൮. ചീവരക്ഖന്ധകോ

ജീവകവത്ഥുകഥാദിവണ്ണനാ

൩൨൯. ചീവരക്ഖന്ധകേ കമ്മവിപാകന്തി കമ്മപച്ചയഉതുചിത്താഹാരസമുട്ഠിതം അപ്പടിബാഹിയരോഗം സന്ധായ വുത്തം കമ്മജസ്സ രോഗസ്സ അഭാവാ.

൩൩൦. പാളിയം സംയമസ്സാതി സങ്ഗഹണസ്സ. അവിസജ്ജനസ്സാതി അത്ഥോ ‘‘യോ സംയമോ സോ വിനാസോ’’തിആദീസു (പേ. വ. ൨൩൭) വിയ. ഏതസ്സ സംയമസ്സ ഫലം ഉപജാനാമാതി യോജനാ. തമേവ ഫലം ദസ്സേന്തീ ആഹ ‘‘വരമേതം…പേ… ആസിത്ത’’ന്തി. കേചി പന ‘‘സംയമസ്സാതി ആനിസംസസ്സ, ഉപയോഗത്ഥേ ചേതം സാമിവചന’’ന്തി (സാരത്ഥ. ടീ. മഹാവഗ്ഗ ൩.൩൨൯-൩൩൦) അത്ഥം വദന്തി.

൩൩൬. ഉസ്സന്നദോസോതി സഞ്ജാതപിത്താദിദോസോ. സബ്ബത്ഥാതി സകലസരീരേ.

൩൩൭. മഹാപിട്ഠിയകോജവന്തി ഹത്ഥിപിട്ഠിയം അത്ഥരിതബ്ബതായ ‘‘മഹാപിട്ഠിയ’’ന്തി ലദ്ധസമഞ്ഞം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം.

൩൩൮-൯. ഉപഡ്ഢകാസിനം ഖമമാനന്തി അഡ്ഢകാസിഅഗ്ഘനകം. പാളിയം കിം നു ഖോതി കതമം നു ഖോ.

൩൪൦-൩൪൨. ഉപചാരേതി സുസാനസ്സ ആസന്നേ പദേസേ. ഛഡ്ഡേത്വാ ഗതാതി കിഞ്ചി അവത്വാ ഏവ ഛഡ്ഡേത്വാ ഗതാ, ഏതേന ‘‘ഭിക്ഖൂ ഗണ്ഹന്തൂ’’തി ഛഡ്ഡിതേ ഏവ അകാമാ ഭാഗദാനം വിഹിതം, കേവലം ഛഡ്ഡിതേ പന കതികായ അസതി ഏകതോ ബഹൂസു പവിട്ഠേസു യേന ഗഹിതം, തേന അകാമഭാഗോ ന ദാതബ്ബോതി ദസ്സേതി. സമാനാ ദിസാ പുരത്ഥിമാദിഭേദാ ഏതേസന്തി സദിസാതി ആഹ ‘‘ഏകദിസായ വാ ഓക്കമിംസൂ’’തി. ധുരവിഹാരട്ഠാനേതി വിഹാരസ്സ സമ്മുഖട്ഠാനേ.

ജീവകവത്ഥുകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഭണ്ഡാഗാരസമ്മുതിആദികഥാവണ്ണനാ

൩൪൩. വിഹാരമജ്ഝേതി സബ്ബേസം ജാനനത്ഥായ വുത്തം. വണ്ണാവണ്ണം കത്വാതി പടിവീസപ്പഹോനകതാജാനനത്ഥം ഹലിദ്ദിയാദീഹി ഖുദ്ദകമഹന്തവണ്ണേഹി യുത്തേ സമേ കോട്ഠാസേ കത്വാ. തേനാഹ ‘‘സമേ പടിവീസേ ഠപേത്വാ’’തി. ഇദന്തി സാമണേരാനം ഉപഡ്ഢപടിവീസദാനം. ഫാതികമ്മന്തി പഹോനകകമ്മം. യത്തകേന വിനയാഗതേന സമ്മുഞ്ജനീബന്ധനാദിഹത്ഥകമ്മേന വിഹാരസ്സ ഊനകതാ ന ഹോതി, തത്തകം കത്വാതി അത്ഥോ. സബ്ബേസന്തി തത്രുപ്പാദവസ്സാവാസികം ഗണ്ഹന്താനം സബ്ബേസം ഭിക്ഖൂനം, സാമണേരാനഞ്ച. ഭണ്ഡാഗാരികചീവരേപീതി അകാലചീവരം സന്ധായ വുത്തം. ഏതന്തി ഉക്കുട്ഠിയാ കതായ സമഭാഗദാനം. വിരജ്ഝിത്വാ കരോന്തീതി കത്തബ്ബകാലേസു അകത്വാ യഥാരുചിതക്ഖണേ കരോന്തി.

