൯. ചീവരവിപ്പവാസവിനിച്ഛയകഥാ

൫൧. ഏവം അധിട്ഠാനവികപ്പനവിനിച്ഛയകഥം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി ചീവരേന വിനാവാസവിനിച്ഛയകരണം ദസ്സേതും ‘‘ചീവരേനവിനാവാസോ’’ത്യാദിമാഹ. തത്ഥ ചീയതീതി ചീവരം, ചയം സഞ്ചയം കരീയതീതി അത്ഥോ, അരിയദ്ധജോ വത്ഥവിസേസോ. ഇധ പന തിചീവരാധിട്ഠാനേന അധിട്ഠഹിത്വാ ധാരിതം ചീവരത്തയമേവ. വിനാതി വജ്ജനത്ഥേ നിപാതോ. വസനം വാസോ, വിനാ വാസോ വിനാവാസോ, ചീവരേന വിനാവാസോ ചീവരവിനാവാസോ, ‘‘ചീവരവിപ്പവാസോ’’തി വത്തബ്ബേ വത്തിച്ഛാവസേന, ഗാഥാപാദപൂരണത്ഥായ വാ അലുത്തസമാസം കത്വാ ഏവം വുത്തന്തി ദട്ഠബ്ബം. തഥാ ച വക്ഖതി ‘‘തിചീവരാധിട്ഠാനേന…പേ… വിപ്പവാസോ’’തി, ‘‘ഇമം സങ്ഘാടിം അധിട്ഠാമി, ഇമം ഉത്തരാസങ്ഗം അധിട്ഠാമി, ഇമം അന്തരവാസകം അധിട്ഠാമീ’’തി ഏവം നാമേന അധിട്ഠിതാനം തിണ്ണം ചീവരാനം ഏകേകേന വിപ്പവാസോതി അത്ഥോ, ഏകേനപി വിനാ വസിതും ന വട്ടതി, വസന്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ സഹ അരുണുഗ്ഗമനാ ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, പാചിത്തിയഞ്ച ആപജ്ജതീതി സമ്ബന്ധോ. വസിതബ്ബന്തി ഏത്ഥ വസനകിരിയാ ചതുഇരിയാപഥസാധാരണാ, തസ്മാ കായലഗ്ഗം വാ ഹോതു അലഗ്ഗം വാ, അഡ്ഢതേയ്യരതനസ്സ പദേസസ്സ അന്തോ കത്വാ തിട്ഠന്തോപി ചരന്തോപി നിസിന്നോപി നിപന്നോപി ഹത്ഥപാസേ കത്വാ വസന്തോ നാമ ഹോതി.

ഏവം സാമഞ്ഞതോ അവിപ്പവാസലക്ഖണം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി ഗാമാദിപന്നരസോകാസവസേന വിസേസതോ ദസ്സേതുമാഹ ‘‘ഗാമി’’ച്ചാദി. തത്ഥ ഗാമനിവേസനാനി പാകടാനേവ. ഉദോസിതോ നാമ യാനാദീനം ഭണ്ഡാനം സാലാ. അട്ടോ നാമ പടിരാജാദിപടിബാഹനത്ഥം ഇട്ഠകാഹി കതോ ബഹലഭിത്തികോ ചതുപഞ്ചഭൂമികോ പതിസ്സയവിസേസോ. മാളോ നാമ ഏകകൂടസങ്ഗഹിതോ ചതുരസ്സപാസാദോ. പാസാദോ നാമ ദീഘപാസാദോ. ഹമ്മിയം നാമ മുണ്ഡച്ഛദനപാസാദോ, മുണ്ഡച്ഛദനപാസാദോതി ച ചന്ദികങ്ഗണയുത്തോ പാസാദോതി വുച്ചതി. സത്ഥോ നാമ ജങ്ഘസത്ഥോ വാ സകടസത്ഥോ വാ. ഖേത്തം നാമ പുബ്ബണ്ണാപരണ്ണാനം വിരുഹനട്ഠാനം. ധഞ്ഞകരണം നാമ ഖലമണ്ഡലം. ആരാമോ നാമ പുപ്ഫാരാമോ ഫലാരാമോ. വിഹാരാദയോ പാകടാ ഏവ. തത്ഥ നിവേസനാദീനി ഗാമതോ ബഹി സന്നിവിട്ഠാനി ഗഹിതാനീതി വേദിതബ്ബം. അന്തോഗാമേ ഠിതാനഞ്ഹി ഗാമഗ്ഗഹണേന ഗഹിതത്താ ഗാമപരിഹാരോയേവാതി. ഗാമഗ്ഗഹണേന ച നിഗമനഗരാനിപി ഗഹിതാനേവ ഹോന്തി.

