൩. വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകോ

൧൦൭. വസ്സൂപനായികാനുജാനനാ

൧൮൪. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂനം വസ്സാവാസോ അപഞ്ഞത്തോ ഹോതി. തേഇധ ഭിക്ഖൂ ഹേമന്തമ്പി ഗിമ്ഹമ്പി വസ്സമ്പി ചാരികം ചരന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ഹേമന്തമ്പി ഗിമ്ഹമ്പി വസ്സമ്പി ചാരികം ചരിസ്സന്തി, ഹരിതാനി തിണാനി സമ്മദ്ദന്താ, ഏകിന്ദ്രിയം ജീവം വിഹേഠേന്താ, ബഹൂ ഖുദ്ദകേ പാണേ സങ്ഘാതം ആപാദേന്താ. ഇമേ ഹി നാമ അഞ്ഞതിത്ഥിയാ ദുരക്ഖാതധമ്മാ വസ്സാവാസം അല്ലീയിസ്സന്തി സങ്കസായിസ്സന്തി. ഇമേ ഹി നാമ സകുന്തകാ രുക്ഖഗ്ഗേസു കുലാവകാനി കരിത്വാ വസ്സാവാസം അല്ലീയിസ്സന്തി സങ്കസായിസ്സന്തി [സങ്കാസയിസ്സന്തി (സീ. സ്യാ.)]. ഇമേ പന സമണാ സക്യപുത്തിയാ ഹേമന്തമ്പി ഗിമ്ഹമ്പി വസ്സമ്പി ചാരികം ചരന്തി, ഹരിതാനി തിണാനി സമ്മദ്ദന്താ, ഏകിന്ദ്രിയം ജീവം വിഹേഠേന്താ, ബഹൂ ഖുദ്ദകേ പാണേ സങ്ഘാതം ആപാദേന്താ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വസ്സം ഉപഗന്തു’’ന്തി. അഥ ഖോ ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കദാ നു ഖോ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വസ്സാനേ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി.

അഥ ഖോ ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘കതി നു ഖോ വസ്സൂപനായികാ’’തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം

ആരോചേസും. ദ്വേമാ, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപനായികാ – പുരിമികാ, പച്ഛിമികാ. അപരജ്ജുഗതായ ആസാള്ഹിയാ പുരിമികാ ഉപഗന്തബ്ബാ, മാസഗതായ ആസാള്ഹിയാ പച്ഛിമികാ ഉപഗന്തബ്ബാ – ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ വസ്സൂപനായികാതി.

വസ്സൂപനായികാനുജാനനാ നിട്ഠിതാ.

൧൦൮. വസ്സാനേ ചാരികാപടിക്ഖേപാദി

൧൮൫. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ അന്തരാവസ്സം ചാരികം ചരന്തി. മനുസ്സാ തഥേവ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ ഹേമന്തമ്പി ഗിമ്ഹമ്പി വസ്സമ്പി ചാരികം ചരിസ്സന്തി, ഹരിതാനി തിണാനി സമ്മദ്ദന്താ, ഏകിന്ദ്രിയം ജീവം വിഹേഠേന്താ, ബഹൂ ഖുദ്ദകേ പാണേ സങ്ഘാതം ആപാദേന്താ. ഇമേ ഹി നാമ അഞ്ഞതിത്ഥിയാ ദുരക്ഖാതധമ്മാ വസ്സാവാസം അല്ലീയിസ്സന്തി സങ്കസായിസ്സന്തി. ഇമേ ഹി നാമ സകുന്തകാ രുക്ഖഗ്ഗേസു കുലാവകാനി കരിത്വാ വസ്സാവാസം അല്ലീയിസ്സന്തി സങ്കസായിസ്സന്തി. ഇമേ പന സമണാ സക്യപുത്തിയാ ഹേമന്തമ്പി ഗിമ്ഹമ്പി വസ്സമ്പി ചാരികം ചരന്തി, ഹരിതാനി തിണാനി സമ്മദ്ദന്താ, ഏകിന്ദ്രിയം ജീവം വിഹേഠേന്താ, ബഹൂ ഖുദ്ദകേ പാണേ സങ്ഘാതം ആപാദേന്താ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ അന്തരാവസ്സം ചാരികം ചരിസ്സന്തീ’’തി? അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ പുരിമം വാ തേമാസം പച്ഛിമം വാ തേമാസം അവസിത്വാ ചാരികാ പക്കമിതബ്ബാ. യോ പക്കമേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

൧൮൬. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ന ഇച്ഛന്തി വസ്സം ഉപഗന്തും. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സം ന ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ന ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ തദഹു വസ്സൂപനായികായ വസ്സം അനുപഗന്തുകാമാ സഞ്ചിച്ച ആവാസം അതിക്കമന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, തദഹു വസ്സൂപനായികായ വസ്സം അനുപഗന്തുകാമേന സഞ്ചിച്ച ആവാസോ അതിക്കമിതബ്ബോ. യോ അതിക്കമേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന രാജാ മാഗധോ സേനിയോ ബിമ്ബിസാരോ വസ്സം ഉക്കഡ്ഢിതുകാമോ

ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പാഹേസി – യദി പനായ്യാ ആഗമേ ജുണ്ഹേ വസ്സം ഉപഗച്ഛേയ്യുന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, രാജൂനം അനുവത്തിതുന്തി.

