മഹാവഗ്ഗോ
മഹാഖന്ധകകഥാ
പബ്ബജ്ജാകഥാ
൨൪൪൪. സീലക്ഖന്ധാദിയുത്തേന, സുഭക്ഖന്ധേന ദേസിതേ;
ഖന്ധകേപി പവക്ഖാമി, സമാസേന വിനിച്ഛയം.
൨൪൪൫. മാതരാ അനനുഞ്ഞാതം, പിതരാ വാപി ഭിക്ഖുനോ;
ഭണ്ഡുകമ്മമപുച്ഛിത്വാ, പബ്ബാജേന്തസ്സ ദുക്കടം.
൨൪൪൬. ഉദ്ദേസപരിപുച്ഛായ, സയം ചേ ബ്യാവടോ സിയാ;
ദഹരോ ആണാപേതബ്ബോ, പബ്ബാജേത്വാനയാതി ച.
൨൪൪൭. ഉപജ്ഝായമഥുദ്ദിസ്സ, അവുത്തോ ദഹരോ പന;
പബ്ബാജേതി സചേ തം സോ, സയമേവാപി വട്ടതി.
൨൪൪൮. സാമണേരോപി വത്തബ്ബോ, ദഹരോ നത്ഥി തത്ഥ ചേ;
‘‘ഖണ്ഡസീമമിമം നേത്വാ, പബ്ബാജേത്വാനയാ’’തി ച.
൨൪൪൯. സരണാനി പനേതസ്സ, ദാതബ്ബാനേവ അത്തനാ;
ഏവമ്പി ഭിക്ഖുനായേവ, ഹോതി പബ്ബാജിതോ നരോ.
൨൪൫൦. പുരിസം ഭിക്ഖുതോ അഞ്ഞോ, പബ്ബാജേതി ന വട്ടതി;
ഇത്ഥിം ഭിക്ഖുനിതോ അഞ്ഞോ, പബ്ബാജേതി ന വട്ടതി.
൨൪൫൧. സാമണേരോപി വാ ദാതും, സാമണേരീപി വാ തഥാ;
ആണത്തിയാ ഉഭിന്നമ്പി, കാസായാനി ലഭന്തി തേ.
൨൪൫൨. സയമേവ ച യം കിഞ്ചി, പബ്ബാജേന്തേന ഭിക്ഖുനാ;
കേസാപനയനം കത്വാ, പഠമം ഉദകേ പുന.
൨൪൫൩. ന്ഹാപേതബ്ബോ സിയാ സുട്ഠു, ഘംസിത്വാ ഗോമയാദിനാ;
സരീരേ പീളകാ വാപി, കച്ഛു വാ തസ്സ ഹോന്തി ചേ.
൨൪൫൪. മാതാ യഥാ നിയംപുത്തം, ന ജിഗുച്ഛതി സബ്ബസോ;
ന്ഹാപേതബ്ബോവ യതിനാ, തഥേവ അജിഗുച്ഛതാ.
൨൪൫൫. കസ്മാ? പനേത്തകേനാപി, ഉപകാരേന സാസനേ;
സോ സദാ ബലവസ്നേഹോ, ഹോതുപജ്ഝായകാദിസു.
൨൪൫൬. വിനോദേത്വാ പനുപ്പന്നം, ഉക്കണ്ഠം കുലപുത്തകാ;
സിക്ഖായോ പരിപൂരേത്വാ, നിബ്ബാനം പാപുണന്തി ഹി.
൨൪൫൭. ഗന്ധചുണ്ണേന വാ പച്ഛാ, ചുണ്ണേനപി ഹലിദ്ദിയാ;
സരീരം തസ്സ സീസഞ്ച, ഉബ്ബട്ടേത്വാ പുനപ്പുനം.
൨൪൫൮. ഗിഹിഗന്ധം വിനോദേത്വാ, കാസായാനി പനേകതോ;
ദ്വത്തിക്ഖത്തും സകിം വാപി, ദാതബ്ബാനിസ്സ ഭിക്ഖുനാ.
൨൪൫൯. അഥ ഹത്ഥേപി വാ തസ്സ, അദത്വാ സയമേവ തം;
അച്ഛാദേതി ഉപജ്ഝായോ, വട്ടതാചരിയോപി വാ.
൨൪൬൦. നിവാസേതി അനാണത്തോ, സോ പാരുപതി വാ സയം;
അപനേത്വാ തതോ സബ്ബം, പുന ദാതബ്ബമേവ തം.
