പഠമഗാഥാസങ്ഗണികം

സത്തനഗരേസു പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൩൫. അഡ്ഢുഡ്ഢസതാനീതി തീണി സതാനി പഞ്ഞാസഞ്ച സിക്ഖാപദാനി. വിഗ്ഗഹന്തി മനുസ്സവിഗ്ഗഹം. അതിരേകന്തി ദസാഹപരമം അതിരേകചീവരം. കാളകന്തി ‘‘സുദ്ധകാളകാന’’ന്തി വുത്തകാളകം. ഭൂതന്തി ഭൂതാരോചനം. പരമ്പരഭത്തന്തി പരമ്പരഭോജനം. ഭിക്ഖുനീസു ച അക്കോസോതി ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖും അക്കോസേയ്യ വാ പരിഭാസേയ്യ വാ’’തി (പാചി. ൧൦൨൯) വുത്തസിക്ഖാപദം. അന്തരവാസകന്തി അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരപടിഗ്ഗണ്ഹനം. രൂപിയന്തി രൂപിയസംവോഹാരം. സുത്തന്തി ‘‘സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹീ’’തി (പാരാ. ൬൩൭) വുത്തസിക്ഖാപദം. ഉജ്ഝാപനകേതി ഉജ്ഝാപനകേ ഖിയ്യനകേ പാചിത്തിയം. പാചിതപിണ്ഡന്തി ഭിക്ഖുനീപരിപാചിതം. ചീവരം ദത്വാതി ‘‘സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ചീവരം ദത്വാ’’തി (പാചി. ൪൮൫) വുത്തസിക്ഖാപദം. വോസാസന്തീതി ‘‘ഭിക്ഖൂ പനേവ കുലേസു നിമന്തിതാ ഭുഞ്ജന്തി, തത്ര ചേസാ ഭിക്ഖുനീ’’തി (പാചി. ൫൫൮) വുത്തപാടിദേസനീയം. ഗിരഗ്ഗന്തി ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ നച്ചം വാ ഗീതം വാ’’തി (പാചി. ൮൩൪) വുത്തസിക്ഖാപദം. ചരിയാതി ‘‘അന്തോവസ്സം ചാരികം ചരേയ്യാ’’തി (പാചി. ൯൭൦) ച, ‘‘വസ്സംവുത്ഥാ ചാരികം ന പക്കമേയ്യാ’’തി (പാചി. ൯൭൪) ച വുത്തസിക്ഖാപദദ്വയം. ഛന്ദദാനേനാതി പാരിവാസികേന ഛന്ദദാനേന.

പാരാജികാനി ചത്താരീതി ഭിക്ഖുനീനം ചത്താരി പാരാജികാനി. കുടീതി കുടികാരസിക്ഖാപദം. കോസിയന്തി കോസിയമിസ്സകസിക്ഖാപദം. സേയ്യാതി അനുപസമ്പന്നേന സഹസേയ്യസിക്ഖാപദം. ഖണനേതി പഥവീഖണനം. ഗച്ഛ ദേവതേതി ഭൂതഗാമസിക്ഖാപദം. സിഞ്ചന്തി സപ്പാണകഉദകസിഞ്ചനം. മഹാവിഹാരോതി മഹല്ലകവിഹാരോ. അഞ്ഞന്തി അഞ്ഞവാദകം. ദ്വാരന്തി യാവ ദ്വാരകോസാ. സഹധമ്മോതി സഹധമ്മികം വുച്ചമാനോ. പയോപാനന്തി സുരുസുരുകാരകം. ഏളകലോമാനീതി ഏളകലോമധോവാപനം. പത്തോതി ഊനപഞ്ചബന്ധനപത്തോ. ഓവാദോതി ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ഉപസങ്കമിത്വാ ഓവാദോ. ഭേസജ്ജന്തി തദുത്തരിഭേസജ്ജവിഞ്ഞാപനം. സൂചീതി അട്ഠിമയാദിസൂചിഘരം. ആരഞ്ഞികോതി ‘‘യാനി ഖോ പന താനി ആരഞ്ഞകാനി സേനാസനാനീ’’തിആദിനാ (പാചി. ൫൭൦) വുത്തപാടിദേസനീയം. ഓവാദോതി ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഓവാദായ വാ സംവാസായ വാ ന ഗച്ഛേയ്യാ’’തി (പാചി. ൧൦൫൫) വുത്തസിക്ഖാപദം.

പാരാജികാനി ചത്താരീതിആദിനാ ഛസു നഗരേസു പഞ്ഞത്തം ഏകതോ സമ്പിണ്ഡിത്വാ സാവത്ഥിയാ പഞ്ഞത്തം വിസും ഗണേത്വാ സബ്ബാനേവ സിക്ഖാപദാനി ദ്വീഹി രാസീഹി സങ്ഗണ്ഹാതി.

സത്തനഗരേസു പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചതുവിപത്തിവണ്ണനാ

൩൩൬. ഏകതിംസ ഗരുകാ നാമ ഉഭതോ അട്ഠ പാരാജികാ, ഭിക്ഖൂനം തേരസ, ഭിക്ഖുനീനം ദസ സങ്ഘാദിസേസാ. അട്ഠേത്ഥ അനവസേസാതി ഏതേസു യഥാവുത്തഗരുകേസു സാധാരണാസാധാരണവസേന അട്ഠ പാരാജികാ അനവസേസാ നാമ.

അസാധാരണാദിവണ്ണനാ

൩൩൮. ‘‘ധോവനഞ്ച പടിഗ്ഗഹോ’’തി ഗാഥാ അട്ഠകഥാചരിയാനം. തത്ഥ ധോവനഞ്ച പടിഗ്ഗഹോതി അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരധോവാപനം ചീവരപടിഗ്ഗഹണഞ്ച. കോസേയ്യ…പേ… ദ്വേ ലോമാതി ഏളകലോമവഗ്ഗേ ആദിതോ സത്ത സിക്ഖാപദാനി വുത്താനി. വസ്സികാതി വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദം. ആരഞ്ഞകേന ചാതി സാസങ്കസിക്ഖാപദം വുത്തം. പണീതന്തി പണീതഭോജനവിഞ്ഞത്തി. ഊനന്തി ഊനവീസതിവസ്സസിക്ഖാപദം. നിസീദനേ ച യാ സിക്ഖാ, വസ്സികാ യാ ച സാടികാതി നിസീദനവസ്സികസാടികാനം പമാണാതിക്കമോ.

ആപത്തിക്ഖന്ധാ ചേവ ഉപോസഥാദീനി ച ‘‘പാരാജികസങ്ഘാദിസേസാ’’തിആദിനാ വിഭത്തത്താ ‘‘വിഭത്തിയോ’’തി വുത്താനി. തേവീസതി സങ്ഘാദിസേസാതി ഭിക്ഖുനീനം ആഗതാനി ദസ, ഭിക്ഖൂനം തേരസാതി തേവീസതി. ദ്വേചത്താലീസ നിസ്സഗ്ഗിയാതിആദീസുപി ഏസേവ നയോ. ദ്വീഹി…പേ… കിച്ചം ഏകേന സമ്മതീതി ദ്വീഹി വിവാദാധികരണം, ചതൂഹി അനുവാദാധികരണം, തീഹി ആപത്താധികരണം, ഏകേന കിച്ചാധികരണം സമ്മതീതി അത്ഥോ.

൩൩൯. നിരങ്കതോതി സങ്ഘമ്ഹാ അപസാരിതോ.