വസ്സാനേ ചാരികാപടിക്ഖേപാദി നിട്ഠിതാ.

൧൦൯. സത്താഹകരണീയാനുജാനനാ

൧൮൭. അഥ ഖോ ഭഗവാ രാജഗഹേ യഥാഭിരന്തം വിഹരിത്വാ യേന സാവത്ഥി തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന സാവത്ഥി തദവസരി. തത്ര സുദം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന കോസലേസു ജനപദേ ഉദേനേന ഉപാസകേന സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി. സോ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പാഹേസി – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി. ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘‘ഭഗവതാ, ആവുസോ, പഞ്ഞത്തം ‘ന വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ പുരിമം വാ തേമാസം പച്ഛിമം വാ തേമാസം അവസിത്വാ ചാരികാ പക്കമിതബ്ബാ’തി. ആഗമേതു ഉദേനോ ഉപാസകോ, യാവ ഭിക്ഖൂ വസ്സം വസന്തി. വസ്സംവുട്ഠാ ആഗമിസ്സന്തി. സചേ പനസ്സ അച്ചായികം കരണീയം, തത്ഥേവ ആവാസികാനം ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ വിഹാരം പതിട്ഠാപേതൂ’’തി. ഉദേനോ ഉപാസകോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഭദന്താ മയാ പഹിതേ ന ആഗച്ഛിസ്സന്തി. അഹഞ്ഹി ദായകോ കാരകോ സങ്ഘുപട്ഠാകോ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ ഉദേനസ്സ ഉപാസകസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സത്തന്നം സത്താഹകരണീയേന പഹിതേ ഗന്തും, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. ഭിക്ഖുസ്സ, ഭിക്ഖുനിയാ, സിക്ഖമാനായ, സാമണേരസ്സ, സാമണേരിയാ, ഉപാസകസ്സ, ഉപാസികായ – അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം സത്തന്നം സത്താഹകരണീയേന പഹിതേ ഗന്തും, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ’’.

൧൮൮. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകേന സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകേന സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ അഡ്ഢയോഗോ കാരാപിതോ ഹോതി…പേ… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… കപ്പിയകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… വച്ചകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി … ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി … ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ജന്താഘരം കാരാപിതം ഹോതി… ജന്താഘരസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകേന സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം ഭിക്ഖും ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി… അഡ്ഢയോഗോ കാരാപിതോ ഹോതി… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി … ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… കപ്പിയകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… വച്ചകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ജന്താഘരം കാരാപിതം ഹോതി… ജന്താഘരസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകേന ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം ഭിക്ഖുനിം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ സിക്ഖമാനായോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സിക്ഖമാനം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലേ സാമണേരേ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സാമണേരം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ സാമണേരിയോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സാമണേരിം ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി…പേ… അഡ്ഢയോഗോ കാരാപിതോ ഹോതി… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി … കപ്പിയകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൮൯. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസകേന അത്തനോ അത്ഥായ നിവേസനം കാരാപിതം ഹോതി…പേ… സയനിഘരം കാരാപിതം ഹോതി… ഉദോസിതോ കാരാപിതോ ഹോതി… അട്ടോ കാരാപിതോ ഹോതി… മാളോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആപണോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആപണസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… രസവതീ കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി … ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി… പുത്തസ്സ വാ വാരേയ്യം ഹോതി… ധീതുയാ വാ വാരേയ്യം ഹോതി… ഗിലാനോ വാ ഹോതി… അഭിഞ്ഞാതം വാ സുത്തന്തം ഭണതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇമം സുത്തന്തം പരിയാപുണിസ്സന്തി, പുരായം സുത്തന്തോ ന പലുജ്ജതീ’തി. അഞ്ഞതരം വാ പനസ്സ കിച്ചം ഹോതി – കരണീയം വാ, സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൦. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസികായ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസികായ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ അഡ്ഢയോഗോ കാരാപിതോ ഹോതി…പേ… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… കപ്പിയകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… വച്ചകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ജന്താഘരം കാരാപിതം ഹോതി… ജന്താഘരസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസികായ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം ഭിക്ഖും ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം ഭിക്ഖുനിം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ സിക്ഖമാനായോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സിക്ഖമാനം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലേ സാമണേരേ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സാമണേരം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… സമ്ബഹുലാ സാമണേരിയോ ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഏകം സാമണേരിം ഉദ്ദിസ്സ…പേ….

