൧൭൨. ബേലട്ഠകച്ചാനവത്ഥു

൨൮൪. അഥ ഖോ ഭഗവാ അന്ധകവിന്ദേ യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന രാജഗഹം തേന ചാരികം പക്കാമി, മഹതാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേന സദ്ധിം, അഡ്ഢതേലസേഹി ഭിക്ഖുസതേഹി. തേന ഖോ പന സമയേന ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ രാജഗഹാ അന്ധകവിന്ദം അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നോ ഹോതി, പഞ്ചമത്തേഹി സകടസതേഹി, സബ്ബേഹേവ ഗുളകുമ്ഭപൂരേഹി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ ബേലട്ഠം കച്ചാനം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം, ദിസ്വാന മഗ്ഗാ ഓക്കമ്മ അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ നിസീദി. അഥ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഏകമന്തം ഠിതോ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭന്തേ, ഏകമേകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏകമേകം ഗുളകുമ്ഭം ദാതു’’ന്തി. ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, ഏകംയേവ ഗുളകുമ്ഭം ആഹരാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ ഏകംയേവ ഗുളകുമ്ഭം ആദായ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ആഭതോ [ആഹടോ (സീ. സ്യാ. ക.)], ഭന്തേ, ഗുളകുമ്ഭോ; കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, ഭിക്ഖൂനം ഗുളം ദേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഗുളം ദത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ദിന്നോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖൂനം ഗുളോ, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, ഭിക്ഖൂനം ഗുളം യാവദത്ഥം ദേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഗുളം യാവദത്ഥം ദത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ദിന്നോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖൂനം ഗുളോ യാവദത്ഥോ, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, ഭിക്ഖൂ ഗുളേഹി സന്തപ്പേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ ഭിക്ഖൂ ഗുളേഹി സന്തപ്പേസി. ഏകച്ചേ ഭിക്ഖൂ പത്തേപി പൂരേസും പരിസ്സാവനാനിപി ഥവികായോപി പൂരേസും. അഥ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭിക്ഖൂ ഗുളേഹി സന്തപ്പേത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സന്തപ്പിതാ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖൂ ഗുളേഹി, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, വിഘാസാദാനം ഗുളം ദേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ വിഘാസാദാനം ഗുളം ദത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ദിന്നോ, ഭന്തേ, വിഘാസാദാനം ഗുളോ, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, വിഘാസാദാനം ഗുളം യാവദത്ഥം ദേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ വിഘാസാദാനം ഗുളം യാവദത്ഥം ദത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ദിന്നോ, ഭന്തേ, വിഘാസാദാനം ഗുളോ യാവദത്ഥോ, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, വിഘാസാദേ ഗുളേഹി സന്തപ്പേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ വിഘാസാദേ ഗുളേഹി സന്തപ്പേസി. ഏകച്ചേ വിഘാസാദാ കോലമ്ബേപി ഘടേപി പൂരേസും, പിടകാനിപി ഉച്ഛങ്ഗേപി പൂരേസും. അഥ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ വിഘാസാദേ ഗുളേഹി സന്തപ്പേത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സന്തപ്പിതാ, ഭന്തേ, വിഘാസാദാ ഗുളേഹി, ബഹു ചായം ഗുളോ അവസിട്ഠോ. കഥാഹം, ഭന്തേ, പടിപജ്ജാമീ’’തി? ‘‘നാഹം തം, കച്ചാന, പസ്സാമി സദേവകേ ലോകേ സമാരകേ സബ്രഹ്മകേ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ യസ്സ സോ ഗുളോ പരിഭുത്തോ സമ്മാ പരിണാമം ഗച്ഛേയ്യ, അഞ്ഞത്ര തഥാഗതസ്സ വാ തഥാഗതസാവകസ്സ വാ. തേന ഹി ത്വം, കച്ചാന, തം ഗുളം അപ്പഹരിതേ വാ ഛഡ്ഡേഹി, അപ്പാണകേ വാ ഉദകേ ഓപിലാപേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ഭഗവതോ പടിസ്സുണിത്വാ തം ഗുളം അപ്പാണകേ ഉദകേ ഓപിലാപേതി. അഥ ഖോ സോ ഗുളോ ഉദകേ പക്ഖിത്തോ ചിച്ചിടായതി ചിടിചിടായതി പധൂപായതി [സന്ധൂപായതി (സീ. സ്യാ.)] സമ്പധൂപായതി. സേയ്യഥാപി നാമ ഫാലോ ദിവസംസന്തത്തോ ഉദകേ പക്ഖിത്തോ ചിച്ചിടായതി ചിടിചിടായതി പധൂപായതി സമ്പധൂപായതി, ഏവമേവ സോ ഗുളോ ഉദകേ പക്ഖിത്തോ ചിച്ചിടായതി ചിടിചിടായതി പധൂപായതി സമ്പധൂപായതി.

അഥ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ സംവിഗ്ഗോ ലോമഹട്ഠജാതോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നസ്സ ഖോ ബേലട്ഠസ്സ കച്ചാനസ്സ ഭഗവാ അനുപുബ്ബിം കഥം കഥേസി, സേയ്യഥിദം – ‘‘ദാനകഥം സീലകഥം സഗ്ഗകഥം, കാമാനം ആദീനവം ഓകാരം സംകിലേസം, നേക്ഖമ്മേ ആനിസംസം പകാസേസി. യദാ ഭഗവാ അഞ്ഞാസി ബേലട്ഠം കച്ചാനം കല്ലചിത്തം, മുദുചിത്തം, വിനീവരണചിത്തം, ഉദഗ്ഗചിത്തം, പസന്നചിത്തം, അഥ യാ ബുദ്ധാനം സാമുക്കംസികാ ധമ്മദേസനാ, തം പകാസേസി…പേ… ഏവമേവ ബേലട്ഠസ്സ കച്ചാനസ്സ തസ്മിംയേവ ആസനേ വിരജം വീതമലം ധമ്മചക്ഖും ഉദപാദി – യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം സബ്ബം തം നിരോധധമ്മന്തി. അഥ ഖോ ബേലട്ഠോ കച്ചാനോ ദിട്ഠധമ്മോ പത്തധമ്മോ വിദിതധമ്മോ പരിയോഗാള്ഹധമ്മോ തിണ്ണവിചികിച്ഛോ വിഗതകഥംകഥോ വേസാരജ്ജപ്പത്തോ അപരപ്പച്ചയോ സത്ഥുസാസനേ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭന്തേ. അഭിക്കന്തം, ഭന്തേ. സേയ്യഥാപി, ഭന്തേ, നിക്കുജ്ജിതം വാ ഉക്കുജ്ജേയ്യ…പേ… ഏവമേവം ഖോ ഭഗവതാ അനേകപരിയായേന ധമ്മോ പകാസിതോ. ഏസാഹം, ഭന്തേ, ഭഗവന്തം സരണം ഗച്ഛാമി, ധമ്മഞ്ച, ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ച. ഉപാസകം മം ഭഗവാ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണഗത’’ന്തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന രാജഗഹം തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന രാജഗഹേ ഗുളോ ഉസ്സന്നോ ഹോതി. ഭിക്ഖൂ – ഗിലാനസ്സേവ ഭഗവതാ ഗുളോ അനുഞ്ഞാതോ, നോ അഗിലാനസ്സാതി – കുക്കുച്ചായന്താ ഗുളം ന ഭുഞ്ജന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഗിലാനസ്സ ഗുളം, അഗിലാനസ്സ ഗുളോദകന്തി.

ബേലട്ഠകച്ചാനവത്ഥു നിട്ഠിതം.