ഏത്തകേന മമ ചീവരം പഹോതീതി ദ്വാദസഗ്ഘനകേനേവ മമ ചീവരം പരിപുണ്ണം ഹോതി, ന തതോ ഊനേനാതി സബ്ബം ഗഹേതുകാമോതി അത്ഥോ.

ഭണ്ഡാഗാരസമ്മുതിആദികഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചീവരരജനകഥാദിവണ്ണനാ

൩൪൪. ഏവഞ്ഹി കതേതി വട്ടാധാരസ്സ അന്തോ രജനോദകം, ബഹി ഛല്ലികഞ്ച കത്വാ വിയോജനേ കതേ. ന ഉത്തരതീതി കേവലം ഉദകതോ ഫേണുട്ഠാനാഭാവാ ന ഉത്തരതി. രജനകുണ്ഡന്തി പക്കരജനട്ഠപനകം മഹാഘടം.

൩൪൫. അനുവാതാദീനം ദീഘപത്താനന്തി ആയാമതോ, വിത്ഥാരതോ ച അനുവാതം. ആദി-സദ്ദേന ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം അന്തരാ മാതികാകാരേന ഠപിതപത്തഞ്ച ‘‘ദീഘപത്ത’’ന്തി ദട്ഠബ്ബം. ആഗന്തുകപത്തന്തി ദിഗുണചീവരസ്സ ഉപരി അഞ്ഞം പട്ടം അപ്പേന്തി, തം സന്ധായ വുത്തം. തം കിര ഇദാനി ന കരോന്തി.

൩൪൬. പാളിയം നന്ദിമുഖിയാതി തുട്ഠിമുഖിയാ, പസന്നദിസാമുഖായാതി അത്ഥോ.

൩൪൮. അച്ഛുപേയ്യന്തി പതിട്ഠപേയ്യം. ഹതവത്ഥകാനന്തി പുരാണവത്ഥാനം. അനുദ്ധരിത്വാവാതി അഗ്ഗളേ വിയ ദുബ്ബലട്ഠാനം അനപനേത്വാവ.

൩൪൯-൩൫൧. വിസാഖവത്ഥുമ്ഹി കല്ലകായാതി അകിലന്തകായാ. ഗതീതി ഞാണഗതി അധിഗമോ. അഭിസമ്പരായോതി ‘‘സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരോതീ’’തിആദിനാ (സം. നി. ൫.൧൦൪൮) വുത്തോ ഞാണാഭിസമ്പരായോ, മഗ്ഗഞാണയുത്തേഹി ഗന്തബ്ബഗതിവിസേസോതി അത്ഥോ. തം ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി. ‘‘ദദാതി ദാന’’ന്തി ഇദം അന്നപാനവിരഹിതാനം സേസപച്ചയാനം ദാനവസേന വുത്തം. സോവഗ്ഗികന്തി സഗ്ഗസംവത്തനികം.

൩൫൯. അട്ഠപദകച്ഛന്നേനാതി അട്ഠപദകസങ്ഖാതജൂതഫലകലേഖാസണ്ഠാനേന.

