൧. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൬൫൬. ഭിക്ഖുനീവിഭങ്ഗേ മിഗാരമാതുയാതി മിഗാരമാതു, വിസാഖായാതി അത്ഥോ. പാളിയം ‘‘ഏഹി ഭിക്ഖുനീതി ഭിക്ഖുനീ, തീഹി സരണഗമനേഹി ഉപസമ്പന്നാതി ഭിക്ഖുനീ’’തി ഇദം ഭിക്ഖുവിഭങ്ഗപാളിയാ സമദസ്സനത്ഥം അട്ഠഗരുധമ്മപ്പടിഗ്ഗഹണേന ലദ്ധൂപസമ്പദം മഹാപജാപതിഗോതമിഞ്ചേവ തായ സഹ നിക്ഖന്താ ഭഗവതോ ആണായ ഭിക്ഖൂനഞ്ഞേവ സന്തികേ ഏകതോഉപസമ്പന്നാ പഞ്ചസതസാകിയാനിയോ ച സന്ധായ വുത്തം. താ ഹി ഭഗവതാ ആനന്ദത്ഥേരസ്സ യാചനായ പബ്ബജ്ജം അനുജാനന്തേന ‘‘ഏഥ ഭിക്ഖുനിയോ, മമ സാസനേ തുമ്ഹേപി പവിസഥാ’’തി വുത്താ വിയ ജാതാ. സാകിയാനിയോ ഏവ സരണസീലാനി ദത്വാ കമ്മവാചായ ഉപസമ്പാദിതത്താ ‘‘തീഹി സരണഗമനേഹി ഉപസമ്പന്നാ’’തി വുത്താ. ന ഹി ഏതാഹി അഞ്ഞാ ഏഹിഭിക്ഖുനിഭാവാദിനാ ഉപസമ്പന്നാ നാമ സന്തി. യം പന ഥേരീഗാഥാസു ഭദ്ദായ കുണ്ഡലകേസിയാ –

‘‘നിഹച്ച ജാണും വന്ദിത്വാ, സമ്മുഖാ അഞ്ജലിം അകം;

‘ഏഹി ഭദ്ദേ’തി മം അവോച, സാ മേ ആസൂപസമ്പദാ’’തി. (ഥേരീഗാ. ൧൦൯) –

വുത്തം. യഞ്ച അപദാനേപി –

‘‘ആയാചിതോ തദാ ആഹ, ‘ഏഹി ഭദ്ദേ’തി നായകോ;

തദാഹം ഉപസമ്പന്നാ, പരിത്തം തോയമദ്ദസ’’ന്തി. (അപ. ഥേരീ ൨.൩.൪൪) –

വുത്തം. തമ്പി ‘‘ഏഹി ത്വം ഭിക്ഖുനീനം സന്തികേ പബ്ബജ്ജം, ഉപസമ്പദഞ്ച ഗണ്ഹാഹീ’’തി ഭഗവതോ ആണാ ഉപസമ്പദായ കാരണത്താ ഉപസമ്പദാ അഹോസീതി ഇമമത്ഥം സന്ധായ വുത്തം. തഥാ ഹി വുത്തം ഥേരീഗാഥാട്ഠകഥായം ‘‘ഏഹി ഭദ്ദേ, ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുനീനം സന്തികേ പബ്ബജ്ജ ഉപസമ്പജ്ജസ്സൂതി മം അവച ആണാപേസി, സാ സത്ഥു ആണാ മയ്ഹം ഉപസമ്പദായ കാരണത്താ ഉപസമ്പദാ ആസി അഹോസീ’’തി (ഥേരീഗാ. അട്ഠ. ൧൧൧).

