൬. അച്ഛരാസുത്തവണ്ണനാ

൪൬. ‘‘അച്ഛരാഗണസങ്ഘുട്ഠ’’ന്തി ഗാഥാ ദേവപുത്തേന യേനാധിപ്പായേന ഗായിതാ, സോ അനുപുബ്ബികഥായ വിനാ ന പഞ്ഞായതീതി തം ആഗമനതോ പട്ഠായ കഥേന്തോ ‘‘അയം കിര ദേവപുത്തോ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ സാസനേതി ഇമസ്സേവ സത്ഥുസാസനേ. കമ്മാകമ്മന്തി കമ്മവിനിച്ഛയം. അത്ഥപുരേക്ഖാരതായ അപ്പകിച്ചതായ ച സല്ലഹുകവുത്തികോ. സയനസ്സ കോട്ഠാസോതി ദിവസം പുരിമയാമഞ്ച ഭാവനാനുയോഗവസേന കിലന്തകായസ്സ സമസ്സാസനത്ഥം സേയ്യായ ഉപഗമനഭാഗോ അനുഞ്ഞാതോ.

അബ്ഭന്തരേതി കുച്ഛിയം ഭത്തസ്സ പരിത്തതായ സത്ഥകവാതാതി തിക്ഖഭാവേന സത്ഥകാ വിയ കന്തനകാ വാതാ. ധുരസ്മിംയേവാതി കിലേസമാരേന യുദ്ധേ ഏവ. വിമുത്തായതനസീസേ ഠത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ വാ. ഉപനിസ്സയമന്ദതായ അപരിപക്കഞാണതായ ആസവക്ഖയം അപ്പത്തോ കാലം കത്വാതി യോജനാ. ഉപരി ഠിതന്തി പരിക്ഖാരഭാവേന ദിബ്ബദുസ്സൂപരി ഠിതം. തഥേവ അട്ഠാസീതി താഹി തഥാ വുത്തേപി യഥാ തതോ പുബ്ബേ, തഥേവ അട്ഠാസി. സുവണ്ണപട്ടന്തി നിബ്ബുദ്ധേ പടിജിനിത്വാ ലദ്ധബ്ബസുവണ്ണപട്ടം. വീതിക്കമസ്സ അകതത്താ അസമ്ഭിന്നേനേവ സീലേന. യസ്മാ തസ്മിം സത്ഥു സന്തികം ആഗച്ഛന്തേ താപി തേന സദ്ധിം ആഗമംസു തസ്മാ ‘‘അച്ഛരാസങ്ഘപരിവുതോ’’തി വുത്തം.

സങ്ഘോസിതന്തി സങ്ഗമ്മ ഘോസിതം, തത്ഥ തത്ഥ അച്ഛരാനം ഗീതസദ്ദവസേന ഘോസിതം. പിസാചഗണം കത്വാ വദതി അച്ഛന്ദരാഗതായ. നിയാമചിത്തതായാതി സമ്മത്തനിയാമേ നിന്നചിത്തതായ. ഗരുഭാവേനാതി താസം വസേ അവത്തനതോ ഗരുട്ഠാനഭാവേന. യാത്രാതി നിബ്ബാനം പതി യാത്രാ. തം പന വട്ടതോ നിഗ്ഗമനം ഹോതീതി ആഹ ‘‘കഥം നിഗ്ഗമനം ഭവിസ്സതീ’’തി.

അതിസല്ലേഖതേവാതി അതിവിയ കിലേസാനം സല്ലേഖിതവുത്തികോ. അകതാഭിനിവേസസ്സാതി ഭാവനമനനുയുത്തസ്സ അനാരദ്ധവിപസ്സകസ്സ. കാരകസ്സാതി സുഗതോവാദകാരകസ്സ സമ്മാപടിപജ്ജതോ. സുഞ്ഞതാവിപസ്സനന്തി സുഞ്ഞതാദീപനം വിപസ്സനം ദുച്ചരിതതണ്ഹായ ദൂരീകരണേന ഏകവിഹാരിതായ. ഏകോ മഗ്ഗോ അസ്സാതി ലോകുത്തരമഗ്ഗോ ഏവ അസ്സ അനാഗതോ, പുബ്ബഭാഗമഗ്ഗോ പന കതപരിചയോതി അത്ഥോ.

കായവങ്കാദീനന്തി കായദുച്ചരിതാദീനം അഭാവതോ സമുച്ഛിന്ദനേന അനുപലബ്ഭനതോ. നത്ഥി ഏത്ഥ ഭയം, അസ്മിം വാ അധിഗതേ പുഗ്ഗലസ്സ നത്ഥി ഭയന്തി അഭയം നാമ. സംസാരകന്താരം അതിക്കമിത്വാ നിബ്ബാനസങ്ഖാതം ഖേമം അമതട്ഠാനം ഗമനേ സുഗതസാരഥിനാ സുസജ്ജിതയാനഭാവതോ രഥോ അകൂജനോതി അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോവ അധിപ്പേതോ. ധമ്മതോ അനപേതതായ അപരാപരുപ്പത്തിയാ ച ധമ്മചക്കേഹി.

ഓത്തപ്പമ്പി ഗഹിതമേവ അവിനാഭാവാ. അപാലമ്ബോതി അവസ്സയോ. പരിവാരോതി പരിക്ഖാരോ അഭിസങ്ഖരണതോ. മഗ്ഗസ്സ കരണട്ഠാനേ ധമ്മോ തപ്പരിയാപന്നാ സമ്മാദിട്ഠി. അനിച്ചാദിവസേനാതി അനിച്ചാനുപസ്സനാദിവസേന. സോധിതേസു വജ്ഝമാനേസു. ഭൂമിലദ്ധവട്ടന്തി ഭൂമിലദ്ധസങ്ഖാതം വട്ടം. തത്ഥ വിപസ്സനായ പവത്തിട്ഠാനഭാവതോ പഞ്ചക്ഖന്ധാ ഭൂമി നാമ, വട്ടമയകമ്മഭാവതോ തത്ഥ ഉപ്പജ്ജനാരഹം കിലേസജാതം ഭൂമിലദ്ധവട്ടം. പരിജാനമാനാതി പരിച്ഛിന്ദനവസേന സമതിക്കമവസേന ജാനമാനാ പടിവിജ്ഝന്തീ.

കസ്മാ ദേവപുത്തോ സോതാപത്തിഫലേയേവ പതിട്ഠാസി, നനു ച സാ ദേസനാ ഭഗവതാ ചതുമഗ്ഗപ്പധാനഭാവേന പവത്തിതാതി ആഹ ‘‘യഥാ ഹീ’’തിആദി.

അച്ഛരാസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.