പരിഖായ വാ പരിക്ഖിത്തോതി ഇമിനാ സമന്താ നദീതളാകാദിഉദകേന പരിക്ഖിത്തോപി പരിക്ഖിത്തോയേവാതി ദസ്സേതി. തം പമാണം അതിക്കമിത്വാതി ഘരസ്സ ഉപരി ആകാസേ അഡ്ഢതേയ്യരതനപ്പമാണം അതിക്കമിത്വാ. സഭായേ വാ വത്ഥബ്ബന്തി ഇമിനാ സഭാസദ്ദസ്സ പരിയായോ സഭായസദ്ദോ നപുംസകലിങ്ഗോ അത്ഥീതി ദസ്സേതി. സഭാസദ്ദോ ഹി ഇത്ഥിലിങ്ഗോ, സഭായസദ്ദോ നപുംസകലിങ്ഗോതി. ദ്വാരമൂലേ വാതി നഗരസ്സ ദ്വാരമൂലേ വാ. തേസന്തി സഭായനഗരദ്വാരമൂലാനം. തസ്സാ വീഥിയാ സഭായദ്വാരാനം ഗഹണേനേവ തത്ഥ സബ്ബാനിപി ഗേഹാനി, സാ ച അന്തരവീഥി ഗഹിതായേവ ഹോതി. ഏത്ഥ ച ദ്വാരവീഥിഘരേസു വസന്തേന ഗാമപ്പവേസനസഹസേയ്യാദിദോസം പരിഹരിത്വാ സുപ്പടിച്ഛന്നതാദിയുത്തേനേവ ഭവിതബ്ബം. സഭാ പന യദി സബ്ബേസം വസനത്ഥായ പപാസദിസാ കതാ, അന്തരാരാമേ വിയ യഥാസുഖം വസിതും വട്ടതീതി വേദിതബ്ബം. അതിഹരിത്വാ ഘരേ നിക്ഖിപതീതി വീഥിം മുഞ്ചിത്വാ ഠിതേ അഞ്ഞസ്മിം ഘരേ നിക്ഖിപതി. തേനാഹ ‘‘വീഥിഹത്ഥപാസോ ന രക്ഖതീ’’തി. പുരതോ വാ പച്ഛതോ വാ ഹത്ഥപാസേതി ഘരസ്സ ഹത്ഥപാസം സന്ധായ വദതി.

ഏവം ഗാമവസേന വിപ്പവാസാവിപ്പവാസം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി നിവേസനവസേന ദസ്സേന്തോ ‘‘സചേ ഏകകുലസ്സ സന്തകം നിവേസനം ഹോതീ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ ഓവരകോ നാമ ഗബ്ഭസ്സ അബ്ഭന്തരേ അഞ്ഞോ ഗബ്ഭോതി വദന്തി, ഗബ്ഭസ്സ വാ പരിയായവചനമേതം. ഇദാനി ഉദോസിതാദിവസേന ദസ്സേന്തോ ‘‘ഉദോസിതി’’ച്ചാദിമാഹ. തത്ഥ വുത്തനയേനേവാതി ‘‘ഏകകുലസ്സ സന്തകോ ഉദോസിതോ ഹോതി പരിക്ഖിത്തോ ചാ’’തിആദിനാ നിവേസനേ വുത്തനയേന. ഏവ-സദ്ദോ വിസേസനിവത്തി അത്ഥോ. തേന വിസേസോ നത്ഥീതി ദസ്സേതി.