൧൯൧. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഉപാസികായ അത്തനോ അത്ഥായ നിവേസനം കാരാപിതം ഹോതി…പേ… സയനിഘരം കാരാപിതം ഹോതി… ഉദോസിതോ കാരാപിതോ ഹോതി… അട്ടോ കാരാപിതോ ഹോതി… മാളോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആപണോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആപണസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി… കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… രസവതീ കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി … ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി… പുത്തസ്സ വാ വാരേയ്യം ഹോതി… ധീതുയാ വാ വാരേയ്യം ഹോതി… ഗിലാനാ വാ ഹോതി… അഭിഞ്ഞാതം വാ സുത്തന്തം ഭണതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇമം സുത്തന്തം പരിയാപുണിസ്സന്തി, പുരായം സുത്തന്തോ പലുജ്ജതീ’’തി. അഞ്ഞതരം വാ പനസ്സാ കിച്ചം ഹോതി കരണീയം വാ, സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൨. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ…പേ… ഭിക്ഖുനിയാ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ… സിക്ഖമാനായ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ… സാമണേരേന സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ… സാമണേരിയാ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ … സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ഉദ്ദിസ്സ… ഏകം ഭിക്ഖും ഉദ്ദിസ്സ… ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ… സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ഉദ്ദിസ്സ… ഏകം ഭിക്ഖുനിം ഉദ്ദിസ്സ… സമ്ബഹുലാ സിക്ഖമാനായോ ഉദ്ദിസ്സ… ഏകം സിക്ഖമാനം ഉദ്ദിസ്സ… സമ്ബഹുലേ സാമണേരേ ഉദ്ദിസ്സ… ഏകം സാമണേരം ഉദ്ദിസ്സ… സമ്ബഹുലാ സാമണേരിയോ ഉദ്ദിസ്സ… ഏകം സാമണേരിം ഉദ്ദിസ്സ… അത്തനോ അത്ഥായ വിഹാരോ കാരാപിതോ ഹോതി…പേ… അഡ്ഢയോഗോ കാരാപിതോ ഹോതി… പാസാദോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഹമ്മിയം കാരാപിതം ഹോതി… ഗുഹാ കാരാപിതാ ഹോതി… പരിവേണം കാരാപിതം ഹോതി … കോട്ഠകോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉപട്ഠാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… അഗ്ഗിസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… കപ്പിയകുടി കാരാപിതാ ഹോതി… ചങ്കമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ചങ്കമനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… ഉദപാനോ കാരാപിതോ ഹോതി… ഉദപാനസാലാ കാരാപിതാ ഹോതി… പോക്ഖരണീ കാരാപിതാ ഹോതി… മണ്ഡപോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമോ കാരാപിതോ ഹോതി… ആരാമവത്ഥു കാരാപിതം ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ… ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും, ധമ്മഞ്ച സോതും, ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോതി.

സത്താഹകരണീയാനുജാനതാ നിട്ഠിതാ.

൧൧൦. പഞ്ചന്നം അപ്പഹിതേപി അനുജാനനാ

൧൯൩. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പാഹേസി – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം സത്താഹകരണീയേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തും, പഗേവ പഹിതേ. ഭിക്ഖുസ്സ, ഭിക്ഖുനിയാ, സിക്ഖമാനായ, സാമണേരസ്സ, സാമണേരിയാ – അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം പഞ്ചന്നം സത്താഹകരണീയേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തും, പഗേവ പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അനഭിരതി മേ ഉപ്പന്നാ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘അനഭിരതം വൂപകാസേസ്സാമി വാ, വൂപകാസാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘കുക്കുച്ചം മേ ഉപ്പന്നം, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കുക്കുച്ചം വിനോദേസ്സാമി വാ, വിനോദാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ദിട്ഠിഗതം മേ ഉപ്പന്നം, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ദിട്ഠിഗതം വിവേചേസ്സാമി വാ, വിവേചാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഗരുധമ്മം അജ്ഝാപന്നോ ഹോതി പരിവാസാരഹോ. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗരുധമ്മം അജ്ഝാപന്നോ പരിവാസാരഹോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘പരിവാസദാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു മൂലായ പടികസ്സനാരഹോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി മൂലായ പടികസ്സനാരഹോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘മൂലായ പടികസ്സനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു മാനത്താരഹോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി മാനത്താരഹോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘മാനത്തദാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അബ്ഭാനാരഹോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി അബ്ഭാനാരഹോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘അബ്ഭാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ സങ്ഘോ കമ്മം കത്തുകാമോ ഹോതി തജ്ജനീയം വാ, നിയസ്സം വാ, പബ്ബാജനീയം വാ, പടിസാരണീയം വാ, ഉക്ഖേപനീയം വാ. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘സങ്ഘോ മേ കമ്മം കത്തുകാമോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കിന്തി നു ഖോ സങ്ഘോ കമ്മം ന കരേയ്യ, ലഹുകായ വാ പരിണാമേയ്യാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

