സോളസമഹാവാരോ

പഞ്ഞത്തിവാരവണ്ണനാ

വിസുദ്ധപരിവാരസ്സാതി സബ്ബസോ പരിസുദ്ധഖീണാസവപരിവാരസ്സ. ധമ്മക്ഖന്ധസരീരസ്സാതി സീലസമാധിപഞ്ഞാവിമുത്തിവിമുത്തിഞാണദസ്സനസങ്ഖാതധമ്മക്ഖന്ധസരീരസ്സ സാസനേതി സമ്ബന്ധോ. തസ്സാതി ‘‘പരിവാരോ’’തി യോ സങ്ഗഹം ആരുള്ഹോ, തസ്സ. പുബ്ബാഗതം നയന്തി പുബ്ബേ ആഗതം വിനിച്ഛയം.

൧. പകതത്ഥപടിനിദ്ദേസോ ത-സദ്ദോതി തസ്സ ‘‘ഭഗവതാ’’തിആദീഹി പദേഹി സമാനാധികരണഭാവേന വുത്തത്ഥസ്സ യായ വിനയപഞ്ഞത്തിയാ ഭഗവാ പകതോ അധികതോ സുപാകടോ ച, തം വിനയപഞ്ഞത്തിം സദ്ധിം യാചനായ അത്ഥഭാവേന ദസ്സേന്തോ ‘‘യോ സോ…പേ… വിനയപഞ്ഞത്തിം പഞ്ഞപേസീ’’തി ആഹ. തത്ഥ വിനയപഞ്ഞത്തിന്തി വിനയഭൂതം പഞ്ഞത്തിം.

‘‘ജാനതാ പസ്സതാ’’തി ഇമേസം പദാനം വിനയസ്സ അധികതത്താ തത്ഥ വുത്തനയേന താവ അത്ഥം യോജേത്വാ ഇദാനി സുത്തന്തനയേന ദസ്സേന്തോ സതിപി ഞാണദസ്സന-സദ്ദാനം പഞ്ഞാവേവചനഭാവേ തേന തേന വിസേസേന തേസം വിസയവിസേസപവത്തിദസ്സനത്ഥം വിജ്ജത്തയവസേന അഭിഞ്ഞാനാവരണഞാണവസേന സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണമംസചക്ഖുവസേന പടിവേധദേസനാഞാണവസേന ച അത്ഥം യോജേത്വാ ദസ്സേന്തോ ‘‘അപിചാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ പുബ്ബേനിവാസാദീഹീതി പുബ്ബേനിവാസാസവക്ഖയഞാണേഹി. പടിവേധപഞ്ഞായാതി അരിയമഗ്ഗപഞ്ഞായ. ദേസനാപഞ്ഞായ പസ്സതാതി ദേസേതബ്ബധമ്മാനം ദേസേതബ്ബപ്പകാരം ബോധനേയ്യപുഗ്ഗലാനഞ്ച ആസയാനുസയചരിതാധിമുത്തിആദിഭേദം ധമ്മം ദേസനാപഞ്ഞായ യാഥാവതോ പസ്സതാ. അരഹതാതി അരീനം, അരാനഞ്ച ഹതത്താ, പച്ചയാദീനഞ്ച അരഹത്താ അരഹതാ. സമ്മാസമ്ബുദ്ധേനാതി സമ്മാ സാമഞ്ച സച്ചാനം ബുദ്ധത്താ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന. അഥ വാ അന്തരായികധമ്മേ ജാനതാ, നിയ്യാനികധമ്മേ പസ്സതാ, കിലേസാരീനം ഹതത്താ അരഹതാ, സമ്മാ സാമം സബ്ബധമ്മാനം ബുദ്ധത്താ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേനാതി ഏവം ചതുവേസാരജ്ജവസേനപേത്ഥ യോജനാ വേദിതബ്ബാ.

അപിച ഠാനാട്ഠാനാദിവിഭാഗം ജാനതാ, യഥാകമ്മൂപഗേ സത്തേ പസ്സതാ, സവാസനആസവാനം ഛിന്നത്താ അരഹതാ, അഭിഞ്ഞേയ്യാദിഭേദേ ധമ്മേ അഭിഞ്ഞേയ്യാദിതോ അവിപരീതാവബോധതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന. അഥ വാ തീസു കാലേസു അപ്പടിഹതഞാണതായ ജാനതാ, കായകമ്മാദിവസേന തിണ്ണമ്പി കമ്മാനം ഞാണാനുപരിവത്തിതോ സമ്മാ കാരിതായ പസ്സതാ, ദവാദീനം അഭാവസാധികായ പഹാനസമ്പദായ അരഹതാ, ഛന്ദാദീനം അഹാനിഹേതുഭൂതായ അക്ഖയപടിഭാനസാധികായ സബ്ബഞ്ഞുതായ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേനാതി ഏവം ദസബലഅട്ഠാരസാവേണികബുദ്ധധമ്മവസേനപി യോജനാ കാതബ്ബാ.

൨. പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനേതി പുച്ഛായ വിസ്സജ്ജനേ. ഏത്ഥാതി ഏതസ്മിം പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനേ. മജ്ഝിമദേസേയേവ പഞ്ഞത്തീതി തസ്മിംയേവ ദേസേ യഥാവുത്തവത്ഥുവീതിക്കമേ ആപത്തിസമ്ഭവതോ. വിനീതകഥാതി വിനീതവത്ഥുകഥാ, അയമേവ വാ പാഠോ.

കായേന പന ആപത്തിം ആപജ്ജതീതി പുബ്ബഭാഗേ സേവനചിത്തം അങ്ഗം കത്വാ കായദ്വാരസങ്ഖാതവിഞ്ഞത്തിം ജനയിത്വാ പവത്തചിത്തുപ്പാദസങ്ഖാതം ആപത്തിം ആപജ്ജതി. കിഞ്ചാപി ഹി ചിത്തേന സമുട്ഠാപിതാ വിഞ്ഞത്തി, തഥാപി ചിത്തേന അധിപ്പേതസ്സ അത്ഥസ്സ കായവിഞ്ഞത്തിയാ സാധിതത്താ ‘‘കായദ്വാരേന ആപത്തിം ആപജ്ജതീ’’തി വുച്ചതി. ഇമമത്ഥം സന്ധായാതി ആപന്നായ ആപത്തിയാ അനാപത്തിഭാവാപാദനസ്സ അസക്കുണേയ്യതാസങ്ഖാതമത്ഥം സന്ധായ, ന ഭണ്ഡനാദിവൂപസമം.

൩. പോരാണകേഹി മഹാഥേരേഹീതി സീഹളദീപവാസീഹി മഹാഥേരേഹി. ഠപിതാതി പോത്ഥകസങ്ഗഹാരോഹനകാലേ ഠപിതാ. ചതുത്ഥസങ്ഗീതിസദിസാ ഹി പോത്ഥകാരോഹസങ്ഗീതി. ഉഭതോവിഭങ്ഗേ ദ്വത്തിംസ വാരാ സുവിഞ്ഞേയ്യാവ.