൨൪൬൧. ഭിക്ഖുനാ തു സഹത്ഥേന, തഥാ ആണത്തിയാപി വാ;
ദിന്നം വട്ടതി കാസാവം, നാദിന്നം പന വട്ടതി.
൨൪൬൨. തസ്സേവ സന്തകം വാപി, കാ കഥാ അത്തസന്തകേ;
വന്ദാപേത്വാ തത്ഥ ഭിക്ഖൂ, കാരാപേത്വാന ഉക്കുടിം.
൨൪൬൩. അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹാപേത്വാ, ദാതബ്ബം സരണത്തയം;
പടിപാടിവസേനേവ, ന ച ഉപ്പടിപാടിയാ.
൨൪൬൪. സചേ ഏകപദം വാപി, ദേതി ഏകക്ഖരമ്പി വാ;
പടിപാടിം വിരജ്ഝിത്വാ, ഗഹിതം ചേ ന വട്ടതി.
൨൪൬൫. തിക്ഖത്തും യദി വാ ദേതി, ബുദ്ധം സരണമേവ വാ;
തഥാ സേസേസു ചേവമ്പി, ന ദിന്നാനേവ ഹോന്തി ഹി.
൨൪൬൬. കത്വാനുനാസികന്താനി, ഏകാബദ്ധാനി വാ പന;
വിച്ഛിന്ദിത്വാഥ മ-ന്താനി, ദാതബ്ബാനി വിജാനതാ.
൨൪൬൭. ഉപസമ്പദകമ്മം തു, ഏകതോസുദ്ധിയാ സിയാ;
ന ഹോതി പന പബ്ബജ്ജാ, ഉഭതോസുദ്ധിയാ വിനാ.
൨൪൬൮. തസ്മാ ആചരിയേനാപി, തഥാന്തേവാസികേനപി;
ബു-ദ്ധ-കാരാദയോ വണ്ണാ, ഠാനകരണസമ്പദം.
൨൪൬൯. അഹാപേന്തേന വത്തബ്ബാ, പബ്ബജ്ജാഗുണമിച്ഛതാ;
ഏകവണ്ണവിനാസേന, പബ്ബജ്ജാ ഹി ന രൂഹതി.
൨൪൭൦. യദി സിദ്ധാപി പബ്ബജ്ജാ, സരണാഗമനതോവ ഹി;
ദാതബ്ബാ ദസ സീലാനി, പൂരണത്ഥായ ഭിക്ഖുനാ.
പബ്ബജ്ജാകഥാ.
൨൪൭൧. ഉപജ്ഝായമഥാചരിയം, നിസ്സായ വസതാ പന;
കത്തബ്ബാനേവ വത്താനി, പിയസീലേന ഭിക്ഖുനാ.
൨൪൭൨. ആസനം പഞ്ഞപേതബ്ബം, ദന്തകട്ഠം മുഖോദകം;
ദാതബ്ബം തസ്സ കാലേന, സചേ യാഗു ഭവിസ്സതി.
൨൪൭൩. യാഗു തസ്സുപനേതബ്ബാ, സങ്ഘതോ കുലതോപി വാ;
പത്തേ വത്തഞ്ച കാതബ്ബം, വത്തം ഗാമപ്പവേസനേ.
൨൪൭൪. ചീവരേ യാനി വത്താനി, വുത്താനി ഹി മഹേസിനാ;
സേനാസനേ തഥാ പാദ-പീഠകഥലികാദിസു.
൨൪൭൫. ഏവമാദീനി വത്താനി, സബ്ബാനി പന രോഗതോ;
വുട്ഠാനാഗമനന്താനി, സത്തതിംസസതം സിയും.
൨൪൭൬. വത്തഭേദേന സബ്ബത്ഥ, ദുക്കടം തു പകാസിതം;
അനാദരവസേനേവ, അകരോന്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.
ഉപജ്ഝായാചരിയവത്തകഥാ.
൨൪൭൭. ഉപജ്ഝായസ്സ വത്താനി, തഥാ സദ്ധിവിഹാരികേ;
സതം തേരസ ഹോന്തേവ, തഥാന്തേവാസികേപി ച.
സദ്ധിവിഹാരികന്തേവാസികവത്തകഥാ.
൨൪൭൮. പക്കന്തേ വാപി വിബ്ഭന്തേ, പക്ഖസങ്കന്തകേ മതേ;
ആണത്തിയാ ഉപജ്ഝായാ, പസ്സമ്ഭതി ച നിസ്സയോ.