കതം വാ പനസ്സ ഹോതി സങ്ഘേന കമ്മം തജ്ജനീയം വാ നിയസ്സം വാ പബ്ബാജനീയം വാ പടിസാരണീയം വാ ഉക്ഖേപനീയം വാ. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ ‘‘സങ്ഘോ മേ കമ്മം അകാസി, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കിന്തി നു ഖോ സമ്മാ വത്തേയ്യ, ലോമം പാതേയ്യ, നേത്ഥാരം വത്തേയ്യ, സങ്ഘോ തം കമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൪. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയാ അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അനഭിരതി മേ ഉപ്പന്നാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘അനഭിരതം വൂപകാസേസ്സാമി വാ, വൂപകാസാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സാ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയാ കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘കുക്കുച്ചം മേ ഉപ്പന്നം, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കുക്കുച്ചം വിനോദേസ്സാമി വാ, വിനോദാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സാ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയാ ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘ദിട്ഠിഗതം മേ ഉപ്പന്നം, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ദിട്ഠിഗതം വിവേചേസ്സാമി വാ, വിവേചാപേസ്സാമി വാ, ധമ്മകഥം വാസ്സാ കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ ഗരുധമ്മം അജ്ഝാപന്നാ ഹോതി മാനത്താരഹാ. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗരുധമ്മം അജ്ഝാപന്നാ മാനത്താരഹാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘മാനത്തദാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ മൂലായ പടികസ്സനാരഹാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി മൂലായ പടികസ്സനാരഹാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘മൂലായ പടികസ്സനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനീ അബ്ഭാനാരഹാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി അബ്ഭാനാരഹാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘അബ്ഭാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനിയാ സങ്ഘോ കമ്മം കത്തുകാമോ ഹോതി – തജ്ജനീയം വാ, നിയസ്സം വാ, പബ്ബാജനീയം വാ, പടിസാരണീയം വാ, ഉക്ഖേപനീയം വാ. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘സങ്ഘോ മേ കമ്മം കത്തുകാമോ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കിന്തി നു ഖോ സങ്ഘോ കമ്മം ന കരേയ്യ, ലഹുകായ വാ പരിണാമേയ്യാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

കതം വാ പനസ്സാ ഹോതി സങ്ഘേന കമ്മം – തജ്ജനീയം വാ, നിയസ്സം വാ, പബ്ബാജനീയം വാ, പടിസാരണീയം വാ, ഉക്ഖേപനീയം വാ. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘സങ്ഘോ മേ കമ്മം അകാസി, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘കിന്തി നു ഖോ സമ്മാ വത്തേയ്യ, ലോമം പാതേയ്യ, നേത്ഥാരം വത്തേയ്യ, സങ്ഘോ തം കമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൫. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖമാനാ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി – ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖമാനായ അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി…പേ… സിക്ഖമാനായ കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സിക്ഖമാനായ ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സിക്ഖമാനായ സിക്ഖാ കുപിതാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘സിക്ഖാ മേ കുപിതാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘സിക്ഖാസമാദാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖമാനാ ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ഉപസമ്പദം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീതി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൬. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരോ ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരസ്സ അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി…പേ… സാമണേരസ്സ കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സാമണേരസ്സ ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സാമണേരോ വസ്സം പുച്ഛിതുകാമോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി വസ്സം പുച്ഛിതുകാമോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ആചിക്ഖിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരോ ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമോ, ആഗച്ഛന്തു ഭിക്ഖൂ, ഇച്ഛാമി ഭിക്ഖൂനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഉപസമ്പദം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി വാ, അനുസ്സാവേസ്സാമി വാ, ഗണപൂരകോ വാ ഭവിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

൧൯൭. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരീ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരിയാ അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി…പേ… സാമണേരിയാ കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സാമണേരിയാ ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി… സാമണേരീ വസ്സം പുച്ഛിതുകാമാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി വസ്സം പുച്ഛിതുകാമാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ആചിക്ഖിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, സാമണേരീ സിക്ഖം സമാദിയിതുകാമാ ഹോതി. സാ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി സിക്ഖം സമാദിയിതുകാമാ, ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇച്ഛാമി അയ്യാനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘സിക്ഖാസമാദാനം ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോതി.

പഞ്ചന്നം അപ്പഹിതേപി അനുജാനനാ നിട്ഠിതാ.

൧൧൧. സത്തന്നം അപ്പഹിതേപി അനുജാനനാ

൧൯൮. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ മാതാ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ പുത്തസ്സ സന്തികേ ദൂതം പാഹേസി – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛതു മേ പുത്തോ, ഇച്ഛാമി പുത്തസ്സ ആഗത’’ന്തി. അഥ ഖോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏതദഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തം സത്തന്നം സത്താഹകരണീയേന പഹിതേ ഗന്തും, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ; പഞ്ചന്നം സത്താഹകരണീയേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തും, പഗേവ പഹിതേതി. അയഞ്ച മേ മാതാ ഗിലാനാ, സാ ച അനുപാസികാ, കഥം നു ഖോ മയാ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സത്തന്നം സത്താഹകരണീയേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തും, പഗേവ പഹിതേ. ഭിക്ഖുസ്സ, ഭിക്ഖുനിയാ, സിക്ഖമാനായ, സാമണേരസ്സ, സാമണേരിയാ, മാതുയാ ച പിതുസ്സ ച – അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം സത്തന്നം സത്താഹകരണീയേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തും, പഗേവ പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ മാതാ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ ചേ പുത്തസ്സ സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛതു മേ പുത്തോ, ഇച്ഛാമി പുത്തസ്സ ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ പിതാ ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ പുത്തസ്സ സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛതു മേ പുത്തോ, ഇച്ഛാമി പുത്തസ്സ ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, അപ്പഹിതേപി, പഗേവ പഹിതേ – ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ പരിയേസിസ്സാമി, ഗിലാനഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

സത്തന്നം അപ്പഹിതേപി അനുജാനനാ നിട്ഠിതാ.

