൧൫൧. അജ്ഝാരാമേ ഉപാഹനപടിക്ഖേപോ

൨൪൮. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ അജ്ഝോകാസേ അനുപാഹനോ ചങ്കമതി. സത്ഥാ അനുപാഹനോ ചങ്കമതീതി, ഥേരാപി ഭിക്ഖൂ അനുപാഹനാ ചങ്കമന്തി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ, സത്ഥരി അനുപാഹനേ ചങ്കമമാനേ, ഥേരേസുപി ഭിക്ഖൂസു അനുപാഹനേസു ചങ്കമമാനേസു, സഉപാഹനാ ചങ്കമന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ, സത്ഥരി അനുപാഹനേ ചങ്കമമാനേ, ഥേരേസുപി ഭിക്ഖൂസു അനുപാഹനേസു ചങ്കമമാനേസു, സഉപാഹനാ ചങ്കമിസ്സന്തീ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ, സത്ഥരി അനുപാഹനേ ചങ്കമമാനേ, ഥേരേസുപി ഭിക്ഖൂസു അനുപാഹനേസു ചങ്കമമാനേസു, സഉപാഹനാ ചങ്കമന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ, സത്ഥരി അനുപാഹനേ ചങ്കമമാനേ, ഥേരേസുപി ഭിക്ഖൂസു അനുപാഹനേസു ചങ്കമമാനേസു, സഉപാഹനാ ചങ്കമിസ്സന്തി. ഇമേ ഹി നാമ, ഭിക്ഖവേ, ഗിഹീ ഓദാതവത്ഥവസനകാ അഭിജീവനികസ്സ സിപ്പസ്സ കാരണാ ആചരിയേസു സഗാരവാ സപ്പതിസ്സാ സഭാഗവുത്തികാ വിഹരിസ്സന്തി. ഇധ ഖോ തം, ഭിക്ഖവേ, സോഭേഥ, യം തുമ്ഹേ ഏവം സ്വാക്ഖാതേ ധമ്മവിനയേ പബ്ബജിതാ സമാനാ ആചരിയേസു ആചരിയമത്തേസു ഉപജ്ഝായേസു ഉപജ്ഝായമത്തേസു അഗാരവാ അപ്പതിസ്സാ അസഭാഗവുത്തികാ [സഗാരവാ സഗ്ഗതിസ്സാ സഭാഗവുത്തികാ (ക.)] വിഹരേയ്യാഥ. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ആചരിയേസു ആചരിയമത്തേസു ഉപജ്ഝായേസു ഉപജ്ഝായമത്തേസു അനുപാഹനേസു ചങ്കമമാനേസു സഉപാഹനേന ചങ്കമിതബ്ബം. യോ ചങ്കമേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ന ച, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝാരാമേ ഉപാഹനാ ധാരേതബ്ബാ. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

൨൪൯. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ പാദഖിലാബാധോ ഹോതി. തം ഭിക്ഖൂ പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേന്തി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ സേനാസനചാരികം ആഹിണ്ഡന്തോ തേ ഭിക്ഖൂ തം ഭിക്ഖും പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേന്തേ, ദിസ്വാന യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘കിം ഇമസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ആബാധോ’’തി? ‘‘ഇമസ്സ, ഭന്തേ, ആയസ്മതോ പാദഖിലാബാധോ; ഇമം മയം പരിഗ്ഗഹേത്വാ ഉച്ചാരമ്പി പസ്സാവമ്പി നിക്ഖാമേമാ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യസ്സ പാദാ വാ ദുക്ഖാ, പാദാ വാ ഫലിതാ, പാദഖിലോ വാ ആബാധോ [പാദഖിലാബാധോ വാ (സ്യാ.)] ഉപാഹനം ധാരേതു’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അധോതേഹി പാദേഹി മഞ്ചമ്പി പീഠമ്പി അഭിരുഹന്തി; ചീവരമ്പി സേനാസനമ്പി ദുസ്സതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദാനി മഞ്ചം വാ പീഠം വാ അഭിരുഹിസ്സാമീ’’തി ഉപാഹനം ധാരേതുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ രത്തിയാ ഉപോസഥഗ്ഗമ്പി സന്നിസജ്ജമ്പി ഗച്ഛന്താ അന്ധകാരേ ഖാണുമ്പി കണ്ടകമ്പി അക്കമന്തി; പാദാ ദുക്ഖാ ഹോന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝാരാമേ ഉപാഹനം ധാരേതും, ഉക്കം, പദീപം, കത്തരദണ്ഡന്തി.

അജ്ഝാരാമേ ഉപാഹനപടിക്ഖേപോ നിട്ഠിതോ.