൩൬൨. പാളിയം നദീപാരം ഗന്തുന്തി ഭിക്ഖുനോ നദീപാരഗമനം ഹോതീതി അത്ഥോ. അഗ്ഗളഗുത്തിയേവ പമാണന്തി ഇമേഹി ചതൂഹി നിക്ഖേപകാരണേഹി ഠപേന്തേനപി അഗ്ഗളഗുത്തിവിഹാരേ ഏവ ഠപേതും വട്ടതീതി അധിപ്പായോ. നിസ്സീമാഗതന്തി വസ്സാനസങ്ഖാതം കാലസീമം അതിക്കന്തം, തം വസ്സികസാടികചീവരം ന ഹോതീതി അത്ഥോ.

ചീവരരജനകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സങ്ഘികചീവരുപ്പാദകഥാവണ്ണനാ

൩൬൩. പഞ്ച മാസേതി അച്ചന്തസംയോഗേ ഉപയോഗവചനം. വഡ്ഢിം പയോജേത്വാ ഠപിതഉപനിക്ഖേപതോതി വസ്സാവാസികസ്സത്ഥായ ദായകേഹി വഡ്ഢിം പയോജേത്വാ ഠപിതഉപനിക്ഖേപതോ. ‘‘ഇധ വസ്സംവുത്ഥസങ്ഘസ്സാ’’തി ഇദം അഭിലാപമത്തം. ഇധ-സദ്ദം പന വിനാ ‘‘വസ്സംവുത്ഥസങ്ഘസ്സ ദേമാ’’തി വുത്തേപി സോ ഏവ നയോ. അനത്ഥതകഥിനസ്സാപി പഞ്ച മാസേ പാപുണാതീതി വസ്സാവാസികലാഭവസേന ഉപ്പന്നത്താ അനത്ഥതകഥിനസ്സാപി വുത്ഥവസ്സസ്സ പഞ്ച മാസേ പാപുണാതി. വക്ഖതി ഹി ‘‘ചീവരമാസതോ പട്ഠായ യാവ ഹേമന്തസ്സ പച്ഛിമോ ദിവസോ, താവ വസ്സാവാസികം ദേമാതി വുത്തേ കഥിനം അത്ഥതം വാ ഹോതു അനത്ഥതം വാ, അതീതവസ്സംവുത്ഥാനമേവ പാപുണാതീ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൩൭൯). തതോ പരന്തി പഞ്ചമാസതോ പരം, ഗിമ്ഹാനസ്സ പഠമദിവസതോ പട്ഠായാതി അത്ഥോ. ‘‘കസ്മാ? പിട്ഠിസമയേ ഉപ്പന്നത്താ’’തി ഇദം ‘‘ഉദാഹു അനാഗതവസ്സേ’’തി ഇമസ്സാനന്തരം ദട്ഠബ്ബം. പോത്ഥകേസു പന ‘‘അനത്ഥതകഥിനസ്സാപി പഞ്ച മാസേ പാപുണാതീ’’തി ഇമസ്സാനന്തരം ‘‘കസ്മാ പിട്ഠിസമയേ ഉപ്പന്നത്താ’’തി ഇദം ലിഖന്തി, തം പമാദലിഖിതം പിട്ഠിസമയേ ഉപ്പന്നം സന്ധായ ‘‘അനത്ഥതകഥിനസ്സാപീ’’തി വത്തബ്ബതോ. വുത്ഥവസ്സേ ഹി സന്ധായ ‘‘അനത്ഥതകഥിനസ്സാപീ’’തി വുത്തം, ന ച പിട്ഠിസമയേ ഉപ്പന്നം വുത്ഥവസ്സസ്സേവ പാപുണാതീതി സമ്മുഖീഭൂതാനം സബ്ബേസമ്പി പാപുണനതോ. തേനേവ വക്ഖതി ‘‘സചേ പന ഗിമ്ഹാനം പഠമദിവസതോ പട്ഠായ ഏവം വദതി, തത്ര സമ്മുഖീഭൂതാനം സബ്ബേസം പാപുണാതി. കസ്മാ? പിട്ഠിസമയേ ഉപ്പന്നത്താ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൧൭൯).

ദുഗ്ഗഹിതാനീതി അഗ്ഗഹിതാനി. സങ്ഘികാനേവാതി അത്ഥോ. ഇതോവാതി ഥേരാനം ദാതബ്ബതോവ, ഇദാനേവാതി വാ അത്ഥോ.