൧൧൨. പഹിതേയേവ അനുജാനനാ

൧൯൯. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ ഭാതാ ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ ഭാതുനോ സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛതു മേ ഭാതാ, ഇച്ഛാമി ഭാതുനോ ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ ഭഗിനീ ഗിലാനാ ഹോതി. സാ ചേ ഭാതുനോ സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനാ, ആഗച്ഛതു മേ ഭാതാ, ഇച്ഛാമി ഭാതുനോ ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുസ്സ ഞാതകോ ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖുസ്സ സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛതു ഭദന്തോ, ഇച്ഛാമി ഭദന്തസ്സ ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുഗതികോ ഗിലാനോ ഹോതി. സോ ചേ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പഹിണേയ്യ – ‘‘അഹഞ്ഹി ഗിലാനോ, ആഗച്ഛന്തു ഭദന്താ, ഇച്ഛാമി ഭദന്താനം ആഗത’’ന്തി, ഗന്തബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സത്താഹകരണീയേന, പഹിതേ, ന ത്വേവ അപ്പഹിതേ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോ.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ വിഹാരോ ഉന്ദ്രിയതി. അഞ്ഞതരേന ഉപാസകേന അരഞ്ഞേ ഭണ്ഡം ഛേദാപിതം ഹോതി. സോ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ദൂതം പാഹേസി – ‘‘സചേ ഭദന്താ തം ഭണ്ഡം ആവഹാപേയ്യും, ദജ്ജാഹം തം ഭണ്ഡ’’ന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘകരണീയേന ഗന്തും. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോതി.

പഹിതേയേവ അനുജാനനാ നിട്ഠിതാ.

വസ്സാവാസഭാണവാരോ നിട്ഠിതോ.

൧൧൩. അന്തരായേ അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദവാരോ

൨൦൦. തേന ഖോ പന സമയേന കോസലേസു ജനപദേ അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ വാളേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തി. ഗണ്ഹിംസുപി പരിപാതിംസുപി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ വാളേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തി. ഗണ്ഹന്തിപി പരിപാതേന്തിപി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ സരീസപേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തി. ഡംസന്തിപി പരിപാതേന്തിപി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ചോരേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തി. വിലുമ്പന്തിപി ആകോടേന്തിപി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ പിസാചേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തി. ആവിസന്തിപി ഹനന്തിപി [ഓജമ്പി ഹരന്തി (സീ.), ഹരന്തിപി (സ്യാ.)]. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാനം ഭിക്ഖൂനം ഗാമോ അഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢോ ഹോതി. ഭിക്ഖൂ പിണ്ഡകേന കിലമന്തി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാനം ഭിക്ഖൂനം സേനാസനം അഗ്ഗിനാ ദഡ്ഢം ഹോതി. ഭിക്ഖൂ സേനാസനേന കിലമന്തി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാനം ഭിക്ഖൂനം ഗാമോ ഉദകേന വൂള്ഹോ ഹോതി. ഭിക്ഖൂ പിണ്ഡകേന കിലമന്തി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാനം ഭിക്ഖൂനം സേനാസനം ഉദകേന വൂള്ഹം ഹോതി. ഭിക്ഖൂ സേനാസനേന കിലമന്തി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സാതി.

൨൦൧. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ വസ്സൂപഗതാനം ഭിക്ഖൂനം ഗാമോ ചോരേഹി വുട്ഠാസി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യേന ഗാമോ തേന ഗന്തുന്തി.

ഗാമോ ദ്വേധാ ഭിജ്ജിത്ഥ. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യേന ബഹുതരാ തേന ഗന്തുന്തി.