ഇദാനി യേസു വിസേസോ അത്ഥി, തേ ദസ്സേന്തോ ‘‘സചേ ഏകകുലസ്സ നാവാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ പരിയാദിയിത്വാതി വിനിവിജ്ഝിത്വാ, അജ്ഝോത്ഥരിത്വാ വാ. വുത്തമേവത്ഥം വിഭാവേതി ‘‘അന്തോപവിട്ഠേനാ’’തിആദിനാ. തത്ഥ അന്തോപവിട്ഠേനാതി ഗാമസ്സ, നദിയാ വാ അന്തോപവിട്ഠേന. ‘‘സത്ഥേനാ’’തി പാഠസേസോ. നദീപരിഹാരോ ലബ്ഭതീതി ഏത്ഥ ‘‘വിസും നദീപരിഹാരസ്സ അവുത്തത്താ ഗാമാദീഹി അഞ്ഞത്ഥ വിയ ചീവരഹത്ഥപാസോയേവ നദീപരിഹാരോ’’തി തീസുപി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. അഞ്ഞേ പന ‘‘ഇമിനാ അട്ഠകഥാവചനേന നദീപരിഹാരോപി വിസും സിദ്ധോതി നദീഹത്ഥപാസോ ന വിജഹിതബ്ബോ’’തി വദന്തി. യഥാ പന അജ്ഝോകാസേ സത്തബ്ഭന്തരവസേന അരഞ്ഞപരിഹാരോ ലബ്ഭതി, ഏവം നദിയം ഉദകുക്ഖേപവസേന നദീപരിഹാരോ ലബ്ഭതീതി കത്വാ അട്ഠകഥായം നദീപരിഹാരോ വിസും അവുത്തോ സിയാ സത്തബ്ഭന്തരഉദകുക്ഖേപസീമാനം അരഞ്ഞനദീസു അബദ്ധസീമാവസേന ലബ്ഭമാനത്താ. ഏവഞ്ച സതി സമുദ്ദജാതസ്സരേസുപി പരിഹാരോ അവുത്തസിദ്ധോ ഹോതി നദിയാ സമാനലക്ഖണത്താ, നദീഹത്ഥപാസോ ന വിജഹിതബ്ബോതി പന അത്ഥേ സതി നദിയാ അതിവിത്ഥാരത്താ ബഹുസാധാരണത്താ ച അന്തോനദിയം ചീവരം ഠപേത്വാ നദീഹത്ഥപാസേ ഠിതേന ചീവരസ്സ പവത്തിം ജാനിതും ന സക്കാ ഭവേയ്യ. ഏസ നയോ സമുദ്ദജാതസ്സരേസുപി. അന്തോഉദകുക്ഖേപേ വാ തസ്സ ഹത്ഥപാസേ വാ ഠിതേന പന സക്കാതി അയം അമ്ഹാകം അത്തനോമതി, വിചാരേത്വാ ഗഹേതബ്ബം. വിഹാരസീമന്തി അവിപ്പവാസസീമം സന്ധായാഹ. ഏത്ഥ ച വിഹാരസ്സ നാനാകുലസന്തകഭാവേപി അവിപ്പവാസസീമാപരിച്ഛേദബ്ഭന്തരേ സബ്ബത്ഥ ചീവരഅവിപ്പവാസസമ്ഭവതോ പധാനത്താ തത്ഥ സത്ഥപരിഹാരോ ന ലബ്ഭതീതി ‘‘വിഹാരം ഗന്ത്വാ വസിതബ്ബ’’ന്തി വുത്തം. സത്ഥസമീപേതി ഇദം യഥാവുത്തഅബ്ഭന്തരപരിച്ഛേദവസേന വുത്തം.