സങ്ഘികചീവരുപ്പാദകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഉപനന്ദസക്യപുത്തവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ

൩൬൪. ‘‘സത്താഹവാരേന അരുണമേവ ഉട്ഠാപേതീ’’തി ഇദം നാനാസീമാവിഹാരേസു കത്തബ്ബനയേന ഏകസ്മിമ്പി വിഹാരേ ദ്വീസു സേനാസനേസു നിവുത്ഥഭാവദസ്സനത്ഥം വുത്തം, അരുണുട്ഠാപനേനേവ തത്ഥ വുത്ഥോ ഹോതി, ന പന വസ്സച്ഛേദപരിഹാരായ. അന്തോഉപചാരസീമായപി യത്ഥ കത്ഥചി അരുണം ഉട്ഠാപേന്തോ അത്തനാ ഗഹിതസേനാസനം അപ്പവിട്ഠോപി വുത്ഥവസ്സോ ഏവ ഹോതി, ഗഹിതസേനാസനേ പന നിവുത്ഥോ നാമ ന ഹോതി, തത്ഥ ച അരുണുട്ഠാപനേ പന സതി ഹോതി. തേനാഹ ‘‘പുരിമസ്മിം ബഹുതരം നിവസതി നാമാ’’തി, ഏതേന ച ഇതരസ്മിം സത്താഹവാരേനാപി അരുണുട്ഠാപനേ സതി ഏവ അപ്പകതരം നിവസതി നാമ ഹോതി, നാസതീതി ദീപിതം ഹോതി. നാനാലാഭേഹീതി വിസും വിസും നിബദ്ധവസ്സാവാസികലാഭേഹി. നാനൂപചാരേഹീതി നാനാപരിക്ഖേപനാനാദ്വാരേഹി. ഏകസീമാവിഹാരേഹീതി ദ്വിന്നം വിഹാരാനം ഏകേന പാകാരേന പരിക്ഖിത്തത്താ ഏകായ ഉപചാരസീമായ അന്തോഗതേഹി ദ്വീഹി വിഹാരേഹി. സേനാസനഗ്ഗാഹോ പടിപ്പസ്സമ്ഭതീതി പഠമം ഗഹിതോ പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. തത്ഥാതി യത്ഥ സേനാസനഗ്ഗാഹോ പടിപ്പസ്സദ്ധോ, തത്ഥ.

ഉപനന്ദസക്യപുത്തവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഗിലാനവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ

൩൬൫-൬. ഭൂമിയം പരിഭണ്ഡം അകാസീതി ഗിലാനേന നിപന്നഭൂമിയം കിലിട്ഠട്ഠാനം ധോവിത്വാ ഹരിതൂപലിത്തം കാരേസീതി അത്ഥോ. ഭേസജ്ജം യോജേതും അസമത്ഥോതി പരേഹി വുത്തവിധിമ്പി കാതും അസമത്ഥോ. പാളിയം ഗിലാനുപട്ഠാകാനം ചീവരദാനേ സാമണേരാനം തിചീവരാധിട്ഠാനാഭാവാ ‘‘ചീവരഞ്ച പത്തഞ്ചാ’’തിആദി സബ്ബത്ഥ വുത്തം. സചേപി സഹസ്സം അഗ്ഘതി, ഗിലാനുപട്ഠാകാനഞ്ഞേവ ദാതബ്ബന്തി സമ്ബന്ധോ.

ഗിലാനവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

മതസന്തകകഥാദിവണ്ണനാ

൩൬൯. അഞ്ഞന്തി ചീവരപത്തതോ അഞ്ഞം. അപ്പഗ്ഘന്തി അതിജിണ്ണാദിഭാവേന നിഹീനം. തതോതി അവസേസപരിക്ഖാരതോ. സബ്ബന്തി പത്തം, തിചീവരഞ്ച.