ബഹുതരാ അസ്സദ്ധാ ഹോന്തി അപ്പസന്നാ. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യേന സദ്ധാ പസന്നാ തേന ഗന്തുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന കോസലേസു ജനപദേ അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ന ലഭിംസു ലൂഖസ്സ വാ പണീതസ്സ വാ ഭോജനസ്സ യാവദത്ഥം പാരിപൂരിം. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ന ലഭന്തി ലൂഖസ്സ വാ പണീതസ്സ വാ ഭോജനസ്സ യാവദത്ഥം പാരിപൂരിം. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ലഭന്തി ലൂഖസ്സ വാ പണീതസ്സ വാ ഭോജനസ്സ യാവദത്ഥം പാരിപൂരിം, ന ലഭന്തി സപ്പായാനി ഭോജനാനി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ലഭന്തി ലൂഖസ്സ വാ പണീതസ്സ വാ ഭോജനസ്സ യാവദത്ഥം പാരിപൂരിം, ലഭന്തി സപ്പായാനി ഭോജനാനി, ന ലഭന്തി സപ്പായാനി ഭേസജ്ജാനി. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ ലഭന്തി ലൂഖസ്സ വാ പണീതസ്സ വാ ഭോജനസ്സ യാവദത്ഥം പാരിപൂരിം, ലഭന്തി സപ്പായാനി ഭോജനാനി, ലഭന്തി സപ്പായാനി ഭേസജ്ജാനി, ന ലഭന്തി പതിരൂപം ഉപട്ഠാകം. ഏസേവ അന്തരായോതി പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതം ഭിക്ഖും ഇത്ഥീ നിമന്തേതി – ‘‘ഏഹി, ഭന്തേ, ഹിരഞ്ഞം വാ തേ ദേമി, സുവണ്ണം വാ തേ ദേമി, ഖേത്തം വാ തേ ദേമി, വത്ഥും വാ തേ ദേമി, ഗാവും വാ തേ ദേമി, ഗാവിം വാ തേ ദേമി, ദാസം വാ തേ ദേമി, ദാസിം വാ തേ ദേമി, ധീതരം വാ തേ ദേമി ഭരിയത്ഥായ, അഹം വാ തേ ഭരിയാ ഹോമി, അഞ്ഞം വാ തേ ഭരിയം ആനേമീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി, ‘ലഹുപരിവത്തം ഖോ ചിത്തം വുത്തം ഭഗവതാ, സിയാപി മേ ബ്രഹ്മചരിയസ്സ അന്തരായോ’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതം ഭിക്ഖും വേസീ നിമന്തേതി…പേ… ഥുല്ലകുമാരീ നിമന്തേതി… പണ്ഡകോ നിമന്തേതി… ഞാതകാ നിമന്തേന്തി… രാജാനോ നിമന്തേന്തി… ചോരാ നിമന്തേന്തി… ധുത്താ നിമന്തേന്തി – ‘‘ഏഹി, ഭന്തേ, ഹിരഞ്ഞം വാ തേ ദേമ, സുവണ്ണം വാ തേ ദേമ, ഖേത്തം വാ തേ ദേമ, വത്ഥും വാ തേ ദേമ, ഗാവും വാ തേ ദേമ, ഗാവിം വാ തേ ദേമ, ദാസം വാ തേ ദേമ, ദാസിം വാ തേ ദേമ, ധീതരം വാ തേ ദേമ ഭരിയത്ഥായ, അഞ്ഞം വാ തേ ഭരിയം ആനേമാ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി, ‘ലഹുപരിവത്തം ഖോ ചിത്തം വുത്തം ഭഗവതാ, സിയാപി മേ ബ്രഹ്മചരിയസ്സ അന്തരായോ’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു അസ്സാമികം നിധിം പസ്സതി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി, ‘ലഹുപരിവത്തം ഖോ ചിത്തം വുത്തം ഭഗവതാ, സിയാപി മേ ബ്രഹ്മചരിയസ്സ അന്തരായോ’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

അന്തരായേ അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദവാരോ നിട്ഠിതോ.

൧൧൪. സങ്ഘഭേദേ അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദവാരോ

൨൦൨. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു പസ്സതി സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തേ. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി, ‘ഗരുകോ ഖോ സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മാ മയി സമ്മുഖീഭൂതേ സങ്ഘോ ഭിജ്ജീ’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അസുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി, ‘ഗരുകോ ഖോ സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മാ മയി സമ്മുഖീഭൂതേ സങ്ഘോ ഭിജ്ജീ’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അസുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘തേ ഖോ മേ ഭിക്ഖൂ മിത്താ. ത്യാഹം വക്ഖാമി ‘ഗരുകോ ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മായസ്മന്താനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി മേ വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അസുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘തേ ഖോ മേ ഭിക്ഖൂ ന മിത്താ; അപി ച യേ തേസം മിത്താ, തേ മേ മിത്താ. ത്യാഹം വക്ഖാമി. തേ വുത്താ തേ വക്ഖന്തി ‘ഗരുകോ ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മായസ്മന്താനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി തേസം വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അസുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലേഹി ഭിക്ഖൂഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘തേ ഖോ മേ ഭിക്ഖൂ മിത്താ. ത്യാഹം വക്ഖാമി ‘ഗരുകോ ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മായസ്മന്താനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി മേ വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അസുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലേഹി ഭിക്ഖൂഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘തേ ഖോ മേ ഭിക്ഖൂ ന മിത്താ; അപി ച, യേ തേസം മിത്താ തേ മേ മിത്താ. ത്യാഹം വക്ഖാമി. തേ വുത്താ തേ വക്ഖന്തി ‘ഗരുകോ ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മായസ്മന്താനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി തേസം വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അമുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘താ ഖോ മേ ഭിക്ഖുനിയോ മിത്താ. താഹം വക്ഖാമി ‘ഗരുകോ ഖോ, ഭഗിനിയോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മാ ഭഗിനീനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി മേ വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അമുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ സങ്ഘഭേദായ പരക്കമന്തീ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘താ ഖോ മേ ഭിക്ഖുനിയോ ന മിത്താ. അപി ച, യാ താസം മിത്താ, താ മേ മിത്താ. താഹം വക്ഖാമി. താ വുത്താ താ വക്ഖന്തി ‘ഗരുകോ ഖോ, ഭഗിനിയോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ. മാ ഭഗിനീനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി താസം വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സതി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അമുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാഹി ഭിക്ഖുനീഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘താ ഖോ മേ ഭിക്ഖുനിയോ മിത്താ. താഹം വക്ഖാമി ‘ഗരുകോ ഖോ, ഭഗിനിയോ, സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ. മാ ഭഗിനീനം സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി മേ വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സതി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, വസ്സൂപഗതോ ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘‘അമുകസ്മിം കിര ആവാസേ സമ്ബഹുലാഹി ഭിക്ഖുനീഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോ’’തി. തത്ര ചേ ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘‘താ ഖോ മേ ഭിക്ഖുനിയോ ന മിത്താ. അപി ച, യാ താസം മിത്താ താ മേ മിത്താ. താഹം വക്ഖാമി. താ വുത്താ താ വക്ഖന്തി ‘ഗരുകോ ഖോ, ഭഗിനിയോ [അയ്യായോ (സീ.)], സങ്ഘഭേദോ വുത്തോ ഭഗവതാ; മാ ഭഗിനീനം [അയ്യാനം (സീ.)] സങ്ഘഭേദോ രുച്ചിത്ഥാ’തി. കരിസ്സന്തി താസം വചനം, സുസ്സൂസിസ്സന്തി, സോതം ഓദഹിസ്സന്തീ’’തി, പക്കമിതബ്ബം. അനാപത്തി വസ്സച്ഛേദസ്സാതി.