യസ്മാ ‘‘നാനാകുലസ്സ പരിക്ഖിത്തേ ഖേത്തേ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ഖേത്തദ്വാരമൂലേ വാ തസ്സ ഹത്ഥപാസേ വാ വത്ഥബ്ബ’’ന്തി വുത്തം, തസ്മാ ദ്വാരമൂലതോ അഞ്ഞത്ഥ ഖേത്തേപി വസന്തേന ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ ഹത്ഥപാസേ കത്വായേവ വസിതബ്ബം.

വിഹാരോ നാമ സപരിക്ഖിത്തോ വാ അപരിക്ഖിത്തോ വാ സകലോ ആവാസോതി വദന്തി. യസ്മിം വിഹാരേതി ഏത്ഥ പന ഏകഗേഹമേവ വുത്തം. വിമതിവിനോദനിയം (വി. വി. ടീ. ൧.൪൯൧-൪൯൪) പന ‘‘വിഹാരോ നാമ ഉപചാരസീമാ. യസ്മിം വിഹാരേതി തസ്സ അന്തോപരിവേണാദിം സന്ധായ വുത്ത’’ന്തി വുത്തം. ഏകകുലാദിസന്തകതാ ചേത്ഥ കാരാപകാനം വസേന വേദിതബ്ബാ.

യം മജ്ഝന്ഹികേ കാലേ സമന്താ ഛായാ ഫരതീതി യദാ മഹാവീഥിയം ഉജുകമേവ ഗച്ഛന്തം സൂരിയമണ്ഡലം മജ്ഝന്ഹികം പാപുണാതി, തദാ യം ഓകാസം ഛായാ ഫരതി, തം സന്ധായ വുത്തം. വിമതിവിനോദനിയം പന ‘‘ഛായായ ഫുട്ഠോകാസസ്സാതി ഉജുകം അവിക്ഖിത്തലേഡ്ഡുപാതബ്ഭന്തരം സന്ധായ വദതീ’’തി വുത്തം. അഗമനപഥേതി തദഹേവ ഗന്ത്വാ നിവത്തേതും അസക്കുണേയ്യകേ സമുദ്ദമജ്ഝേ യേ ദീപകാ, തേസൂതി യോജനാ. ഇതരസ്മിന്തി പുരത്ഥിമദിസായ ചീവരേ.

൫൨. നദിം ഓതരതീതി ഹത്ഥപാസം മുഞ്ചിത്വാ ഓതരതി. നാപജ്ജതീതി പരിഭോഗപച്ചയാ ദുക്കടം നാപജ്ജതി. തേനാഹ ‘‘സോ ഹീ’’തിആദി. അപരിഭോഗാരഹത്താതി ഇമിനാ നിസ്സഗ്ഗിയചീവരം അനിസ്സജ്ജിത്വാ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ദുക്കടം അചിത്തകന്തി സിദ്ധം. ഏകം പാരുപിത്വാ ഏകം അംസകൂടേ ഠപേത്വാ ഗന്തബ്ബന്തി ഇദം ബഹൂനം സഞ്ചരണട്ഠാനേ ഏവം അകത്വാ ഗമനം ന സാരുപ്പന്തി കത്വാ വുത്തം, ന ആപത്തിഅങ്ഗത്താ. ബഹിഗാമേ ഠപേത്വാപി അപാരുപിതബ്ബതായ വുത്തം ‘‘വിനയകമ്മം കാതബ്ബ’’ന്തി. അഥ വാ വിഹാരേ സഭാഗം ഭിക്ഖും ന പസ്സതി, ഏവം സതി ആസനസാലം ഗന്ത്വാ വിനയകമ്മം കാതബ്ബന്തി യോജനാ. ആസനസാലം ഗച്ഛന്തേന കിം തീഹി ചീവരേഹി ഗന്തബ്ബന്തി ആഹ ‘‘സന്തരുത്തരേനാ’’തി നട്ഠചീവരസ്സ സന്തരുത്തരസാദിയനതോ. സങ്ഘാടി പന കിം കാതബ്ബാതി ആഹ ‘‘സങ്ഘാടിം ബഹിഗാമേ ഠപേത്വാ’’തി. ഉത്തരാസങ്ഗേ ച ബഹിഗാമേ ഠപിതസങ്ഘാടിയഞ്ച പഠമം വിനയകമ്മം കത്വാ പച്ഛാ ഉത്തരാസങ്ഗം നിവാസേത്വാ അന്തരവാസകേ കാതബ്ബം. ഏത്ഥ ച ബഹിഗാമേ ഠപിതസ്സപി വിനയകമ്മവചനതോ പരമ്മുഖാപി ഠിതം നിസ്സജ്ജിതും, നിസ്സട്ഠം ദാതുഞ്ച വട്ടതീതി വേദിതബ്ബം.