തത്ഥ തത്ഥ സങ്ഘസ്സേവാതി തസ്മിം തസ്മിം വിഹാരേ സങ്ഘസ്സേവ. പാളിയം അവിസ്സജ്ജികം അവേഭങ്ഗികന്തി ആഗതാനാഗതസ്സ ചാതുദ്ദിസസ്സ സങ്ഘസ്സേവ സന്തകം ഹുത്വാ കസ്സചി അവിസ്സജ്ജികം അവേഭങ്ഗികം ഭവിതും അനുജാനാമീതി അത്ഥോ.

൩൭൧-൨. അക്കനാളമയന്തി അക്കദണ്ഡമയം. അക്കദുസ്സാനീതി അക്കവാകേന കതദുസ്സാനി, പോത്ഥകഗതികാനി ദുക്കടവത്ഥുകാനീതി അത്ഥോ. ദുപട്ടചീവരസ്സ വാ മജ്ഝേതി യം നിട്ഠിതേ തിപട്ടചീവരം ഹോതി, തസ്സ മജ്ഝേ പടലം കത്വാ ദാതബ്ബാനീതി അത്ഥോ.

൩൭൪. ‘‘സന്തേ പതിരൂപേ ഗാഹകേ’’തി വുത്തത്താ ഗാഹകേ അസതി അദത്വാ ഭാജിതേപി സുഭാജിതമേവാതി ദട്ഠബ്ബം.

൩൭൬. ദക്ഖിണോദകം പമാണന്തി ‘‘ഏത്തകാനി ചീവരാനി ദസ്സാമീ’’തി പഠമം ഉദകം പാതേത്വാ പച്ഛാ ദേന്തി. തം യേഹി ഗഹിതം, തേ ഭാഗിനോവ ഹോന്തീതി അധിപ്പായോ. പരസമുദ്ദേതി ജമ്ബുദീപേ. തമ്ബപണ്ണിദീപഞ്ഹി ഉപാദായേസ ഏവം വുത്തോ.

മതസന്തകകഥാദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അട്ഠചീവരമാതികാകഥാവണ്ണനാ

൩൭൯. പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനനയേന വുത്തന്തി ‘‘സീമായ ദാന’’ന്തിആദിനാ വത്തബ്ബേ ‘‘സീമായ ദേതീ’’തിആദി പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനേന വുത്തം. ‘‘അപിചാ’’തിആദിനാ പഠമലേഡ്ഡുപാതഭൂതപരിക്ഖേപാരഹട്ഠാനതോ ബഹി ദുതിയലേഡ്ഡുപാതോപി ഉപചാരസീമാ ഏവാതി ദസ്സേതി. ധുവസന്നിപാതട്ഠാനാദികമ്പി പരിയന്തേ ഠിതമേവ ഗഹേതബ്ബം. ലോകേ ഗാമസീമാദയോ വിയ ലാഭസീമാ നാമ വിസും പസിദ്ധാ നാമ നത്ഥി, കേനായം അനുഞ്ഞാതാതി ആഹ ‘‘നേവ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേനാ’’തിആദി. ഏതേന നായം സാസനവോഹാരസിദ്ധാ, ലോകവോഹാരസിദ്ധാ ഏവാതി ദസ്സേതി. ‘‘ജനപദപരിച്ഛേദോ’’തി ഇദം ലോകപസിദ്ധസീമാസദ്ദത്ഥവസേന വുത്തം. പരിച്ഛേദബ്ഭന്തരം പന സബ്ബം ജനപദസീമാതി ഗഹേതബ്ബം, ജനപദോ ഏവ ജനപദസീമാ. ഏവം രട്ഠസീമാദീസുപി. തേനാഹ ‘‘ആണാപവത്തിട്ഠാന’’ന്തിആദി.

പഥവീവേമജ്ഝേ ഗതസ്സാതി യാവ ഉദകപരിയന്താ ഖണ്ഡസീമത്താ വുത്തം, ഉപചാരസീമാദീസു പന അബദ്ധസീമാസു ഹേട്ഠാപഥവിയം സബ്ബത്ഥ ഠിതാനം ന പാപുണാതി, കൂപാദിപവേസാരഹട്ഠാനേ ഠിതാനഞ്ഞേവ പാപുണാതീതി ഹേട്ഠാ സീമാകഥായം വുത്തനയേന തംതംസീമട്ഠഭാവോ വേദിതബ്ബോ. ചക്കവാളസീമായ പന ദിന്നം പഥവീസന്ധാരകഉദകട്ഠാനേപി ഠിതാനം പാപുണാതി സബ്ബത്ഥ ചക്കവാളവോഹാരത്താ.