സങ്ഘഭേദേ അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദവാരോ നിട്ഠിതോ.

൧൧൫. വജാദീസു വസ്സൂപഗമനം

൨൦൩. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു വജേ വസ്സം ഉപഗന്തുകാമോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വജേ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി. വജോ വുട്ഠാസി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, യേന വജോ തേന ഗന്തുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഉപകട്ഠായ വസ്സൂപനായികായ സത്ഥേന ഗന്തുകാമോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സത്ഥേ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഉപകട്ഠായ വസ്സൂപനായികായ നാവായ ഗന്തുകാമോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, നാവായ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി.

വജാദീസു വസ്സൂപഗമനം നിട്ഠിതം.

൧൧൬. വസ്സം അനുപഗന്തബ്ബട്ഠാനാനി

൨൦൪. തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ രുക്ഖസുസിരേ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി പിസാചില്ലികാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, രുക്ഖസുസിരേ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ രുക്ഖവിടഭിയാ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി മിഗലുദ്ദകാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, രുക്ഖവിടഭിയാ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അജ്ഝോകാസേ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. ദേവേ വസ്സന്തേ രുക്ഖമൂലമ്പി നിബ്ബകോസമ്പി ഉപധാവന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝോകാസേ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ അസേനാസനികാ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. സീതേനപി കിലമന്തി, ഉണ്ഹേനപി കിലമന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, അസേനാസനികേന വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ഛവകുടികായ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി ഛവഡാഹകാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഛവകുടികായ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ഛത്തേ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി ഗോപാലകാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഛത്തേ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ചാടിയാ വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തി. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘സേയ്യഥാപി തിത്ഥിയാ’’തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ചാടിയാ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം. യോ ഉപഗച്ഛേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

വസ്സം അനുപഗന്തബ്ബട്ഠാനാനി നിട്ഠിതാ.

൧൧൭. അധമ്മികകതികാ

൨൦൫. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയാ സങ്ഘേന ഏവരൂപാ കതികാ കതാ ഹോതി – അന്തരാവസ്സം ന പബ്ബാജേതബ്ബന്തി. വിസാഖായ മിഗാരമാതുയാ നത്താ ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ പബ്ബജ്ജം യാചി. ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘‘സങ്ഘേന ഖോ, ആവുസോ, ഏവരൂപാ കതികാ കതാ ‘അന്തരാവസ്സം ന പബ്ബാജേതബ്ബ’ന്തി. ആഗമേഹി, ആവുസോ, യാവ ഭിക്ഖൂ വസ്സം വസന്തി. വസ്സംവുട്ഠാ പബ്ബാജേസ്സന്തീ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ വസ്സംവുട്ഠാ വിസാഖായ മിഗാരമാതുയാ നത്താരം ഏതദവോചും – ‘‘ഏഹി, ദാനി, ആവുസോ, പബ്ബജാഹീ’’തി. സോ ഏവമാഹ – ‘‘സചാഹം, ഭന്തേ, പബ്ബജിതോ അസ്സം, അഭിരമേയ്യാമഹം [അഭിരമേയ്യം ചാഹം (സീ.)]. ന ദാനാഹം, ഭന്തേ, പബ്ബജിസ്സാമീ’’തി. വിസാഖാ മിഗാരമാതാ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യാ ഏവരൂപം കതികം കരിസ്സന്തി ‘ന അന്തരാവസ്സം പബ്ബാജേതബ്ബ’ന്തി. കം കാലം ധമ്മോ ന ചരിതബ്ബോ’’തി? അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ വിസാഖായ മിഗാരമാതുയാ ഉജ്ഝായന്തിയാ ഖിയ്യന്തിയാ വിപാചേന്തിയാ. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ന, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപാ കതികാ കാതബ്ബാ – ‘ന അന്തരാവസ്സം പബ്ബാജേതബ്ബ’ന്തി. യോ കരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി.

അധമ്മികകതികാ നിട്ഠിതാ.

