൯. പാതിമോക്ഖട്ഠപനക്ഖന്ധകോ

പാതിമോക്ഖുദ്ദേസയാചനകഥാവണ്ണനാ

൩൮൩. പാതിമോക്ഖട്ഠപനക്ഖന്ധകേ പാളിയം നന്ദിമുഖിയാതി ഓദാതദിസാമുഖതായ തുട്ഠമുഖിയാ. ‘‘ഉദ്ധസ്തം അരുണ’’ന്തി വത്വാപി ‘‘ഉദ്ദിസതു, ഭന്തേ, ഭഗവാ’’തി പാതിമോക്ഖുദ്ദേസയാചനം അനുപോസഥേ ഉപോസഥകരണപടിക്ഖേപസ്സ സിക്ഖാപദസ്സ അപഞ്ഞത്തത്താ ഥേരേന കതന്തി ദട്ഠബ്ബം. കസ്മാ പന ഭഗവാ ഏവം തുണ്ഹീഭൂതോവ തിയാമരത്തിം വീതിനാമേസീതി? അപരിസുദ്ധായ പരിസായ ഉപോസഥാദിസംവാസകരണസ്സ സാവജ്ജതം ഭിക്ഖുസങ്ഘേ പാകടം കാതും, തഞ്ച ആയതിം ഭിക്ഖൂനം തഥാപടിപജ്ജനത്ഥം സിക്ഖാപദം ഞാപേതും. കേചി പനേത്ഥ ‘‘അപരിസുദ്ധമ്പി പുഗ്ഗലം തസ്സ സമ്മുഖാ ‘അപരിസുദ്ധോ’തി വത്തും മഹാകരുണായ അവിസഹന്തോ ഭഗവാ തഥാ നിസീദീ’’തി കാരണം വദന്തി. തം അകാരണം പച്ഛാപി അവത്തബ്ബതോ, മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരേനാപി തം ബാഹായം ഗഹേത്വാ ബഹി നീഹരണസ്സ അകത്തബ്ബതാപസങ്ഗതോ. തസ്മാ യഥാവുത്തമേവേത്ഥ കാരണന്തി. തേനേവ ‘‘അട്ഠാനമേതം, ഭിക്ഖവേ, അനവകാസോ, യം തഥാഗതോ അപരിസുദ്ധായ പരിസായ ഉപോസഥം കരേയ്യ, പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസേയ്യാ’’തി (അ. നി. ൮.൨൦; ചൂളവ. ൩൮൬; ഉദാ. ൪൫) വത്വാ ‘‘ന ച, ഭിക്ഖവേ, സാപത്തികേന പാതിമോക്ഖം സോതബ്ബ’’ന്തിആദിനാ (ചൂളവ. ൩൮൬) സാപത്തികപരിസായ കത്തബ്ബവിധി ദസ്സിതോ.

സങ്കസ്സരസമാചാരന്തി കിഞ്ചിദേവ അസാരുപ്പം ദിസ്വാ ‘‘ഇദം ഇമിനാ കതം ഭവിസ്സതീ’’തി പരേഹി സങ്കായ സരിതബ്ബസമാചാരം, അത്തനാ വാ ‘‘മമ അനാചാരം ഏതേ ജാനന്തീ’’തി സങ്കായ സരിതബ്ബസമാചാരം. സമണവേസധാരണേന, സങ്ഘികപച്ചയഭാഗഗഹണാദിനാ ച ജീവികം കപ്പേന്തോ ‘‘അഹം സമണോ’’തി പടിഞ്ഞം അദേന്തോപി അത്ഥതോ ദേന്തോ വിയ ഹോതീതി ‘‘സമണപടിഞ്ഞം ബ്രഹ്മചാരിപടിഞ്ഞ’’ന്തി വുത്തം. അവസ്സുതന്തി കിലേസാവസ്സനേന തിന്തം. സഞ്ജാതദുസ്സില്യകചവരത്താ കസമ്ബുജാതം, അസാരതായ വാ കസമ്ബു വിയ ജാതം. ബഹിദ്വാരകോട്ഠകാ നിക്ഖാമേത്വാതി ദ്വാരസാലതോ ബഹി നിക്ഖമാപേത്വാ.

