൩. സമുച്ചയക്ഖന്ധകം

സുക്കവിസ്സട്ഠികഥാവണ്ണനാ

൯൭. സമുച്ചയക്ഖന്ധകേ വുത്തനയേന വത്തം സമാദാതബ്ബന്തി പാരിവാസികക്ഖന്ധകവണ്ണനായം വുത്തനയേന ദ്വീഹി പദേഹി ഏകേന വാ സമാദാതബ്ബം. വേദിയാമീതി ചിത്തേന സമ്പടിച്ഛിത്വാ സുഖം അനുഭവാമി, ന തപ്പച്ചയാ അഹം ദുക്ഖിതോതി അധിപ്പായോ. വുത്തനയേനേവ സങ്ഘമജ്ഝേ നിക്ഖിപിതബ്ബന്തി പാരിവാസികക്ഖന്ധകേ വുത്തനയേന ‘‘മാനത്തം നിക്ഖിപാമി, വത്തം നിക്ഖിപാമീ’’തി ഇമേഹി ദ്വീഹി ഏകേന വാ നിക്ഖിപിതബ്ബം. തസ്സ ആരോചേത്വാ നിക്ഖിപിതബ്ബന്തി അനാരോചനേന വത്തഭേദദുക്കടപരിമോചനത്ഥം വുത്തം. ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതേ അതിക്കമിത്വാതി ഭിക്ഖൂനം സജ്ഝായനസദ്ദസവനൂപചാരവിജഹനത്ഥം വുത്തം, മഹാമഗ്ഗതോ ഓക്കമ്മാതി മഗ്ഗപ്പടിപന്നഭിക്ഖൂനം ഉപചാരവിജഹനത്ഥം, ഗുമ്ബേന വാ വതിയാ വാ പടിച്ഛന്നട്ഠാനേതി ദസ്സനൂപചാരവിജഹനത്ഥം. അനിക്ഖിത്തവത്തേന അന്തോഉപചാരഗതാനം സബ്ബേസമ്പി ആരോചേതബ്ബത്താ ‘‘അയം നിക്ഖിത്തവത്തസ്സ പരിഹാരോ’’തി വുത്തം. തത്ഥ നിക്ഖിത്തവത്തസ്സാതി വത്തം നിക്ഖിപിത്വാ പരിവസന്തസ്സാതി അത്ഥോ. അയം പനേത്ഥ ഥേരസ്സ അധിപ്പായോ – വത്തം നിക്ഖിപിത്വാ പരിവസന്തസ്സ ഉപചാരഗതാനം സബ്ബേസം ആരോചനകിച്ചം നത്ഥി, ദിട്ഠരൂപാനം സുതസദ്ദാനം ആരോചേതബ്ബം, അദിട്ഠഅസുതാനമ്പി അന്തോദ്വാദസഹത്ഥഗതാനം ആരോചേതബ്ബം. ഇദം വത്തം നിക്ഖിപിത്വാ പരിവസന്തസ്സ ലക്ഖണന്തി.

പരിവാസകഥാവണ്ണനാ

൧൦൨. ‘‘സതിയേവ അന്തരായേ അന്തരായികസഞ്ഞീ ഛാദേതി, അച്ഛന്നാ ഹോതി. അന്തരായികസ്സ പന അനന്തരായികസഞ്ഞായ ഛാദയതോ അച്ഛന്നാവാ’’തിപി പാഠോ. അവേരീതി ഹിതകാമോ. ഉദ്ധസ്തേ അരുണേതി ഉട്ഠിതേ അരുണേ. സുദ്ധസ്സ സന്തികേതി സഭാഗസങ്ഘാദിസേസം അനാപന്നസ്സ സന്തികേ. വത്ഥുന്തി അസുചിമോചനാദിവീതിക്കമം.