ബുദ്ധാധിവുത്ഥോതി ബുദ്ധേന ഭഗവതാ നിവുത്ഥോ. പാകവട്ടന്തി നിബദ്ധദാനം. വത്തതീതി പവത്തതി. തേഹീതി യേസം സമ്മുഖേ ഏസ ദേതി, തേഹി ഭിക്ഖൂഹി. ദുതിയഭാഗേ പന ഥേരാസനം ആരുള്ഹേതി യാവ സങ്ഘനവകാ ഏകവാരം സബ്ബേസം ഭാഗം ദത്വാ ചീവരേ അപരിക്ഖീണേ പുന സബ്ബേസം ദാതും ദുതിയഭാഗേ ഥേരസ്സ ദിന്നേതി അത്ഥോ. പംസുകൂലികാനമ്പി വട്ടതീതി ഏത്ഥ ‘‘തുയ്ഹം ദേമാ’’തി അവുത്തത്താതി കാരണം വദന്തി. യദി ഏവം ‘‘സങ്ഘസ്സ ദേമാ’’തി വുത്തേപി വട്ടേയ്യ, ‘‘ഭിക്ഖൂനം ദേമ, ഥേരാനം ദേമ, സങ്ഘസ്സ ദേമാ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൩൭൯) വചനതോ ഭേദോ ന ദിസ്സതി. വീമംസിതബ്ബമേത്ഥ കാരണം.

പാരുപിതും വട്ടതീതി പംസുകൂലികാനം വട്ടതി. ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച ഭിക്ഖുനീനഞ്ച ദമ്മീതി വുത്തേ പന ന മജ്ഝേ ഭിന്ദിത്വാ ദാതബ്ബന്തി ഏത്ഥ യസ്മാ ഭിക്ഖുനിപക്ഖേ സങ്ഘസ്സ പച്ചേകം അപരാമട്ഠത്താ ഭിക്ഖുനീനം ഗണനായ ഭാഗോ ദാതബ്ബോതി ദായകസ്സ അധിപ്പായോതി സിജ്ഝതി, തഥാ ദാനഞ്ച ഭിക്ഖൂപി ഗണേത്വാ ദിന്നേ ഏവ യുജ്ജതി. ഇതരഥാ ഹി കിത്തകം ഭിക്ഖൂനം ദാതബ്ബം, കിത്തകം ഭിക്ഖുനീനന്തി ന വിഞ്ഞായതി, തസ്മാ ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സാ’’തി വുത്തവചനമ്പി ‘‘ഭിക്ഖൂന’’ന്തി വുത്തവചനസദിസമേവാതി ആഹ ‘‘ഭിക്ഖൂ ച ഭിക്ഖുനിയോ ച ഗണേത്വാ ദാതബ്ബ’’ന്തി. തേനാഹ ‘‘പുഗ്ഗലോ …പേ… ഭിക്ഖുസങ്ഘഗ്ഗഹണേന അഗ്ഗഹിതത്താ’’തി. ഭിക്ഖുസങ്ഘ-സദ്ദേന ഭിക്ഖൂനഞ്ഞേവ ഗഹിതത്താ, പുഗ്ഗലസ്സ പന ‘‘തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വിസും ഗഹിതത്താ ച തത്ഥസ്സ അഗ്ഗഹിതതാ ദട്ഠബ്ബാ, ‘‘ഭിക്ഖൂനഞ്ച ഭിക്ഖുനീനഞ്ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വുത്തട്ഠാനസദിസത്താതി അധിപ്പായോ. പുഗ്ഗലപ്പധാനോ ഹേത്ഥ സങ്ഘ-സദ്ദോ ദട്ഠബ്ബോ. കേചി പന ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘഗ്ഗഹണേന ഗഹിതത്താ’’തി (സാരത്ഥ. ടീ. മഹാവഗ്ഗ ൩.൩൭൯) പാഠം ലിഖന്തി, തം ന സുന്ദരം തസ്സ വിസും ലാഭഗ്ഗഹണേ കാരണവചനത്താ. തഥാ ഹി വിസും സങ്ഘഗ്ഗഹണേന ഗഹിതത്താതി വിസും പുഗ്ഗലസ്സപി ഭാഗഗ്ഗഹണേ കാരണം വുത്തം. യഥാ ചേത്ഥ പുഗ്ഗലസ്സ അഗ്ഗഹണം, ഏവം ഉപരി ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തിആദീസുപി സങ്ഘാദി-സദ്ദേഹി പുഗ്ഗലസ്സ അഗ്ഗഹണം ദട്ഠബ്ബം. യദി ഹി ഗഹണം സിയാ, സങ്ഘതോപി, വിസുമ്പീതി ഭാഗദ്വയം ലഭേയ്യ ഉഭയത്ഥ ഗഹിതത്താ.