ദഹരാനം ഗമനേ സഉസ്സാഹത്താ ‘‘നിസ്സയോ പന ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതീ’’തി വുത്തം. മുഹുത്തം…പേ… പടിപ്പസ്സമ്ഭതീതി സഉസ്സാഹത്തേ ഗമനസ്സ ഉപച്ഛിന്നത്താ വുത്തം, തേസം പന പുരാരുണാ ഉട്ഠഹിത്വാ സഉസ്സാഹേന ഗച്ഛന്താനം അരുണേ അന്തരാ ഉട്ഠിതേപി ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി ‘‘യാവ അരുണുഗ്ഗമനാ സയന്തീ’’തി വുത്തത്താ. തേനേവ ‘‘ഗാമം പവിസിത്വാ…പേ… ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതീ’’തി വുത്തം. അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ വചനം അഗ്ഗഹേത്വാതിആദിമ്ഹി സഉസ്സാഹത്താ ഗമനക്ഖണേ പടിപ്പസ്സദ്ധി ന വുത്താ. ധേനുഭയേനാതി തരുണവച്ഛഗാവീനം ആധാവിത്വാ സിങ്ഗേന പഹരണഭയേന. നിസ്സയോ ച പടിപ്പസ്സമ്ഭതീതി ഏത്ഥ ധേനുഭയാദീഹി ഠിതാനം യാവ ഭയവൂപസമാ ഠാതബ്ബതോ ‘‘അന്തോഅരുണേയേവ ഗമിസ്സാമീ’’തി നിയമേതും അസക്കുണേയ്യത്താ വുത്തം. യത്ഥ പന ഏവം നിയമേതും സക്കാ, തത്ഥ അന്തരാ അരുണേ ഉഗ്ഗതേപി നിസ്സയോ ന പടിപ്പസ്സമ്ഭതി ഭേസജ്ജത്ഥായ ഗാമം പവിട്ഠദഹരാനം വിയ.

അന്തോസീമായം ഗാമന്തി അവിപ്പവാസസീമാസമ്മുതിതോ പച്ഛാ പതിട്ഠാപിതഗാമം സന്ധായ വദതി ഗാമഞ്ച ഗാമൂപചാരഞ്ച ഠപേത്വാ സമ്മന്നിതബ്ബതോ. പവിട്ഠാനന്തി ആചരിയന്തേവാസികാനം വിസും വിസും ഗതാനം അവിപ്പവാസസീമത്താ നേവ ചീവരാനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി ഹോന്തി, സഉസ്സാഹതായ ന നിസ്സയോ പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. അന്തരാമഗ്ഗേതി ധമ്മം സുത്വാ ആഗച്ഛന്താനം അന്തരാമഗ്ഗേ.

ഇതി വിനയസങ്ഗഹസംവണ്ണനാഭൂതേ വിനയാലങ്കാരേ

ചീവരവിപ്പവാസവിനിച്ഛയകഥാലങ്കാരോ നാമ

നവമോ പരിച്ഛേദോ.