൧. നന്ദിയാവട്ടനയവണ്ണനാ

‘‘സബ്ബധമ്മമൂലപരിയായ’’ന്തിആദീസു സബ്ബധമ്മമൂലഗ്ഗഹണേന മഞ്ഞനാഗഹണേന ച തണ്ഹാമാനദിട്ഠിയോ ഗഹിതാ. മഞ്ഞനാനമ്പി ഹി മഞ്ഞനാ കാരണന്തി ദസ്സിതോയമത്ഥോ. ‘‘അസ്സുതവാ’’തിആദിനാ അവിജ്ജാമാനദിട്ഠിയോ ഗഹിതാ, സബ്ബേപി വാ സംകിലേസധമ്മാ, തഥാ സഞ്ഞാഅപരിഞ്ഞാതഗ്ഗഹണേന. ‘‘ഖീണാസവോ പരിക്ഖീണഭവസഞ്ഞോജനോ’’തി ഏത്ഥ പന ആസവാ സഞ്ഞോജനാനി ച സരൂപതോ ഗഹിതാനി, തഥാ നന്ദിഗ്ഗഹണേന തണ്ഹാഗഹണേന ച തണ്ഹാ, ഏവമ്പേത്ഥ സരൂപതോ പരിയായതോ ച തണ്ഹാ അവിജ്ജാ തപ്പക്ഖിയധമ്മാ ച ഗഹിതാ. തത്ഥ തണ്ഹായ വിസേസതോ രൂപധമ്മാ അധിട്ഠാനം, അവിജ്ജായ അരൂപധമ്മാ, തേ പന സബ്ബധമ്മഗ്ഗഹണേന പഥവീആദിഗ്ഗഹണേന ച ദസ്സിതാ ഏവ. താസം സമഥോ വിപസ്സനാ ച പടിപക്ഖോ, തേസമേത്ഥ ഗഹേതബ്ബാകാരോ ഹേട്ഠാ ദസ്സിതോ ഏവ. സമഥസ്സ ചേതോവിമുത്തി ഫലം, വിപസ്സനായ പഞ്ഞാവിമുത്തി. തഥാ ഹി താ ‘‘രാഗവിരാഗാ’’തിആദിനാ വിസേസേത്വാ വുച്ചന്തി, ഇമാസമേത്ഥ ഗഹണം സമ്മദഞ്ഞാവിമുത്തവീതരാഗാദിവചനേഹി വേദിതബ്ബം. തത്ഥ തണ്ഹാവിജ്ജാ സമുദയസച്ചം, തപ്പക്ഖിയധമ്മാ പന തഗ്ഗഹണേനേവ ഗഹിതാതി വേദിതബ്ബാ. തേസം അധിട്ഠാനഭൂതാ വുത്തപ്പഭേദാ രൂപാരൂപധമ്മാ ദുക്ഖസച്ചം, തേസം അപ്പവത്തി നിരോധസച്ചം, നിരോധപജാനനാ പടിപദാ മഗ്ഗസച്ചം. തണ്ഹാഗഹണേന ചേത്ഥ മായാ-സാഠേയ്യ-മാനാതിമാന-മദപ്പമാദ-പാപിച്ഛതാ-പാപമിത്തതാ-അഹിരികാനോത്തപ്പാദിവസേന അകുസലപക്ഖോ നേതബ്ബോ, അവിജ്ജാഗഹണേന വിപരീതമനസികാര-കോധൂപനാഹ-മക്ഖ-പളാസ-ഇസ്സാ-മച്ഛരിയ- സാരമ്ഭദോവചസ്സതാ-ഭവദിട്ഠി-വിഭവദിട്ഠിആദിവസേന അകുസലപക്ഖോ നേതബ്ബോ, വുത്തവിപരിയായേന അമായാഅസാഠേയ്യാദിഅവിപരീതമനസികാരാദിവസേന, തഥാ സമഥപക്ഖിയാനം സദ്ധിന്ദ്രിയാദീനം വിപസ്സനാപക്ഖിയാനം അനിച്ചസഞ്ഞാദീനഞ്ച വസേന വോദാനപക്ഖോ നേതബ്ബോതി. അയം നന്ദിയാവട്ടസ്സ ന യസ്സ ഭൂമി.