൩൮൪. മഹാസമുദ്ദേ അഭിരമന്തീതി ബഹുസോ ദസ്സനപവിസനാദിനാ മഹാസമുദ്ദേ അഭിരതിം വിന്ദന്തി. ന ആയതകേനേവ പപാതോതി ഛിന്നതടമഹാസോബ്ഭോ വിയ ന ആദിതോവ നിന്നോതി അത്ഥോ. ഠിതധമ്മോതി അവട്ഠിതസഭാവോ. പൂരത്തന്തി പുണ്ണത്തം. നാഗാതി സപ്പജാതികാ.

പാതിമോക്ഖുദ്ദേസയാചനകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പാതിമോക്ഖസവനാരഹകഥാദിവണ്ണനാ

൩൮൬. ഉദാഹരിതബ്ബന്തി പാളിയാ അവത്വാ തമത്ഥം യായ കായചി ഭാസായ ഉദാഹടമ്പി ഉദാഹടമേവാതി ദട്ഠബ്ബം.

പുരേ വാ പച്ഛാ വാതി ഞത്തിആരമ്ഭതോ പുബ്ബേ വാ ഞത്തിനിട്ഠാനതോ പച്ഛാ വാ.

൩൮൭. കതഞ്ച അകതഞ്ച ഉഭയം ഗഹേത്വാതി യസ്സ കതാപി അത്ഥി അകതാപി. തസ്സ തദുഭയം ഗഹേത്വാ. ധമ്മികം സാമഗ്ഗിന്തി ധമ്മികം സമഗ്ഗകമ്മം. പച്ചാദിയതീതി ഉക്കോടനാധിപ്പായേന പുന കാതും ആദിയതി.

൩൮൮. ആകാരാദിസഞ്ഞാ വേദിതബ്ബാതി ആകാരലിങ്ഗനിമിത്തനാമാനി വുത്താനീതി വേദിതബ്ബാനി.

പാതിമോക്ഖസവനാരഹകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അത്താദാനഅങ്ഗകഥാദിവണ്ണനാ

൩൯൮. പുന ചോദേതും അത്തനാ ആദാതബ്ബം ഗഹേതബ്ബം അധികരണം അത്താദാനന്തി ആഹ ‘‘സാസനം സോധേതുകാമോ’’തിആദി. വസ്സാരത്തോതി വസ്സകാലോ. സോപി ഹി ദുബ്ഭിക്ഖാദികാലോ വിയ അധികരണവൂപസമത്ഥം ലജ്ജിപരിസായ ദൂരതോ ആനയനസ്സ, ആഗതാനഞ്ച പിണ്ഡായ ചരണാദിസമാചാരസ്സ ദുക്കരത്താ അകാലോ ഏവ.

സമനുസ്സരണകരണന്തി അനുസ്സരിതാനുസ്സരിതക്ഖണേ പീതിപാമോജ്ജജനനതോ അനുസ്സരണുപ്പാദകം. വിഗതൂപക്കിലേസ…പേ… സംവത്തതീതി ഏത്ഥ യഥാ അബ്ഭഹിമാദിഉപക്കിലേസവിരഹിതാനം ചന്ദിമസൂരിയാനം സസ്സിരീകതാ ഹോതി, ഏവമസ്സാപി ചോദകസ്സ പാപപുഗ്ഗലൂപക്കിലേസവിഗമേന സസ്സിരീകതാ ഹോതീതി അധിപ്പായോ.

൩൯൯. അധിഗതം മേത്തചിത്തന്തി അപ്പനാപ്പത്തം മേത്തഝാനം.

൪൦൦-൧. ‘‘ദോസന്തരോ’’തി ഏത്ഥ അന്തര-സദ്ദോ ചിത്തപരിയായോതി ആഹ ‘‘ന ദുട്ഠചിത്തോ ഹുത്വാ’’തി.

കാരുഞ്ഞം നാമ കരുണാ ഏവാതി ആഹ ‘‘കാരുഞ്ഞതാതി കരുണാഭാവോ’’തി. കരുണന്തി അപ്പനാപ്പത്തം വദതി. തഥാ മേത്തന്തി.

അത്താദാനഅങ്ഗകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പാതിമോക്ഖട്ഠപനക്ഖന്ധകവണ്ണനാനയോ നിട്ഠിതോ.