പൂജേതബ്ബന്തിആദി ഗിഹികമ്മം ന ഹോതീതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം. ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ഹരാ’’തി ഇദം പിണ്ഡപാതഹരണം സന്ധായ വുത്തം. തേനാഹ ‘‘ഭുഞ്ജിതും വട്ടതീ’’തി. ‘‘അന്തോഹേമന്തേ’’തി ഇമിനാ അനത്ഥതേ കഥിനേ വസ്സാനം പച്ഛിമേ മാസേ ദിന്നം പുരിമവസ്സംവുത്ഥാനഞ്ഞേവ പാപുണാതി, തതോ പരം ഹേമന്തേ ദിന്നം പച്ഛിമവസ്സംവുത്ഥാനമ്പി വുത്ഥവസ്സത്താ പാപുണാതി. ഹേമന്തതോ പന പരം പിട്ഠിസമയേ ‘‘വസ്സംവുത്ഥസങ്ഘസ്സാ’’തി ഏവം വത്വാ ദിന്നം അനന്തരേ വസ്സേ വാ തതോ പരേസു വാ യത്ഥ കത്ഥചി തസ്മിം വുത്ഥവസ്സാനം സബ്ബേസം പാപുണാതി. യേ പന സബ്ബഥാ അവുത്ഥവസ്സാ, തേസം ന പാപുണാതീതി ദസ്സേതി. സബ്ബേസമ്പീതി ഹി തസ്മിം ഭിക്ഖുഭാവേ വുത്ഥവസ്സാനം സബ്ബേസമ്പീതി അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. ‘‘വസ്സംവുത്ഥസങ്ഘസ്സാ’’തി വുത്തത്താ സമ്മുഖീഭൂതാനം സബ്ബേസന്തി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ. അതീതവസ്സന്തി അനന്തരാതീതവസ്സം.

ഉദ്ദേസം ഗഹേതും ആഗതോതി ഉദ്ദേസേ അഗ്ഗഹിതേപി അന്തേവാസികോവാതി വുത്തം. ഗഹേത്വാ ഗച്ഛന്തോതി പരിനിട്ഠിതഉദ്ദേസോ ഹുത്വാ ഗച്ഛന്തോ. ‘‘വത്തം കത്വാ ഉദ്ദേസപരിപുച്ഛാദീനി ഗഹേത്വാ വിചരന്താന’’ന്തി ഇദം ‘‘ഉദ്ദേസന്തേവാസികാന’’ന്തി ഇമസ്സേവ വിസേസനം, തേന ഉദ്ദേസകാലേ ആഗന്ത്വാ ഉദ്ദേസം ഗഹേത്വാ ഗന്ത്വാ അഞ്ഞത്ഥ നിവസന്തേ അനിബദ്ധചാരികേ നിവത്തേതി.

അട്ഠചീവരമാതികാകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചീവരക്ഖന്ധകവണ്ണനാനയോ നിട്ഠിതോ.