സുക്കവിസ്സട്ഠീതി വത്ഥു ചേവ ഗോത്തഞ്ചാതി സുക്കവിസ്സട്ഠീതി ഇദം അസുചിമോചനലക്ഖണസ്സ വീതിക്കമസ്സ പകാസനതോ വത്ഥു ചേവ ഹോതി, സജാതിയസാധാരണവിജാതിയവിനിവത്തസഭാവായ സുക്കവിസ്സട്ഠിയാ ഏവ പകാസനതോ ഗോത്തഞ്ച ഹോതീതി അത്ഥോ. ഗം തായതീതി ഹി ഗോത്തം. സങ്ഘാദിസേസോതി നാമഞ്ചേവ ആപത്തി ചാതി സങ്ഘാദിസേസോതി തേന തേന വീതിക്കമേന ആപന്നസ്സ ആപത്തിനികായസ്സ നാമപ്പകാസനതോ നാമഞ്ചേവ ഹോതി ആപത്തിസഭാഗത്താ ആപത്തി ച.

തദനുരൂപം കമ്മവാചം കത്വാ മാനത്തം ദാതബ്ബന്തി –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ, അയം ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു ഏകം ആപത്തിം ആപജ്ജി സഞ്ചേതനികം സുക്കവിസ്സട്ഠിം ഏകാഹപടിച്ഛന്നം, സോ സങ്ഘം ഏകിസ്സാ ആപത്തിയാ സഞ്ചേതനികായ സുക്കവിസ്സട്ഠിയാ ഏകാഹപടിച്ഛന്നായ ഏകാഹപരിവാസം യാചി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏകിസ്സാ ആപത്തിയാ സഞ്ചേതനികായ സുക്കവിസ്സട്ഠിയാ ഏകാഹപടിച്ഛന്നായ ഏകാഹപരിവാസം അദാസി. സോ പരിവുത്ഥപരിവാസോ. അയം ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു ഏകം ആപത്തിം ആപജ്ജി സഞ്ചേതനികം സുക്കവിസ്സട്ഠിം അപ്പടിച്ഛന്നം, സോ സങ്ഘം താസം ആപത്തീനം സഞ്ചേതനികാനം സുക്കവിസ്സട്ഠീനം പടിച്ഛന്നായ ച അപ്പടിച്ഛന്നായ ച ഛാരത്തം മാനത്തം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദ്വിന്നം ആപത്തീനം സഞ്ചേതനികാനം സുക്കവിസ്സട്ഠീനം പടിച്ഛന്നായ ച അപ്പടിച്ഛന്നായ ച ഛാരത്തം മാനത്തം ദദേയ്യ, ഏസാ ഞത്തി.

സുണാതു മേ, ഭന്തേ…പേ… സോ പരിവുത്ഥപരിവാസോ. അയം ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു ഏകം ആപത്തിം ആപജ്ജി സഞ്ചേതനികം സുക്കവിസ്സട്ഠിം അപ്പടിച്ഛന്നം, സോ സങ്ഘം താസം…പേ… യാചതി. സങ്ഘോ ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദ്വിന്നം ആപത്തീനം സഞ്ചേതനികാനം സുക്കവിസ്സട്ഠീനം പടിച്ഛന്നായ ച അപ്പടിച്ഛന്നായ ച ഛാരത്തം മാനത്തം ദേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദ്വിന്നം ആപത്തീനം സഞ്ചേതനികാനം സുക്കവിസ്സട്ഠീനം പടിച്ഛന്നായ ച അപ്പടിച്ഛന്നായ ച ഛാരത്തം മാനത്തസ്സ ദാനം, സോ തുണ്ഹസ്സ. യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ…

ദിന്നം സങ്ഘേന ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദ്വിന്നം ആപത്തീനം സഞ്ചേതനികാനം സുക്കവിസ്സട്ഠീനം പടിച്ഛന്നായ ച അപ്പടിച്ഛന്നായ ച ഛാരത്തം മാനത്തം, ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ. ഏവമേതം ധാരയാമീതി –

ഏവം കമ്മവാചം കത്വാ മാനത്തം ദാതബ്ബം. ചിണ്ണമാനത്തസ്സ ച ഇമിനാവ നയേന കമ്മവാചം യോജേത്വാ അബ്ഭാനം കാതബ്ബം.

അഞ്ഞസ്മിന്തി സുദ്ധന്തപരിവാസവസേന ആപത്തിവുട്ഠാനതോ അഞ്ഞസ്മിം. ദസസതം ആപത്തിയോ രത്തിസതം ഛാദയിത്വാതി യോജേതബ്ബം.

പരിവാസകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അത്തനോ സീമം സോധേത്വാ വിഹാരസീമായാതി വിഹാരേ ബദ്ധസീമമേവ സന്ധായ വുത്തം. വിഹാരൂപചാരതോപി ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതാ അതിക്കമിതബ്ബാതി ഭിക്ഖുവിഹാരം സന്ധായ വദതി ഗാമൂപചാരാതിക്കമേനേവ ഭിക്ഖുനീവിഹാരൂപചാരാതിക്കമസ്സ സിദ്ധത്താ. വിഹാരസ്സ ചാതി ഭിക്ഖുവിഹാരസ്സ. ഗാമസ്സാതി ന വുത്തന്തി ഗാമസ്സ ഉപചാരം മുഞ്ചിതും വട്ടതീതി ന വുത്തം, തസ്മാ ഗാമൂപചാരേപി വട്ടതീതി അധിപ്പായോ.

തത്ഥേവ ഠാനം പച്ചാസീസന്തീതി ഭിക്ഖൂനം ഠാനം പച്ചാസീസന്തി. പരിവാസവത്താദീനന്തി പരിവാസനിസ്സയപടിപ്പസ്സദ്ധിആദീനം. യുത്തതരം ദിസ്സതീതി ഇമിനാ അനിക്ഖിത്തവത്തഭിക്ഖുനാ വിയ ഭിക്ഖുനിയാപി അന്തോഉപചാരസീമഗതാനംയേവ ആരോചേതബ്ബം, ന ഗാമേ ഠിതാനമ്പി ഗന്ത്വാ ആരോചേതബ്ബന്തി ദീപേതി. തസ്മിം ഗാമേതി യസ്മിം ഗാമേ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ ഹോതി, തസ്മിം ഗാമേ. ബഹി ഉപചാരസീമായ ഠത്വാതി ഉപചാരസീമതോ ബഹി ഠത്വാ. സമ്മന്നിത്വാ ദാതബ്ബാതി ഏത്ഥ സമ്മന്നിത്വാ ദിന്നായ സഹവാസേപി രത്തിച്ഛേദോ ന ഹോതി.

പടിച്ഛന്നപരിവാസകഥാവണ്ണനാ

൧൦൮. വിസും മാനത്തം ചരിതബ്ബന്തി മൂലായപടികസ്സനം അകത്വാ വിസും കമ്മവാചായ മാനത്തം ഗഹേത്വാ ചരിതബ്ബം.

സുക്കവിസ്സട്ഠികഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അഗ്ഘസമോധാനപരിവാസകഥാവണ്ണനാ

൧൩൪. ഏകാപത്തിമൂലകന്തി ‘‘ഏകാ ആപത്തി ഏകാഹപ്പടിച്ഛന്നാ, ഏകാ ആപത്തി ദ്വീഹപ്പടിച്ഛന്നാ’’തിആദിനാ വുത്തനയം സന്ധായ വദതി. ആപത്തിവഡ്ഢനകന്തി ‘‘ഏകാ ആപത്തി ഏകാഹപ്പടിച്ഛന്നാ, ദ്വേ ആപത്തിയോ ദ്വീഹപ്പടിച്ഛന്നാ’’തിആദിനാ വുത്തം ആപത്തിവഡ്ഢനകനയം സന്ധായ.

ദ്വേഭിക്ഖുവാരഏകാദസകാദികഥാവണ്ണനാ

൧൮൧. ഥുല്ലച്ചയാദീഹി മിസ്സകന്തി ഏകവത്ഥുമ്ഹി പുബ്ബഭാഗേ ആപന്നഥുല്ലച്ചയദുക്കടേഹി മിസ്സകം. മക്ഖധമ്മോ നാമ ഛാദേതുകാമതാ.

൧൮൨. സമ്ബഹുലാ സങ്ഘാദിസേസാ ആപത്തിയോ ആപജ്ജതി പരിമാണമ്പീതിആദി ജാതിവസേനേകവചനം, ഭാവനപുംസകനിദ്ദേസോ വാ. സേസമേത്ഥ പാളിതോ അട്ഠകഥാതോ ച സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

സമുച്ചയക്ഖന്ധകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.