൧൧൮. പടിസ്സവദുക്കടാപത്തി

൨൦൬. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതാ ഉപനന്ദേന സക്യപുത്തേന രഞ്ഞോ പസേനദിസ്സ കോസലസ്സ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ അദ്ദസ അന്തരാമഗ്ഗേ ദ്വേ ആവാസേ ബഹുചീവരകേ. തസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘യംനൂനാഹം ഇമേസു ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസേയ്യം. ഏവം മേ ബഹും ചീവരം [ബഹുചീവരം (ക.)] ഉപ്പജ്ജിസ്സതീ’’തി. സോ തേസു ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസി. രാജാ പസേനദി കോസലോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യോ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ അമ്ഹാകം വസ്സാവാസം പടിസ്സുണിത്വാ വിസംവാദേസ്സതി. നനു ഭഗവതാ അനേകപരിയായേന മുസാവാദോ ഗരഹിതോ, മുസാവാദാ വേരമണീ പസത്ഥാ’’തി. അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ രഞ്ഞോ പസേനദിസ്സ കോസലസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ രഞ്ഞോ പസേനദിസ്സ കോസലസ്സ വസ്സാവാസം പടിസ്സുണിത്വാ വിസംവാദേസ്സതി. നനു ഭഗവതാ അനേകപരിയായേന മുസാവാദോ ഗരഹിതോ, മുസാവാദാ വേരമണീ പസത്ഥാ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, ഉപനന്ദ, രഞ്ഞോ പസേനദിസ്സ കോസലസ്സ വസ്സാവാസം പടിസ്സുണിത്വാ വിസംവാദേസീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, രഞ്ഞോ പസേനദിസ്സ കോസലസ്സ വസ്സാവാസം പടിസ്സുണിത്വാ വിസംവാദേസ്സസി. നനു മയാ, മോഘപുരിസ, അനേകപരിയായേന മുസാവാദോ ഗരഹിതോ, മുസാവാദാ വേരമണീ പസത്ഥാ. നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

൨൦൭. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ പസ്സതി അന്തരാമഗ്ഗേ ദ്വേ ആവാസേ ബഹുചീവരകേ. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘‘യംനൂനാഹം ഇമേസു ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസേയ്യം. ഏവം മേ ബഹും ചീവരം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീ’’തി. സോ തേസു ദ്വീസു ആവാസേസു വസ്സം വസതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ [പാടിപദേന (ക.)] വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ സകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം ബഹിദ്ധാ വീതിനാമേതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം അന്തോ സന്നിവത്തം കരോതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ സത്താഹം അനാഗതായ പവാരണായ സകരണീയോ പക്കമതി. ആഗച്ഛേയ്യ വാ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തം ആവാസം ന വാ ആഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗന്ത്വാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പുരിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗന്ത്വാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ സകരണീയോ പക്കമതി…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ അകരണീയോ പക്കമതി…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സകരണീയോ പക്കമതി…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം ബഹിദ്ധാ വീതിനാമേതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം അന്തോ സന്നിവത്തം കരോതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി…പേ… സോ സത്താഹം അനാഗതായ പവാരണായ സകരണീയോ പക്കമതി. ആഗച്ഛേയ്യ വാ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തം ആവാസം ന വാ ആഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പുരിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

൨൦൮. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ സകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം ബഹിദ്ധാ വീതിനാമേതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം അന്തോ സന്നിവത്തം കരോതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗച്ഛന്തോ ബഹിദ്ധാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ സത്താഹം അനാഗതായ കോമുദിയാ ചാതുമാസിനിയാ സകരണീയോ പക്കമതി. ആഗച്ഛേയ്യ വാ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തം ആവാസം ന വാ ആഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗന്ത്വാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ അകരണീയോ പക്കമതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗന്ത്വാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ തദഹേവ സകരണീയോ പക്കമതി…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ അകരണീയോ പക്കമതി …പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സകരണീയോ പക്കമതി…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം ബഹിദ്ധാ വീതിനാമേതി. തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സ…പേ… സോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ സത്താഹകരണീയേന പക്കമതി. സോ തം സത്താഹം അന്തോ സന്നിവത്തം കരോതി. തസ്സ ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തി.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ വസ്സാവാസോ പടിസ്സുതോ ഹോതി പച്ഛിമികായ. സോ തം ആവാസം ഗന്ത്വാ ഉപോസഥം കരോതി, പാടിപദേ വിഹാരം ഉപേതി, സേനാസനം പഞ്ഞപേതി, പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജതി. സോ സത്താഹം അനാഗതായ കോമുദിയാ ചാതുമാസിനിയാ സകരണീയോ പക്കമതി. ആഗച്ഛേയ്യ വാ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തം ആവാസം ന വാ ആഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ഛിമികാ ച പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച അനാപത്തീതി.

പടിസ്സവദുക്കടാപത്തി നിട്ഠിതാ.

വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകോ തതിയോ.

൧൧൯. തസ്സുദ്ദാനം

ഉപഗന്തും കദാ ചേവ, കതി അന്തരാവസ്സ ച;

ന ഇച്ഛന്തി ച സഞ്ചിച്ച, ഉക്കഡ്ഢിതും ഉപാസകോ.

ഗിലാനോ മാതാ ച പിതാ, ഭാതാ ച അഥ ഞാതകോ;

ഭിക്ഖുഗതികോ വിഹാരോ, വാളാ ചാപി സരീസപാ.