൩. കിസാഗോതമീസുത്തവണ്ണനാ
൧൬൪. ‘‘കിസാഗോതമീ’’തി ഏത്ഥ കാ പനായം കിസാഗോതമീ, കിസ്സ അയം ഭിക്ഖുനീ ഹുത്വാ സമണധമ്മം മത്ഥകം പാപേസീതി തമത്ഥം വിഭാവേതും ‘‘പുബ്ബേ കിരാ’’തിആദിമാരദ്ധം. അങ്ഗാരാവാതി അദ്ദാരിട്ഠകവണ്ണഅങ്ഗാരാ ഏവ ജാതാ. ദാരുസാകന്തി അദ്ധമാസകേന ദാരും സാകഞ്ച ആഹരിസ്സാമീതി അന്തരാപണേ അന്തരവീഥിം ഗതാ.
സിദ്ധത്ഥകന്തി സാസപം. സാലായന്തി അനാഥസാലായം. ഖുരഗ്ഗേയേവാതി ഖുരസിഖേ ഏവ, കേസോരോഹനക്ഖണേ ഏവാതി അത്ഥോ.
ഏകമാസീതി ഏത്ഥ മ-കാരോ പദസന്ധികരോ. സംഹിതാവസേന ച പുരിമപദേ വാ രസ്സത്തം. പരപദേ വാ ദീഘത്തന്തി ആഹ ‘‘ഏകാ ആസീ’’തി. ഭാവനപുംസകമേതം ‘‘ഏകമന്തം നിസീദീ’’തിആദീസു വിയ. പുത്തമരണം അന്തം അതീതം ഇദാനി പുത്തമരണസ്സ അഭാവതോ. തേനേവാഹ ‘‘പുത്തമരണം നാമ നത്ഥീ’’തി. പുരിസം ഗവേസിതുന്തി യഥാ മയ്ഹം പുരിസഗവേസനാ നാമ സബ്ബസോ നത്ഥി, തഥാ ഏവ പുത്തഗവേസനാപി നത്ഥി, തസ്മാ മേ പുത്തമരണം ഏതദന്തം, സബ്ബേസു ഖന്ധാദീസു ഭവാദീസു ച തണ്ഹാനന്ദിയാ അഭാവകഥനേന സബ്ബസത്തേസു തണ്ഹാ സബ്ബസോ വിസോസിതാ, തസ്സായേവ കാരകഅവിജ്ജാക്ഖന്ധോ പദാലിതോതി അത്തനോ നിക്കിലേസതം പവേദേന്തീ ഥേരീ സീഹനാദം നദീതി.
കിസാഗോതമീസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.