൪. പവാരണക്ഖന്ധകം

അഫാസുകവിഹാരകഥാവണ്ണനാ

൨൦൯. പവാരണക്ഖന്ധകേ ആദിതോ ലാപോ ആലാപോ, വചനപടിവചനവസേന സമം ലാപോ സല്ലാപോ. പിണ്ഡായ പടിക്കമേയ്യാതി ഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ചാഗച്ഛേയ്യ. അവക്കാരപാതിം ധോവിത്വാ ഉപട്ഠാപേയ്യാതി അതിരേകപിണ്ഡപാതം അപനേത്വാ ഠപനത്ഥായ ഏകം സമുഗ്ഗപാതിം ധോവിത്വാ ഠപേയ്യ. സമുഗ്ഗപാതി നാമ സമുഗ്ഗപുടസദിസാ പാതി. അപ്പഹരിതേതി അപരൂള്ഹഹരിതേ, യസ്മിം ഠാനേ പിണ്ഡപാതജ്ഝോത്ഥരണേന വിനസ്സനധമ്മാനി തിണാനി നത്ഥി, തസ്മിന്തി അത്ഥോ. തേന നിത്തിണഞ്ച മഹാതിണഗഹനഞ്ച യത്ഥ സകടേനപി ഛഡ്ഡിതേ പിണ്ഡപാതേ തിണാനി ന വിനസ്സന്തി, തഞ്ച ഠാനം പരിഗ്ഗഹിതം ഹോതി. ഭൂതഗാമസിക്ഖാപദസ്സ ഹി അവികോപനത്ഥമേതം വുത്തം. അപ്പാണകേതി നിപ്പാണകേ, പിണ്ഡപാതജ്ഝോത്ഥരണേന മരിതബ്ബപാണകരഹിതേ വാ മഹാഉദകക്ഖന്ധേ. പരിത്തോദകേ ഏവ ഹി ഭത്തപക്ഖേപേന ആലുളിതേ സുഖുമപാണകാ മരന്തി, ന മഹാതളാകാദീസൂതി. പാണകാനുരക്ഖണത്ഥഞ്ഹി ഏതം വുത്തം. ഓപിലാപേയ്യാതി നിമുജ്ജാപേയ്യ.

വച്ചഘടന്തി ആചമനകുമ്ഭീ. രിത്തന്തി രിത്തകം. തുച്ഛന്തി തസ്സേവ വേവചനം. അവിസയ്ഹന്തി ഉക്ഖിപിതും അസക്കുണേയ്യം അതിഭാരികം. ഹത്ഥവികാരേനാതി ഹത്ഥസഞ്ഞായ. ഹത്ഥേഹി ഉക്ഖിപനം ഹത്ഥവിലങ്ഘനം. തേനാഹ ‘‘ഹത്ഥുക്ഖേപകേനാ’’തി. അഥ വാ വിലങ്ഘേതി ദേസന്തരം പാപേതി ഏതേനാതി വിലങ്ഘകോ, ഹത്ഥോ ഏവ വിലങ്ഘകോ ഹത്ഥവിലങ്ഘകോ, തേന ഹത്ഥവിലങ്ഘകേന, അഞ്ഞമഞ്ഞം സംസിബ്ബിതഹത്ഥേനാതി വുത്തം ഹോതി. ദ്വേ ഹി ജനാ ഹത്ഥേന ഹത്ഥം സംസിബ്ബേത്വാ ദ്വീസു ഹത്ഥേസു ഠപേത്വാ ഉട്ഠപേന്താ ഹത്ഥവിലങ്ഘകേന ഉട്ഠപേന്തി നാമ. തിത്ഥിയസമാദാനന്തി തിത്ഥിയേഹി സമാദാതബ്ബം.

അഫാസുകവിഹാരകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പവാരണാഭേദകഥാവണ്ണനാ

൨൧൨. ദ്വേമാ, ഭിക്ഖവേ, പവാരണാ ചാതുദ്ദസികാ ച പന്നരസികാ ചാതി ഏത്ഥ പുരിമവസ്സംവുത്ഥാനം പുബ്ബകത്തികപുണ്ണമാ, തേസംയേവ സചേ ഭണ്ഡനകാരകേഹി ഉപദ്ദുതാ പവാരണം പച്ചുക്കഡ്ഢന്തി, അഥ കത്തികമാസസ്സ കാളപക്ഖചാതുദ്ദസോ വാ പച്ഛിമകത്തികപുണ്ണമാ വാ, പച്ഛിമവസ്സംവുത്ഥാനഞ്ച പച്ഛിമകത്തികപുണ്ണമാ ഏവ വാതി ഇമേ തയോ പവാരണദിവസാതി വേദിതബ്ബാ. ഇദഞ്ച പകതിചാരിത്തവസേന വുത്തം, തഥാരൂപപച്ചയേ പന സതി ദ്വിന്നം കത്തികപുണ്ണമാനം പുരിമേസു ചാതുദ്ദസേസുപി പവാരണം കാതും വട്ടതി, തേനേവ മഹാവിഹാരേ ഭിക്ഖൂ ചാതുദ്ദസിയാ പവാരേത്വാ പന്നരസിയാ കായസാമഗ്ഗിം ദേന്തി, ചേതിയഗിരിമഹദസ്സനത്ഥമ്പി അട്ഠമിയാ ഗച്ഛന്തി, തമ്പി ചാതുദ്ദസിയം പവാരേതുകാമാനഞ്ഞേവ ഹോതി.