൬൫൭. സാധാരണപാരാജികേഹീതി മേഥുനാദീഹി ചതൂഹി. താനി, പന അഞ്ഞാനി ച സാധാരണസിക്ഖാപദാനി യസ്മാ ഭിക്ഖുവിഭങ്ഗേ വുത്തനിദാനവത്ഥാദീസു ഏവ സാധാരണവസേന പഞ്ഞത്താനി, പച്ഛാ പന താനി ഭിക്ഖുനീനം പാതിമോക്ഖുദ്ദേസം അനുജാനന്തേന ഭഗവതാ താസം സിക്ഖാപച്ചക്ഖാനാഭാവേന ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഛന്ദസോ മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവേയ്യാ’’തിആദിനാ തദനുരൂപവസേന പരിവത്തേത്വാ അസാധാരണസിക്ഖാപദേഹി സദ്ധിം സംസന്ദേത്വാ ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖുദ്ദേസവസേന ഏകതോ സങ്ഗഹിതാനി. യസ്മാ ച നേസം ഭിക്ഖുവിഭങ്ഗേ (പാരാ. ൪൪ ആദയോ) വുത്തനയേനേവ സബ്ബോപി വിനിച്ഛയോ സക്കാ ഞാതും, തസ്മാ താനി വജ്ജേത്വാ അസാധാരണാനം ഏവ ഇധ വിഭങ്ഗോ വുത്തോതി വേദിതബ്ബം.

൬൫൯. ഭിക്ഖൂനം ‘‘കായസംസഗ്ഗം സാദിയേയ്യാ’’തി അവത്വാ ‘‘സമാപജ്ജേയ്യാ’’തി വുത്തത്താ ‘‘ഭിക്ഖു ആപത്തിയാ ന കാരേതബ്ബോ’’തി വുത്തം. തബ്ബഹുലനയേനാതി കിരിയാസമുട്ഠാനസ്സേവ ബഹുലഭാവതോ, ഏതേന അകിരിയാസമുട്ഠാനാപി അയം ആപത്തി ഹോതീതി ദസ്സേതി. കിഞ്ചാപി ദസ്സേതി, മയം പനേത്ഥ ഏവം തക്കയാമ ‘‘കായസംസഗ്ഗക്ഖണേ സാദിയന്തിയാ കിരിയായ അഭാവേപി തതോ പുബ്ബേ പവത്തിതാനം പടിച്ഛന്നട്ഠാനഗമനഇങ്ഗിതാകാരദസ്സനാദികിരിയാനം വസേനേവ കിരിയാസമഉട്ഠാനമേവ, പരേഹി മഗ്ഗേ കരിയമാനുപക്കമേന നിച്ചലസ്സ സാദിയതോ സുക്കവിസ്സട്ഠി വിയ പുബ്ബപയോഗാഭാവേപി വാ തസ്മിഞ്ഞേവ ഖണേ പരൂപക്കമേന ജനിയമാനായ അത്തനോ കായചലനാദിസങ്ഖാതായ കിരിയായ, സാ ഹി സാദിയമാനേന തസ്സാ ചിത്തേനാപി സമുട്ഠിതാ കിരിയാ നാമ ഹോതി അവായമിത്വാ പരൂപക്കമേന മേഥുനസാദിയനേ വിയ, ഭിക്ഖൂനം പന പരൂപക്കമജനിതം കിരിയം അബ്ബോഹാരികം കത്വാ അത്തനാ കരിയമാനപയോഗവസേനേവ ‘കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജേയ്യാ’തി ഏവം വിസേസേത്വാവ സിക്ഖാപദസ്സ പഞ്ഞത്തത്താ സാദിയമാനേപി ന ദോസോ. ഇതരഥാ ഹി തബ്ബഹുലനയേനേത്ഥ കിരിയത്തേ ഗയ്ഹമാനേ അഞ്ഞേസമ്പി കിരിയാകിരിയസിക്ഖാപദാനം കിരിയത്തഗ്ഗഹണപ്പസങ്ഗോ സിയാ’’തി. തസ്മാ വീമംസിത്വാ ഗഹേതബ്ബം. സാതി കിരിയാസമുട്ഠാനതാ. തഥേവാതി കായസംസഗ്ഗരാഗീ ഏവ.

ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.