൨൪൭൯. ഹോതി ആചരിയമ്ഹാപി, ഛധാ നിസ്സയഭേദനം;
പക്കന്തേ വാപി വിബ്ഭന്തേ, പക്ഖസങ്കന്തകേ മതേ.
൨൪൮൦. ആണത്തിയം ഉഭിന്നമ്പി, ധുരനിക്ഖേപനേപി ച;
ഏകേകസ്സ ഉഭിന്നം വാ, നാലയേ സതി ഭിജ്ജതി.
൨൪൮൧. ഉപജ്ഝായസമോധാന-ഗതസ്സാപി ച ഭിജ്ജതി;
ദസ്സനം സവനഞ്ചാതി, സമോധാനം ദ്വിധാ മതം.
൨൪൮൨. അദ്ധികസ്സ ഗിലാനസ്സ, ഗിലാനുപട്ഠകസ്സ ച;
യാചിതസ്സ ന ദോസോവ, വസിതും നിസ്സയം വിനാ.
൨൪൮൩. ജാനതാ അത്തനോ ചേവ, വനേ ഫാസുവിഹാരതം;
സഭാഗേ ദായകേസന്തേ, വസിതുമ്പി ച വട്ടതി.
നിസ്സയപടിപ്പസ്സമ്ഭനകഥാ.
൨൪൮൪. കുട്ഠിം ഗണ്ഡിം കിലാസിഞ്ച, സോസിഞ്ച അപമാരികം;
തഥാ രാജഭടം ചോരം, ലിഖിതം കാരഭേദകം.
൨൪൮൫. കസാഹതം നരഞ്ചേവ, പുരിസം ലക്ഖണാഹതം;
ഇണായികഞ്ച ദാസഞ്ച, പബ്ബാജേന്തസ്സ ദുക്കടം.
൨൪൮൬. ഹത്ഥച്ഛിന്നമളച്ഛിന്നം, പാദച്ഛിന്നഞ്ച പുഗ്ഗലം;
കണ്ണനാസങ്ഗുലിച്ഛിന്നം, കണ്ഡരച്ഛിന്നമേവ ച.
൨൪൮൭. കാണം കുണിഞ്ച ഖുജ്ജഞ്ച, വാമനം ഫണഹത്ഥകം;
ഖഞ്ജം പക്ഖഹതഞ്ചേവ, സീപദിം പാപരോഗിനം.
൨൪൮൮. ജരായ ദുബ്ബലം അന്ധം, ബധിരഞ്ചേവ മമ്മനം;
പീഠസപ്പിം തഥാ മൂഗം, പബ്ബാജേന്തസ്സ ദുക്കടം.
൨൪൮൯. അതിദീഘോതിരസ്സോ വാ, അതികാലോപി വാ തഥാ;
അച്ചോദാതോപി വാ മട്ഠ-തമ്ബലോഹനിദസ്സനോ.
൨൪൯൦. അതിഥൂലോ അതികിസ്സോ, മഹാസീസോപി വാ തഥാ;
അതിഖുദ്ദകസീസേന, സഹിതേന യുത്തോപി വാ.
൨൪൯൧. കുടകുടകസീസോ വാ, തഥാ സിഖരസീസകോ;
വേളുനാളിസമാനേന, സീസേന ച യുതോ നരോ.
൨൪൯൨. കപ്പസീസോപി പബ്ഭാര-സീസോ വാ വണസീസകോ;
തഥാ കണ്ണികകേസോ വാ, ഥൂലകേസോപി വാ തഥാ.
൨൪൯൩. പൂതിനില്ലോമസീസോ വാ, ജാതിപണ്ഡരകേസകോ;
ജാതിയാ തമ്ബകേസോ വാ, തഥേവാവട്ടസീസകോ.
൨൪൯൪. സീസലോമേകബദ്ധേഹി, ഭമുകേഹി യുതോപി വാ;
സമ്ബദ്ധഭമുകോ വാപി, നില്ലോമഭമുകോപി വാ.
൨൪൯൫. മഹന്തഖുദ്ദനേത്തോ വാ, തഥാ വിസമലോചനോ;
കേകരോ വാപി ഗമ്ഭീര-നേത്തോ വിസമചക്കലോ.
