന്ന, സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരസി – കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരിസ്സസി – കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാതി! നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഞ്ഞവാദകം രോപേതു. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, രോപേതബ്ബം. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൯൫. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഞ്ഞവാദകം രോപേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഞ്ഞവാദകം രോപേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഞ്ഞവാദകസ്സ രോപനാ, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘രോപിതം സങ്ഘേന ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ അഞ്ഞവാദകം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ഛന്നം അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

‘‘അഞ്ഞവാദകേ പാചിത്തിയ’’ന്തി.

ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞത്തം ഹോതി.

൯൬. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ ഛന്നോ സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ ‘‘അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരന്തോ – ‘‘ആപത്തിം ആപജ്ജിസ്സാമീ’’തി തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഛന്നോ സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേസ്സതീ’’തി…പേ… സച്ചം കിര ത്വം, ഛന്ന, സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേസീതി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേസ്സസി! നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹേസകം രോപേതു. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, രോപേതബ്ബം. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൯൭. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹേസകം രോപേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം ഛന്നോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ആപത്തിയാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി. സങ്ഘോ ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹേസകം രോപേതി. യസ്സായസ്മാതോ ഖമതി ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹേസകസ്സ രോപനാ, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘രോപിതം സങ്ഘേന ഛന്നസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹേസകം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

൯൮. ‘‘അഞ്ഞവാദകേ വിഹേസകേ പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൯൯. അഞ്ഞവാദകോ നാമ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി – ‘‘കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി. ഏസോ അഞ്ഞവാദകോ നാമ.

വിഹേസകോ നാമ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി. ഏസോ വിഹേസകോ നാമ.

൧൦൦. ആരോപിതേ അഞ്ഞവാദകേ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി – ‘‘കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ആരോപിതേ വിഹേസകേ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. രോപിതേ അഞ്ഞവാദകേ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതി – ‘‘കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കഥം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. രോപിതേ വിഹേസകേ സങ്ഘമജ്ഝേ വത്ഥുസ്മിം വാ ആപത്തിയാ വാ അനുയുഞ്ജീയമാനോ തം ന കഥേതുകാമോ തം ന ഉഗ്ഘാടേതുകാമോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്ഘം വിഹേസേതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ.

൧൦൧. ധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ അഞ്ഞവാദകേ വിഹേസകേ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ വേമതികോ അഞ്ഞവാദകേ വിഹേസകേ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. ധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ അഞ്ഞവാദകേ വിഹേസകേ, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ. അധമ്മകമ്മേ ധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അധമ്മകമ്മേ അധമ്മകമ്മസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൦൨. അനാപത്തി അജാനന്തോ പുച്ഛതി, ഗിലാനോ വാ ന കഥേതി; ‘‘സങ്ഘസ്സ ഭണ്ഡനം വാ കലഹോ വാ വിഗ്ഗഹോ വാ വിവാദോ വാ ഭവിസ്സതീ’’തി ന കഥേതി; ‘‘സങ്ഘഭേദോ വാ സങ്ഘരാജി വാ ഭവിസ്സതീ’’തി ന കഥേതി; ‘‘അധമ്മേന വാ വഗ്ഗേന വാ നകമ്മാരഹസ്സ വാ കമ്മം കരിസ്സതീ’’തി ന കഥേതി; ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

അഞ്ഞവാദകസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം ദുതിയം.