൧. പഠമവഗ്ഗോ

൧. ദാരുണസുത്തവണ്ണനാ

൧൫൭. ഥദ്ധോതി കക്ഖളോ അനിട്ഠസ്സ പദാനതോ. ചതുപച്ചയലാഭോതി ചതുന്നം പച്ചയാനം പടിലാഭോ. സക്കാരോതി തേഹിയേവ പച്ചയേഹി സുസങ്ഖതേഹി പൂജനാ, സോ പന അത്ഥതോ സമ്പത്തിയേവാതി ആഹ ‘‘തേസംയേവ…പേ… ലാഭോ’’തി. വണ്ണഘോസോതി ഗുണകിത്തനാ. അന്തരായസ്സ അനതിവത്തനതോ അന്തരായികോ അനത്ഥാവഹത്താ.

ദാരുണസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. ബളിസസുത്തവണ്ണനാ

൧൫൮. ബളിസേന ചരതി, തേന വാ ജീവതീതി ബാളിസികോ. തേനാഹ ‘‘ബളിസം ഗഹേത്വാ ചരമാനോ’’തി. ആമിസഗതന്തി ആമിസൂപഗതം ആമിസപതിതം. തേനാഹ ‘‘ആമിസമക്ഖിത’’ന്തി. ഭിന്നാധികരണാനമ്പി ബാഹിരത്ഥസമാസോ ഹോതേവാതി ആഹ ‘‘ആമിസേ ചക്ഖുദസ്സന’’ന്തി. അയോ വുച്ചതി സുഖം, തബ്ബിധുരതായ അനയോ, ദുക്ഖന്തി ആഹ ‘‘ദുക്ഖം പത്തോ’’തി. അസ്സാതി ഏതേന. കത്തുഅത്ഥേ ഹി ഏതം സാമിവചനം. യഥാ കിലേസാ വത്തന്തി, ഏവം പവത്തമാനോ പുഗ്ഗലോ കിലേസവിപ്പയോഗോ ന ഹോതീതി വുത്തം ‘‘യഥാ കിലേസമാരസ്സ കാമോ, ഏവം കത്തബ്ബോ’’തി.

ബളിസസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩-൪. കുമ്മസുത്താദിവണ്ണനാ

൧൫൯-൧൬൦. അട്ഠികച്ഛപാ വുച്ചന്തി യേസം കപാലമത്ഥകേ തിഖിണാ അട്ഠികോടി ഹോതി, തേസം സമൂഹോ അട്ഠികച്ഛപകുലം. മച്ഛകച്ഛപാദീനം സരീരേ ലമ്ബന്തീ പപതതീതി പപതാ, വുച്ചമാനാകാരോ അയകണ്ടകോ. അയകോസകേതി അയോമയകോസകേ. കണ്ണികസല്ലസണ്ഠാനോതി അത്തനികാപനസല്ലസണ്ഠാനോ. അയകണ്ടകോതി അയോമയവങ്കകണ്ടകോ. നിക്ഖമതി ഏത്ഥ അഥാവരതോ. പവേസിതമത്തോ ഹി സോ. ഇദാനി ത്വം ‘‘അമ്ഹാക’’ന്തി ന വത്തബ്ബോ. ഇതോ അനന്തരസുത്തേതി ചതുത്ഥസുത്തമാഹ.

കുമ്മസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. മീള്ഹകസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൧. മീള്ഹകാതി ഏവം ഇത്ഥിലിങ്ഗവസേന വുച്ചമാനാ. ഗൂഥപാണകാതി ഗൂഥഭക്ഖപാണകാ. അന്തോതി കുച്ഛിയം.

മീള്ഹകസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. അസനിസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൨. ‘‘ഇമേ ലാഭസക്കാരം അനാഹരന്താ ജിഘച്ഛാദിദുക്ഖം പാപുണന്തൂ’’തി ഏവം ന സത്താനം ദുക്ഖകാമതായ ഏവമാഹാതി ആനേത്വാ സമ്ബന്ധോ. അനന്തദുക്ഖം അനുഭോതി അപരാപരം ഉപ്പജ്ജനകഅകുസലചിത്താനം ബഹുഭാവതോ.

അസനിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. ദിദ്ധസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൩. അച്ഛവിസയുത്താതി വാ ദിദ്ധേ ഗതേന ഗതദിദ്ധേന. തേനാഹ ‘‘വിസമക്ഖിതേനാ’’തി.

ദിദ്ധസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮. സിങ്ഗാലസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൪. ജരസിങ്ഗാലോത്വേവ വുച്ചതി സരീരസോഭായ അഭാവതോ. സരീരസ്സ ഉഗ്ഗതകണ്ടകത്താ ഉക്കണ്ടകേന നാമ. ഫുടതീതി ഫലതി ഭിജ്ജതി.

സിങ്ഗാലസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൯. വേരമ്ഭസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൫. കായം ന രക്ഖതി നാമ ഛബ്ബീസതിയാ സാരുപ്പാനം പരിച്ചജനതോ. വാചം ന രക്ഖതി നാമ രാഗസാമന്താ ച കോധസാമന്താ ച യാവ നിച്ഛാരണതോ.

വേരമ്ഭസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧൦. സഗാഥകസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൬. ‘‘യസ്സ സക്കരിയമാനസ്സാ’’തി ഏത്ഥ അസക്കാരേന ചൂഭയന്തി അസക്കാരേന ച ഉഭയഞ്ച, കദാചി സക്കാരേന, കദാചി അസക്കാരേന കദാചി ഉഭയേനാതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘അസക്കാരേനാ’’തിആദി. സതതവിഹാരാനം സമ്പത്തിയാ സാതതികോതി ആഹ ‘‘അരഹത്ത…പേ… സുഖുമദിട്ഠീ’’തിആദി. തഥാ ഹി സാ ‘‘വജിരൂപമഞാണ’’ന്തി വുച്ചതി. ആഗതത്താതി ഫലസമാപത്തിം സമാപജ്ജിതും തസ്സാ പുബ്ബപരികമ്മം ഉപഗതത്താ.

സഗാഥകസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പഠമവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.