൨൪൯൬. ജതുമൂസികകണ്ണോ വാ, ഹത്ഥികണ്ണോപി വാ പന;
ഛിദ്ദമത്തകകണ്ണോ വാ, തഥേവാവിദ്ധകണ്ണകോ.
൨൪൯൭. തഥാ ടങ്കിതകണ്ണോ വാ, പൂതികണ്ണോപി വാ പന;
യോനകാദിപ്പഭേദോപി, നായം പരിസദൂസകോ.
൨൪൯൮. അതിപിങ്ഗലനേത്തോ വാ, തഥാ നിപ്പഖുമക്ഖി വാ;
അസ്സുപഗ്ഘരനേത്തോ വാ, പക്കപുപ്ഫിതലോചനോ.
൨൪൯൯. തഥേവ ച മഹാനാസോ, അതിഖുദ്ദകനാസികോ;
തഥാ ചിപിടനാസോ വാ, നരോ കുടിലനാസികോ.
൨൫൦൦. നിച്ചവിസ്സവനാസോ വാ, യോ വാ പന മഹാമുഖോ;
വങ്കഭിന്നമുഖോ വാപി, മഹാഓട്ഠോപി വാ പന.
൨൫൦൧. തഥാ തനുകഓട്ഠോ വാ, വിപുലുത്തരഓട്ഠകോ;
ഓട്ഠഛിന്നോപി ഉപ്പക്ക-മുഖോ ഏളമുഖോപി വാ.
൨൫൦൨. സങ്ഖതുണ്ഡോപി ദുഗ്ഗന്ധ-മുഖോ വാ പന പുഗ്ഗലോ;
മഹാദന്തോപി അച്ചന്തം, തഥാ അസുരദന്തകോ.
൨൫൦൩. ഹേട്ഠാ ഉപരിതോ വാപി, ബഹിനിക്ഖന്തദന്തകോ;
അദന്തോ പൂതിദന്തോ വാ, അതിഖുദ്ദകദന്തകോ.
൨൫൦൪. യസ്സ ദന്തന്തരേ ദന്തോ, കാളകദന്തസന്നിഭോ;
സുഖുമോവ ഠിതോ, തം ചേ, പബ്ബാജേതുമ്പി വട്ടതി.
൨൫൦൫. യോ മഹാഹനുകോ പോസോ;
ദീഘേന ഹനുനാ യുതോ;
ചിപിടഹനുകോ വാപി;
രസ്സേന ഹനുനാ യുതോ.
൨൫൦൬. നിമ്മസ്സുദാഠികോ വാപി, അതിദീഘഗലോപി വാ;
അതിരസ്സഗലോപി വാ, ഭിന്നഗണ്ഠിഗലോപി വാ.
൨൫൦൭. തഥാ ഭട്ഠംസകൂടോ വാ, ഭിന്നപിട്ഠിഉരോപി വാ;
സുദീഘരസ്സഹത്ഥോ വാ, കച്ഛുകണ്ഡുസമായുതോ.
൨൫൦൮. മഹാനിസദമംസോ വാ, ഉദ്ധനഗ്ഗുപമായുതോ;
വാതണ്ഡികോ മഹാഊരു, സങ്ഘട്ടനകജാണുകോ.
൨൫൦൯. ഭിന്നജാണു മഹാജാണു, ദീഘജങ്ഘോ വിജങ്ഘകോ;
വികടോ വാപി പണ്ഹോ വാ, തഥാ ഉബ്ബദ്ധപിണ്ഡികോ.
൨൫൧൦. യട്ഠിജങ്ഘോ മഹാജങ്ഘോ, മഹാപാദോപി യോ നരോ;
തഥാ പിട്ഠികപാദോ വാ, മഹാപണ്ഹിപി വാ പന.
൨൫൧൧. വങ്കപാദോ നരോ യോ വാ, ഗണ്ഠികങ്ഗുലികോപി വാ;
യോ പനന്ധനഖോ വാപി, കാളപൂതിനഖോപി ച.
൨൫൧൨. ഇച്ചേവമാദികം കഞ്ചി, നരം പരിസദൂസകം;
പബ്ബാജേന്തസ്സ ഭിക്ഖുസ്സ, ഹോതി ആപത്തി ദുക്കടം.
പരിസദൂസകകഥാ.
൨൫൧൩. ‘‘സാമണേരജ്ജ മാ ഖാദ, മാ ഭുഞ്ജ ച പിവാ’’തി ച;
നിവാരേന്തസ്സ ആഹാരം, ഹോതി ആപത്തി ദുക്കടം.