൧. ലസുണവഗ്ഗവണ്ണനാ

൭൯൩-൭൯൭. പാചിത്തിയേസു ലസുണവഗ്ഗസ്സ പഠമേ ജാതിം സരതീതി ജാതിസ്സരോ. സഭാവേനേവാതി സൂപസമ്പാകാദിം വിനാവ. ബദരസാളവം നാമ ബദരഫലാനി സുക്ഖാപേത്വാ ചുണ്ണേത്വാ കത്തബ്ബാ ഖാദനീയവികതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ആമകലസുണഞ്ചേവ അജ്ഝോഹരണഞ്ചാതി ഇമാനി പനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി.

൭൯൮-൮൦൨. ദുതിയതതിയചതുത്ഥാനി ഉത്താനത്ഥാനേവ.

൮൧൨. പഞ്ചമേ ദ്വിന്നം പബ്ബാനം ഉപരീതി ഏത്ഥ ദ്വിന്നം അങ്ഗുലീനം സഹ പവേസനേ ഏകേകായ അങ്ഗുലിയാ ഏകേകം പബ്ബം കത്വാ ദ്വിന്നം പബ്ബാനം ഉപരി. ഏകങ്ഗുലിപവേസനേ ദ്വിന്നം പബ്ബാനം ഉപരി ന വട്ടതീതി വേദിതബ്ബം. മഹാപച്ചരിയമ്പി അയമേവ നയോ ദസ്സിതോ. ഉദകസുദ്ധിപച്ചയേന പന സതിപി ഫസ്സസാദിയനേ യഥാവുത്തപരിച്ഛേദേ അനാപത്തി.

൮൧൫-൮൧൭. ഛട്ഠേ ആസുമ്ഭിത്വാതി പാതേത്വാ. ദധിമത്ഥൂതി ദധിമണ്ഡം ദധിമ്ഹി പസന്നോദകം. ഭുഞ്ജന്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഹത്ഥപാസേ ഠാനം, പാനീയസ്സ വാ വിധൂപനസ്സ വാ ഗഹണന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി.

൮൨൨. സത്തമേ ‘‘പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി ഇദം പുബ്ബപയോഗദുക്കടസ്സ നിദസ്സനമത്തന്തി ആഹ ‘‘ന കേവലം പടിഗ്ഗഹണേയേവ ഹോതീ’’തിആദി. പമാണന്തി പാചിത്തിയാപത്തിയാ പമാണം. ഇമേഹിയേവ ദ്വീഹി പാചിത്തിയം ഹോതി, നാഞ്ഞേഹി ഭജ്ജനാദീഹീതി അത്ഥോ. വുത്തമേവത്ഥം വിത്ഥാരതോ ദസ്സേതും ‘‘തസ്മാ’’തിആദിമാഹ. തം പുബ്ബാപരവിരുദ്ധന്തി പുനപി വുത്തന്തി വുത്തവാദം സന്ധായാഹ. അഞ്ഞായ വിഞ്ഞത്തിയാ ലദ്ധമ്പി ഹി അനാണത്തിയാ വിഞ്ഞത്തിയാ ഇമിസ്സാ അവിഞ്ഞത്തിയാ ലദ്ധപക്ഖം ഭജതി, തസ്മാ ഹേട്ഠാ അവിഞ്ഞത്തിയാ ലദ്ധേ കരണകാരാപനേസു വിസേസം അവത്വാ ഇധ വിസേസവചനം പുബ്ബാപരവിരുദ്ധം. യദി ചേത്ഥ കരണേ പാചിത്തിയം, കാരാപനേപി പാചിത്തിയേനേവ ഭവിതബ്ബം. അഥ കാരാപനേ ദുക്കടം, കരണേപി ദുക്കടേനേവ ഭവിതബ്ബം. ന ഹി കരണേ വാ കാരാപനേ വാ വിസേസോ അത്ഥി, തസ്മാ അഞ്ഞായ വിഞ്ഞത്തിയാ ലദ്ധം സയം ഭജ്ജനാദീനി കത്വാപി കാരാപേത്വാപി ഭുഞ്ജന്തിയാ ദുക്കടമേവാതി ഇദമേത്ഥ സന്നിട്ഠാനം. അവിസേസേന വുത്തന്തി കരണകാരാപനാനം സാമഞ്ഞതോ വുത്തം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. സത്തന്നം ധഞ്ഞാനം അഞ്ഞതരസ്സ വിഞ്ഞാപനം വാ വിഞ്ഞാപാപനം വാ, പടിലാഭോ, ഭജ്ജനാദീനി കത്വാ വാ കാരേത്വാ വാ അജ്ഝോഹരണന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

൮൨൪. അട്ഠമേ നിബ്ബിട്ഠോതി പതിട്ഠാപിതോ. കേണീതി രഞ്ഞോ ദാതബ്ബസ്സ ആയസ്സേതം അധിവചനം. ഠാനന്തരന്തി ഗാമജനപദാദിഠാനന്തരം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ഉച്ചാരാദിഭാവോ, അനവലോകനം, വളഞ്ജനട്ഠാനം, തിരോകുട്ടപാകാരതാ, ഛഡ്ഡനം വാ ഛഡ്ഡാപനം വാതി ഇമാനി പനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

൮൩൦. നവമേ സബ്ബേസന്തി ഭിക്ഖുസ്സ ഭിക്ഖുനിയാ ച. ഇധ ഖേത്തപാലകാ ആരാമാദിഗോപകാ ച സാമികാ ഏവ.

൮൩൬. ദസമേ ഏകപയോഗേനാതി ഏകദിസാവലോകനപയോഗേന. തേസംയേവാതി യേസം നച്ചം പസ്സതി. കിഞ്ചാപി സയം നച്ചനാദീസു പാചിത്തിയം പാളിയം ന വുത്തം, തഥാപി അട്ഠകഥാപമാണേന ഗഹേതബ്ബന്തി ദസ്സേതും ‘‘സബ്ബഅട്ഠകഥാസു വുത്ത’’ന്തി ആഹ. ‘‘ആരാമേ ഠത്വാതി ന കേവലം ഠത്വാ, തതോ തതോ ഗന്ത്വാപി സബ്ബിരിയാപഥേഹി ലഭതി, ‘ആരാമേ ഠിതാ’തി പന ആരാമപരിയാപന്നഭാവദസ്സനത്ഥം വുത്തം. ഇതരഥാ നിസിന്നാപി ന ലഭേയ്യാ’’തി തീസുപി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. നച്ചാദീനം അഞ്ഞതരതാ, അഞ്ഞത്ര അനുഞ്ഞാതകാരണാ ഗമനം, ദസ്സനം വാ സവനം വാതി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

ലസുണവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.