പവാരണാദാനാനുജാനനകഥാവണ്ണനാ

൨൧൩. സചേ പന വുഡ്ഢതരോ ഹോതീതി സചേ പവാരണദായകോ ഭിക്ഖു വുഡ്ഢതരോ ഹോതി. തേന ച ഭിക്ഖുനാതി പവാരണദായകേന ഭിക്ഖുനാ.

അനാപത്തിപന്നരസകകഥാവണ്ണനാ

൨൨൨. പന്നരസകേസു പവാരിതമത്തേതി പവാരിതസമനന്തരം. അവുട്ഠിതായ പരിസായാതി പവാരേത്വാ പച്ഛാ അഞ്ഞമഞ്ഞം കഥേന്തിയാ. ഏകച്ചായ വുട്ഠിതായാതി ഏകച്ചേസു യഥാനിസിന്നേസു ഏകച്ചേസു സകസകട്ഠാനം ഗതേസു. പുന പവാരിതബ്ബന്തി പുനപി സബ്ബേഹി സമാഗന്ത്വാ പവാരേതബ്ബം. ആഗച്ഛന്തി സമസമാ, തേസം സന്തികേ പവാരേതബ്ബന്തി ഗതേ അനാനേത്വാ നിസിന്നാനഞ്ഞേവ സന്തികേ പവാരേതബ്ബം. സബ്ബായ വുട്ഠിതായ പരിസായ ആഗച്ഛന്തി സമസമാ, തേസം സന്തികേ പവാരേതബ്ബന്തി യദി സബ്ബേ വുട്ഠഹിത്വാ ഗതാ സന്നിപാതേതുഞ്ച ന സക്കാ, ഏകച്ചേ സന്നിപാതേത്വാ പവാരേതും വട്ടതി, ഞത്തിം ഠപേത്വാ കത്തബ്ബസങ്ഘകമ്മാഭാവാ വഗ്ഗം ന ഹോതി. ഉപോസഥേപി ഏസേവ നയോ.

പവാരണാഠപനകഥാവണ്ണനാ

൨൩൭. ‘‘നത്ഥി ദിന്ന’’ന്തിആദിനയപ്പവത്താ ദസവത്ഥുകാ മിച്ഛാദിട്ഠി. ‘‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ, ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’’തിആദിനാ സസ്സതുച്ഛേദസങ്ഖാതം അന്തം ഗണ്ഹാതീതി അന്തഗ്ഗാഹികാ.

ഭണ്ഡനകാരകവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ

൨൪൦. ചതുത്ഥേ കതേ സുണന്തീതി ചതുത്ഥേ പന്നരസികുപോസഥേ കതേ അമ്ഹാകം പവാരണം ഠപേസ്സന്തീതി സുണന്തി. ഏവമ്പി ദ്വേ ചാതുദ്ദസികാ ഹോന്തീതി തതിയേന സദ്ധിം ദ്വേ ചാതുദ്ദസികാ ഹോന്തി.

പവാരണാസങ്ഗഹകഥാവണ്ണനാ

൨൪൧. അയം പവാരണാസങ്ഗഹോ ഏകസ്സ ദിന്നോപി സബ്ബേസം ദിന്നോവ ഹോതീതി ആഹ ‘‘ഏകസ്സപി വസേന ദാതബ്ബോ’’തി. ആഗന്തുകാ തേസം സേനാസനം ഗഹേതും ന ലഭന്തീതി സചേപി സട്ഠിവസ്സഭിക്ഖൂ ആഗച്ഛന്തി, തേസം സേനാസനം ഗഹേതും ന ലഭന്തി. പവാരേത്വാ പന അന്തരാപി ചാരികം പക്കമിതും ലഭന്തീതി പവാരണാസങ്ഗഹേ കതേ അന്തരാ പക്കമിതുകാമാ സങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ പവാരേതും ലഭന്തി. സേസമേത്ഥ പാളിതോ അട്ഠകഥാതോ ച സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

പവാരണക്ഖന്ധകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.