൯. പരിവത്തഹാരവണ്ണനാ

‘‘സബ്ബധമ്മമൂലപരിയായ’’ന്തി ഏത്ഥ ‘‘സബ്ബധമ്മാ’’തി പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ ഗഹിതാ, തേസം മൂലകാരണന്തി ച തണ്ഹാമാനദിട്ഠിയോ. തഥാ അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ…പേ… സപ്പുരിസധമ്മേ അവിനീതോതി. യാവകീവഞ്ച പഞ്ചസു ഉപാദാനക്ഖന്ധേസു സുഭതോ സുഖതോ നിച്ചതോ അത്തതോ സമനുപസ്സനവസേന ‘‘ഏതം മമ, ഏസോഹമസ്മി, ഏസോ മേ അത്താ’’തി തണ്ഹാമാനദിട്ഠിഗാഹാ ന സമുച്ഛിജ്ജന്തി, താവ നേസം പബന്ധൂപരമോ സുപിനന്തേപി ന കേനചി ലദ്ധപുബ്ബോ. യദാ പന നേസം അസുഭതോ ദുക്ഖതോ അനിച്ചതോ അനത്തതോ സമനുപസ്സനവസേന ‘‘നേതം മമ, നേസോഹമസ്മി, ന മേസോ അത്താ’’തി പവത്തമാനാ അപ്പണിഹിതാനിമിത്തസുഞ്ഞതാനുപസ്സനാ ഉസ്സക്കിത്വാ അരിയമഗ്ഗാധിഗമായ സംവത്തന്തി, അഥ നേസം പബന്ധൂപരമോ ഹോതി അച്ചന്തഅപ്പഞ്ഞത്തികഭാവൂപഗമനതോ. തേന വുത്തം ‘‘സബ്ബധമ്മാതി പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ ഗഹിതാ, തേസം മൂലകാരണന്തി ച തണ്ഹാമാനദിട്ഠിയോ’’തി. തഥാ അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ…പേ… സപ്പുരിസധമ്മേ അവിനീതോ തീഹിപി മഞ്ഞനാഹി പഥവിം മഞ്ഞതി യാവ നിബ്ബാനം അഭിനന്ദതി, തീഹിപി പരിഞ്ഞാഹി തസ്സ തം വത്ഥു അപരിഞ്ഞാതന്തി കത്വാ. യസ്സ പന തം വത്ഥു തീഹി പരിഞ്ഞാഹി പരിഞ്ഞാതം, ന സോ ഇതരോ വിയ തം മഞ്ഞതി. തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘സുതവാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ…പേ… സപ്പുരിസധമ്മേ സുവിനീതോ രൂപം ‘നേതം മമ, നേസോഹമസ്മി, ന മേസോ അത്താ’തി സമനുപസ്സതി, വേദനം…പേ… അസതി ന പരിതസ്സതീ’’തി (മ. നി. ൧.൨൪൧). സേക്ഖോ പഥവിം മാ മഞ്ഞി, യാവ നിബ്ബാനം മാഭിനന്ദി, അരഹാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ ച പഥവിം ന മഞ്ഞതി, യാവ നിബ്ബാനം നാഭിനന്ദതി, മഞ്ഞനാമഞ്ഞിതേസു വത്ഥൂസു മത്തസോ സബ്ബസോ ച പരിഞ്ഞാഭിസമയസംസിദ്ധിയാ പഹാനാഭിസമയനിബ്ബത്തിതോ. യസ്സ പന തേസു വത്ഥൂസു സബ്ബസോ മത്തസോ വാ പരിഞ്ഞാ ഏവ നത്ഥി, കുതോ പഹാനം, സോ യഥാപരികപ്പം നിരങ്കുസാഹി മഞ്ഞനാഹി ‘‘ഏതം മമാ’’തിആദിനാ മഞ്ഞതേവ. തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ…പേ… സപ്പുരിസധമ്മേ അവിനീതോ രൂപം ‘ഏതം മമ, ഏസോഹമസ്മി, ഏസോ മേ അത്താ’തി സമനുപസ്സതി, വേദനം…പേ…, സഞ്ഞ…പേ…’’ന്തിആദി (മ. നി. ൧.൨൪൧). അയം പരിവത്തോ ഹാരോ.