൧൬൭. സത്ഥകമ്മപടിക്ഖേപകഥാ

൨൭൯. അഥ ഖോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന രാജഗഹം തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന രാജഗഹം തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഭഗന്ദലാബാധോ ഹോതി. ആകാസഗോത്തോ വേജ്ജോ സത്ഥകമ്മം കരോതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ സേനാസനചാരികം ആഹിണ്ഡന്തോ യേന തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിഹാരോ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ ആകാസഗോത്തോ വേജ്ജോ ഭഗവന്തം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം, ദിസ്വാന ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ആഗച്ഛതു ഭവം ഗോതമോ, ഇമസ്സ ഭിക്ഖുനോ വച്ചമഗ്ഗം പസ്സതു, സേയ്യഥാപി ഗോധാമുഖ’’ന്തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ – ‘‘സോ മം ഖ്വായം മോഘപുരിസോ ഉപ്പണ്ഡേതീ’’തി – തതോവ പടിനിവത്തിത്വാ, ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ, ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘അത്ഥി കിര, ഭിക്ഖവേ, അമുകസ്മിം വിഹാരേ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ’’തി? ‘‘അത്ഥി ഭഗവാ’’തി. ‘‘കിം തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ആബാധോ’’തി? ‘‘തസ്സ, ഭന്തേ, ആയസ്മതോ ഭഗന്ദലാബാധോ, ആകാസഗോത്തോ വേജ്ജോ സത്ഥകമ്മം കരോതീ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തസ്സ മോഘപുരിസസ്സ, അനനുലോമികം, അപ്പതിരൂപം, അസ്സാമണകം, അകപ്പിയം, അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ സോ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസോ സമ്ബാധേ സത്ഥകമ്മം കാരാപേസ്സതി. സമ്ബാധേ, ഭിക്ഖവേ, സുഖുമാ ഛവി, ദുരോപയോ വണോ, ദുപ്പരിഹാരം സത്ഥം. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, സമ്ബാധേ സത്ഥകമ്മം കാരാപേതബ്ബം. യോ കാരാപേയ്യ, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ – ഭഗവതാ സത്ഥകമ്മം പടിക്ഖിത്തന്തി – വത്ഥികമ്മം കാരാപേന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ, തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വത്ഥികമ്മം കാരാപേസ്സന്തീ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വത്ഥികമ്മം കാരാപേന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി…പേ… വിഗരഹിത്വാ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, സമ്ബാധസ്സ സാമന്താ ദ്വങ്ഗുലാ സത്ഥകമ്മം വാ വത്ഥികമ്മം വാ കാരാപേതബ്ബം. യോ കാരാപേയ്യ, ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സാ’’തി.

സത്ഥകമ്മപടിക്ഖേപകഥാ നിട്ഠിതാ.