൯. ചമ്പേയ്യക്ഖന്ധകോ

കസ്സപഗോത്തഭിക്ഖുവത്ഥുകഥാദിവണ്ണനാ

൩൮൦. ചമ്പേയ്യക്ഖന്ധകേ തന്തിബദ്ധോതി തന്തി വുച്ചതി ബ്യാപാരോ, തത്ഥ ബദ്ധോ, ഉസ്സുക്കം ആപന്നോതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘തസ്മിം ആവാസേ’’തിആദി.

൩൮൭-൮. ഹാപനം വാ അഞ്ഞഥാ കരണം വാ നത്ഥീതി ഞത്തികമ്മസ്സ ഞത്തിയാ ഏകത്താ ഹാപനം ന സമ്ഭവതി, തസ്സാ ഏകത്താ ഏവ പച്ഛാ ഞത്തിഠപനവസേന, ദ്വിക്ഖത്തും ഠപനവസേന ച അഞ്ഞഥാ കരണം നത്ഥി. പരതോതി പരിവാരേ. തന്തി പബ്ബാജനീയകമ്മം, തസ്സാതി അത്ഥോ.

കസ്സപഗോത്തഭിക്ഖുവത്ഥുകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ദ്വേനിസ്സരണാദികഥാവണ്ണനാ

൩൯൫. ഏസാതി ‘‘ബാലോ’’തിആദിനാ നിദ്ദിട്ഠപുഗ്ഗലോ, അപ്പത്തോതി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥ കാരണമാഹ ‘‘യസ്മാ’’തിആദി. തത്ഥ ആവേണികേന ലക്ഖണേനാതി പബ്ബാജനീയകമ്മസ്സ നിമിത്തഭാവേന പാളിയം വുത്തത്താ അസാധാരണഭൂതേന കുലദൂസകഭാവേന. യദി ഹേസ തം കമ്മം അപ്പത്തോ, കഥം പന സുനിസ്സാരിതോതി ആഹ ‘‘യസ്മാ പനസ്സ ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരേയ്യാതി വുത്തം, തസ്മാ സുനിസ്സാരിതോ’’തി. തത്ഥ വുത്തന്തി കമ്മക്ഖന്ധകേ (ചൂളവ. ൨൭) വുത്തം.

ഏത്ഥ പന കുലദൂസകകമ്മം കത്വാ പബ്ബാജനീയകമ്മകതസ്സ തേരസകകണ്ഡകട്ഠകഥായം ‘‘യസ്മിം വിഹാരേ വസന്തേന യസ്മിം ഗാമേ കുലദൂസകകമ്മം കതം ഹോതി, തസ്മിം വിഹാരേ വാ തസ്മിം ഗാമേ വാ ന വസിതബ്ബ’’ന്തിആദിനാ (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൪൩൩) യാ സമ്മാവത്തനാ വുത്താ, സാ ഇതരേനാപി പൂരേതബ്ബാ. യം പന പടിപ്പസ്സദ്ധകമ്മസ്സ കുലദൂസകസ്സ തത്ഥേവ അട്ഠകഥായം ‘‘യേസു കുലേസു കുലദൂസകകമ്മം കതം, തതോ പച്ചയാ ന ഗഹേതബ്ബാ’’തിആദി വുത്തം, തം ന പൂരേതബ്ബം കുലസങ്ഗഹസ്സ അകതത്താ. ഏവം സേസകമ്മേസുപി. യദി ഏവം ‘‘തജ്ജനീയകമ്മാരഹസ്സ നിയസകമ്മം കരോതി…പേ… ഏവം ഖോ, ഉപാലി, അധമ്മകമ്മം ഹോതീ’’തിആദിവചനം (മഹാവ. ൪൦൨) വിരുജ്ഝതീതി? ന വിരുജ്ഝതി സങ്ഘസന്നിട്ഠാനവസേന തജ്ജനീയാദികമ്മാരഹത്തസ്സ സിജ്ഝനതോ. യസ്സ ഹി സങ്ഘോ ‘‘തജ്ജനീയകമ്മം കരോമാ’’തി സന്നിട്ഠാനം കത്വാ കമ്മവാചം സാവേന്തോ പബ്ബാജനീയകമ്മവാചം സാവേതി, തസ്സ കമ്മം അധമ്മകമ്മം ഹോതി. സചേ പന ‘‘തസ്സേവ പബ്ബാജനീയകമ്മമേവ കരോമാ’’തി സന്നിട്ഠാനം കത്വാ തദേവ കരോതി, തസ്സ തം കമ്മം ധമ്മകമ്മന്തി വേദിതബ്ബം.

ഏവമിധ ‘‘നിസ്സാരണ’’ന്തി അധിപ്പേതസ്സ പബ്ബാജനീയകമ്മസ്സ വസേന അത്ഥം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി തദഞ്ഞേസം തജ്ജനീയാദീനം വസേന നിസ്സാരണേ അധിപ്പേതേ ‘‘അപ്പത്തോ നിസ്സാരണ’’ന്തി ഇമസ്സ പടിപക്ഖവസേന സമ്പത്തോ നിസ്സാരണം, ‘‘തഞ്ചേ സങ്ഘോ നിസ്സാരേതി. സുനിസ്സാരിതോ’’തി അത്ഥസമ്ഭവം ദസ്സേതും പുന ‘‘തഞ്ചേ സങ്ഘോ നിസ്സാരേതീതി സചേ സങ്ഘോ’’തിആദി വുത്തം. തത്ഥ തത്ഥാതി തജ്ജനീയാദികമ്മവിസയേ, ഏകേനാപി അങ്ഗേന നിസ്സാരണാ അനുഞ്ഞാതാതി യോജനാ. പാളിയം അപ്പത്തോ നിസ്സാരണന്തി ഏത്ഥ ആപന്നോ ആവേണികവസേന തജ്ജനീയാദിസങ്ഖാതം നിസ്സാരണം പത്തോതി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ.

ദ്വേനിസ്സരണാദികഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചമ്പേയ്യക്ഖന്ധകവണ്ണനാനയോ നിട്ഠിതോ.