൧൮൧. പഞ്ചഗോരസാദിഅനുജാനനാ

൨൯൯. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭദ്ദിയേ യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ മേണ്ഡകം ഗഹപതിം അനാപുച്ഛാ യേന അങ്ഗുത്തരാപോ തേന ചാരികം പക്കാമി മഹതാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേന സദ്ധിം അഡ്ഢതേലസേഹി ഭിക്ഖുസതേഹി. അസ്സോസി ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി – ‘‘ഭഗവാ കിര യേന അങ്ഗുത്തരാപോ തേന ചാരികം പക്കന്തോ മഹതാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേന സദ്ധിം അഡ്ഢതേലസേഹി ഭിക്ഖുസതേഹീ’’തി. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ദാസേ ച കമ്മകരേ ച ആണാപേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭണേ, ബഹും ലോണമ്പി, തേലമ്പി, തണ്ഡുലമ്പി, ഖാദനീയമ്പി സകടേസു ആരോപേത്വാ ആഗച്ഛഥ, അഡ്ഢതേലസാനി ച ഗോപാലകസതാനി അഡ്ഢതേലസാനി ച ധേനുസതാനി ആദായ ആഗച്ഛന്തു, യത്ഥ ഭഗവന്തം പസ്സിസ്സാമ തത്ഥ തരുണേന [ധാരുണ്ഹേന (സീ. സ്യാ.)] ഖീരേന ഭോജേസ്സാമാ’’തി. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ഭഗവന്തം അന്തരാമഗ്ഗേ കന്താരേ സമ്ഭാവേസി. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഏകമന്തം ഠിതോ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അധിവാസേതു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ സ്വാതനായ ഭത്തം സദ്ധിം ഭിക്ഖുസങ്ഘേനാ’’തി. അധിവാസേസി ഭഗവാ തുണ്ഹീഭാവേന. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ഭഗവതോ അധിവാസനം വിദിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി.

അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന പണീതം ഖാദനീയം ഭോജനീയം പടിയാദാപേത്വാ ഭഗവതോ കാലം ആരോചാപേസി – ‘‘കാലോ, ഭന്തേ, നിട്ഠിതം ഭത്ത’’ന്തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന മേണ്ഡകസ്സ ഗഹപതിസ്സ പരിവേസനാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി സദ്ധിം ഭിക്ഖുസങ്ഘേന. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി അഡ്ഢതേലസാനി ഗോപാലകസതാനി ആണാപേസി – ‘‘തേനഹി, ഭണേ, ഏകമേകം ധേനും ഗഹേത്വാ ഏകമേകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപതിട്ഠഥ തരുണേന ഖീരേന ഭോജേസ്സാമാ’’തി. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം പണീതേന ഖാദനീയേന ഭോജനീയേന സഹത്ഥാ സന്തപ്പേസി സമ്പവാരേസി, തരുണേന ച ഖീരേന. ഭിക്ഖൂ കുക്കുച്ചായന്താ ഖീരം ന പടിഗ്ഗണ്ഹന്തി. പടിഗ്ഗണ്ഹഥ, ഭിക്ഖവേ, പരിഭുഞ്ജഥാതി. അഥ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം പണീതേന ഖാദനീയേന ഭോജനീയേന സഹത്ഥാ സന്തപ്പേത്വാ സമ്പവാരേത്വാ തരുണേന ച ഖീരേന ഭഗവന്തം ഭുത്താവിം ഓനീതപത്തപാണിം ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ മേണ്ഡകോ ഗഹപതി ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സന്തി, ഭന്തേ, മഗ്ഗാ കന്താരാ, അപ്പോദകാ അപ്പഭക്ഖാ, ന സുകരാ അപാഥേയ്യേന ഗന്തും. സാധു, ഭന്തേ, ഭഗവാ ഭിക്ഖൂനം പാഥേയ്യം അനുജാനാതൂ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ മേണ്ഡകം ഗഹപതിം ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേത്വാ സമാദപേത്വാ സമുത്തേജേത്വാ സമ്പഹംസേത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ഗോരസേ – ഖീരം, ദധിം, തക്കം, നവനീതം, സപ്പിം. സന്തി, ഭിക്ഖവേ, മഗ്ഗാ കന്താരാ അപ്പോദകാ അപ്പഭക്ഖാ, ന സുകരാ അപാഥേയ്യേന ഗന്തും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പാഥേയ്യം പരിയേസിതും തണ്ഡുലോ തണ്ഡുലത്ഥികേന, മുഗ്ഗോ മുഗ്ഗത്ഥികേന, മാസോ മാസത്ഥികേന, ലോണം ലോണത്ഥികേന, ഗുളോ ഗുളത്ഥികേന, തേലം തേലത്ഥികേന, സപ്പി സപ്പിത്ഥികേന. സന്തി, ഭിക്ഖവേ, മനുസ്സാ, സദ്ധാ പസന്നാ, തേ കപ്പിയകാരകാനം ഹത്ഥേ ഹിരഞ്ഞം ഉപനിക്ഖിപന്തി – ‘ഇമിനാ അയ്യസ്സ യം കപ്പിയം തം ദേഥാ’തി. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യം തതോ കപ്പിയം തം സാദിതും; ന ത്വേവാഹം, ഭിക്ഖവേ, കേനചി പരിയായേന ജാതരൂപരജതം സാദിതബ്ബം പരിയേസിതബ്ബന്തി വദാമീ’’തി.

പഞ്ചഗോരസാദിഅനുജാനനാ നിട്ഠിതാ.