൮. നളകപാനസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൬. യത്ഥ ബോധിസത്തപമുഖോ വാനരോ നളകേന പാനീയം പിവി, സാ പോക്ഖരണീ, തസ്സാമന്തോ ഭൂമിപ്പദേസോ, തത്ഥ നിവിട്ഠഗാമോ ച ‘‘നളകപാന’’ന്തേവ പഞ്ഞായിത്ഥ, ഇധ പന ഗാമോ അധിപ്പേതോതി ആഹ ‘‘നളകപാനേതി ഏവംനാമകേ ഗാമേ’’തി. ഇദാനി തമത്ഥം ആഗമനതോ പട്ഠായ ദസ്സേതും ‘‘പുബ്ബേ കിരാ’’തി ആരദ്ധം. പഞ്ഞവാതി ഇതികത്തബ്ബതായ പഞ്ഞായ പഞ്ഞവാ.

ഥൂലദീഘബഹുലഭാവേന മഹതീഹി ദാഠികാഹി സമന്നാഗതത്താ മഹാദാഠികോ. ‘‘ഉദകരക്ഖസോ അഹ’’ന്തി വത്വാ വാനരാനം കഞ്ചി അമുഞ്ചിത്വാ ‘‘സബ്ബേ തുമ്ഹേ മമ ഹത്ഥഗതാ’’തി ദസ്സേന്തോ ‘‘തുമ്ഹേ പന സബ്ബേ ഖാദിസ്സാമീ’’തി ആഹ. ധമി…പേ… പിവിംസൂതി ബോധിസത്തേന ഗഹിതനളോ അനവസേസോ അബ്ഭന്തരേ സബ്ബസന്ധീനം നിബ്ബാധേന ഏകച്ഛിദ്ദോ അഹോസി. നേവ മം ത്വം വധിസ്സസീതി ഉദകരക്ഖസ ത്വം വധിതുകാമോപി മമ പുരിസഥാമേന ന വധിസ്സസി.

ഏവം പന വത്വാ മഹാസത്തോ ‘‘അയം പാപോ ഏത്ഥ പാനീയം പിവന്തേ അഞ്ഞേപി സത്തേ മാ ബാധയിത്ഥാ’’തി കരുണായമാനോ ‘‘ഏത്ഥ ജായന്താ നളാ സബ്ബേ അപബ്ബബന്ധാ ഏകച്ഛിദ്ദാവ ഹോന്തൂ’’തി അധിട്ഠായ ഗതോ. തേനാഹ ‘‘തതോ പട്ഠായാ’’തിആദി.

൧൬൭. അനുരുദ്ധപ്പമുഖാ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതാ ‘‘കച്ചി തുമ്ഹേ അനുരുദ്ധാ’’തി പുച്ഛിതാതി ഥേരോ ‘‘തഗ്ഘ മയം, ഭന്തേ’’തി ആഹ.

സചേ പബ്ബജതി, ജീവിതം ലഭിസ്സതി, നോ അഞ്ഞഥാതി രഞ്ഞാ പബ്ബജ്ജായ അഭിനീതാതി രാജാഭിനീതാ. ചോരാഭിനീതാതി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ. ചോരാനം മൂലം ഛിന്ദന്തോ ‘‘കണ്ടകസോധനം കരിസ്സാമീ’’തി. ആജീവികായാതി ആജീവേന ജീവിതവുത്തിയാ. ഇമേസു പന അനുരുദ്ധത്ഥേരാദീസു.

വിവേകന്തി പുബ്ബകാലികകിരിയപ്പധാനം ‘‘അബ്യാപജ്ജം ഉപേത’’ന്തിആദീസു വിയാതി ആഹ – ‘‘വിവിച്ചാ’’തി, വിവിച്ചിത്വാ വിവിത്തോ ഹുത്വാ വിനാ ഹുത്വാതി അത്ഥോ. പബ്ബജിതകിച്ചന്തി പബ്ബജിതസ്സ സാരുപ്പകിച്ചം. സമണകിച്ചന്തി സമണഭാവകരണകിച്ചം. യദഗ്ഗേന ഹി പബ്ബജിതകിച്ചം കാതും ന സക്കോതി തദഗ്ഗേന സമണഭാവകരമ്പി കിച്ചം കാതും ന സക്കോതി. തേനാഹ ‘‘സോ യേവാ’’തിആദി.

൧൬൮. അപ്പടിസന്ധികേ താവ ബ്യാകരോന്തോ പവത്തീസു ഠാനം അതീതോതി കത്വാ ഉപപത്തീസു ബ്യാകരോതി നാമ തത്ഥ പടിസന്ധിയാ അഭാവകിത്തനതോ. മഹന്തതുട്ഠിനോതി വിപുലപമോദാ.

൧൬൯. ഇമസ്സാതി ‘‘അസ്സാ’’തി പദസ്സ അത്ഥവചനം. ഇമസ്സ ഠിതസ്സ ആയസ്മതോ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസുതോ വാതി യോജനാ. സമാധിപക്ഖികാ ധമ്മാ ധമ്മാതി അധിപ്പേതാ, സമാധി പന ഏവംവിഹാരീതി ഏത്ഥ വിഹാരസദ്ദേന ഗഹിതോ. ഏവംവിമുത്താതി ഏത്ഥ പന വിമുത്തിസദ്ദേന ഫലവിമുത്തി ഗഹിതാ. ചരതോപീതി സമഥവിപസ്സനാചാരേന ചരതോപി വിഹരന്തസ്സപി. ഉപാസകഉപാസികാഠാനേസു ലബ്ഭമാനമ്പി അരഹത്തം അപ്പകഭാവതോ പാളിയം അനുദ്ധടന്തി ദട്ഠബ്ബം. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

നളകപാനസുത്തവണ്ണനായ ലീനത്ഥപ്പകാസനാ സമത്താ.