൯൪. സഭാഗാപത്തിപടികമ്മവിധി

൧൭൧. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ തദഹുപോസഥേ സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. അഥ ഖോ തേസം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തം ‘ന സഭാഗാ ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ, ന സഭാഗാ ആപത്തി പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാ’തി. അയഞ്ച സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ. കഥം നു ഖോ അമ്ഹേഹി പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ തദഹുപോസഥേ സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. തേഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂഹി ഏകോ ഭിക്ഖു സാമന്താ ആവാസാ സജ്ജുകം പാഹേതബ്ബോ – ഗച്ഛാവുസോ, തം ആപത്തിം പടികരിത്വാ ആഗച്ഛ; മയം തേ സന്തികേ ആപത്തിം പടികരിസ്സാമാതി. ഏവഞ്ചേതം ലഭേഥ, ഇച്ചേതം കുസലം. നോ ചേ ലഭേഥ, ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ. യദാ അഞ്ഞം ഭിക്ഖും സുദ്ധം അനാപത്തികം പസ്സിസ്സതി, തദാ തസ്സ സന്തികേ തം ആപത്തിം പടികരിസ്സതീ’’തി വത്വാ ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ, പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസിതബ്ബം, ന ത്വേവ തപ്പച്ചയാ ഉപോസഥസ്സ അന്തരായോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ തദഹുപോസഥേ സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗായ ആപത്തിയാ വേമതികോ ഹോതി. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗായ ആപത്തിയാ വേമതികോ. യദാ നിബ്ബേമതികോ ഭവിസ്സതി, തദാ തം ആപത്തിം പടികരിസ്സതീ’’തി വത്വാ ഉപോസഥോ കാതബ്ബോ, പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസിതബ്ബം; ന ത്വേവ തപ്പച്ചയാ ഉപോസഥസ്സ അന്തരായോ കാതബ്ബോ.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ വസ്സൂപഗതോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. തേഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂഹി ഏകോ ഭിക്ഖു സാമന്താ ആവാസാ സജ്ജുകം പാഹേതബ്ബോ – ഗച്ഛാവുസോ, തം ആപത്തിം പടികരിത്വാ ആഗച്ഛ; മയം തേ സന്തികേ തം ആപത്തിം പടികരിസ്സാമാതി. ഏവഞ്ചേതം ലഭേഥ, ഇച്ചേതം കുസലം. നോ ചേ ലഭേഥ, ഏകോ ഭിക്ഖു സത്താഹകാലികം പാഹേതബ്ബോ – ഗച്ഛാവുസോ, തം ആപത്തിം പടികരിത്വാ ആഗച്ഛ; മയം തേ സന്തികേ തം ആപത്തിം പടികരിസ്സാമാതി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. സോ ന ജാനാതി തസ്സാ ആപത്തിയാ നാമഗോത്തം. തത്ഥ അഞ്ഞോ ഭിക്ഖു ആഗച്ഛതി ബഹുസ്സുതോ ആഗതാഗമോ ധമ്മധരോ വിനയധരോ മാതികാധരോ പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ മേധാവീ ലജ്ജീ കുക്കുച്ചകോ സിക്ഖാകാമോ. തമേനം അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന സോ ഭിക്ഖു തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘യോ നു ഖോ, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി, കിം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതീ’’തി? സോ ഏവമാഹ – ‘‘യോ ഖോ, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി, ഇമം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതി. ഇമം നാമ ത്വം, ആവുസോ, ആപത്തിം ആപന്നോ; പടികരോഹി തം ആപത്തി’’ന്തി. സോ ഏവമാഹ – ‘‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഏകോവ ഇമം ആപത്തിം ആപന്നോ; അയം സബ്ബോ സങ്ഘോ ഇമം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി. സോ ഏവമാഹ – ‘‘കിം തേ, ആവുസോ, കരിസ്സതി പരോ ആപന്നോ വാ അനാപന്നോ വാ. ഇങ്ഘ, ത്വം, ആവുസോ, സകായ ആപത്തിയാ വുട്ഠാഹീ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വചനേന തം ആപത്തിം പടികരിത്വാ യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘യോ കിര, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി, ഇമം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതി. ഇമം നാമ തുമ്ഹേ, ആവുസോ, ആപത്തിം ആപന്നാ; പടികരോഥ തം ആപത്തി’’ന്തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ന ഇച്ഛിംസു തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വചനേന തം ആപത്തിം പടികാതും. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.

ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരസ്മിം ആവാസേ സബ്ബോ സങ്ഘോ സഭാഗം ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി. സോ ന ജാനാതി തസ്സാ ആപത്തിയാ നാമഗോത്തം. തത്ഥ അഞ്ഞോ ഭിക്ഖു ആഗച്ഛതി ബഹുസ്സുതോ ആഗതാഗമോ ധമ്മധരോ വിനയധരോ മാതികാധരോ പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ മേധാവീ ലജ്ജീ കുക്കുച്ചകോ സിക്ഖാകാമോ. തമേനം അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന സോ ഭിക്ഖു തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തം ഭിക്ഖും ഏവം വദേതി – ‘‘യോ നു ഖോ, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി, കിം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതീ’’തി? സോ ഏവം വദേതി – ‘‘യോ ഖോ, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി, ഇമം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതി. ഇമം നാമ ത്വം, ആവുസോ, ആപത്തിം ആപന്നോ; പടികരോഹി തം ആപത്തി’’ന്തി. സോ ഏവം വദേതി – ‘‘ന ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഏകോവ ഇമം ആപത്തിം ആപന്നോ. അയം സബ്ബോ സങ്ഘോ ഇമം ആപത്തിം ആപന്നോ’’തി. സോ ഏവം വദേതി – ‘‘കിം തേ, ആവുസോ, കരിസ്സതി പരോ ആപന്നോ വാ അനാപന്നോ വാ. ഇങ്ഘ, ത്വം, ആവുസോ, സകായ ആപത്തിയാ വുട്ഠാഹീ’’തി. സോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വചനേന തം ആപത്തിം പടികരിത്വാ യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏവം വദേതി – ‘‘യോ കിര, ആവുസോ, ഏവഞ്ചേവഞ്ച കരോതി ഇമം നാമ സോ ആപത്തിം ആപജ്ജതി, ഇമം നാമ തുമ്ഹേ ആവുസോ ആപത്തിം ആപന്നാ, പടികരോഥ തം ആപത്തി’’ന്തി. തേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ വചനേന തം ആപത്തിം പടികരേയ്യും, ഇച്ചേതം കുസലം. നോ ചേ പടികരേയ്യും, ന തേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ തേന ഭിക്ഖുനാ അകാമാ വചനീയാതി.

ചോദനാവത്ഥുഭാണവാരോ നിട്ഠിതോ ദുതിയോ.