൧൧. പഞ്ഞത്തിഹാരവണ്ണനാ

‘‘സബ്ബധമ്മമൂലപരിയായ’’ന്തി ഏത്ഥ സബ്ബധമ്മാ നാമ സക്കായധമ്മാ, തേ ഖന്ധവസേന പഞ്ചധാ പഞ്ഞത്താ, ആയതനവസേന ദ്വാദസധാ, ധാതുവസേന അട്ഠാരസധാ പഞ്ഞത്താ. ‘‘മൂല’’ന്തി വാ ‘‘മൂലപരിയായ’’ന്തി വാ മഞ്ഞനാ വുത്താ, താ തണ്ഹാമാനദിട്ഠിവസേന തിധാ അന്തരഭേദേന അനേകധാ ച പഞ്ഞത്താ. അഥ വാ ‘‘സബ്ബധമ്മാ’’തി തേഭൂമകധമ്മാനം സങ്ഗഹപഞ്ഞത്തി, ‘‘മൂലപരിയായ’’ന്തി തേസം പഭവപഞ്ഞത്തി, ‘‘വോ’’തി സമ്പദാനപഞ്ഞതി, ‘‘ദേസേസ്സാമി ഭാസിസ്സാമീ’’തി പടിഞ്ഞാപഞ്ഞത്തി, ‘‘സുണാഥ സാധുകം മനസി കരോഥാ’’തി ച ആണാപനപഞ്ഞത്തി, ‘‘അസ്സുതവാ’’തി പടിവേധവിമുഖതാപഞ്ഞത്തി ചേവ പരിയത്തിവിമുഖതാപഞ്ഞത്തി ച, ‘‘പുഥുജ്ജനോ’’തി അനരിയപഞ്ഞത്തി, സാ അരിയധമ്മപടിക്ഖേപപഞ്ഞത്തി ചേവ അരിയധമ്മവിരഹപഞ്ഞത്തി ച, ‘‘അരിയാന’’ന്തി അസമപഞ്ഞത്തി ചേവ സമപഞ്ഞത്തി ച. തത്ഥ അസമപഞ്ഞത്തി തഥാഗതപഞ്ഞത്തി, സമപഞ്ഞത്തി പച്ചേകബുദ്ധാനഞ്ചേവ ഉഭതോഭാഗവിമുത്താദീനഞ്ച വസേന അട്ഠവിധാ വേദിതബ്ബാ. ‘‘അരിയാനം അദസ്സാവീ’’തിആദി ദസ്സനഭാവനാപടിക്ഖേപപഞ്ഞത്തി, ‘‘പഥവിം മഞ്ഞതീ’’തിആദി പഞ്ചന്നം ഉപാദാനക്ഖന്ധാനം ദ്വാദസന്നം ആയതനാനം അട്ഠാരസന്നം ധാതൂനം സമ്മസനുപഗാനം ഇന്ദ്രിയാനം നിക്ഖേപപഞ്ഞത്തി ചേവ പഭവപഞ്ഞത്തി ച, തഥാ വിപല്ലാസാനം കിച്ചപഞ്ഞത്തി പരിയുട്ഠാനം ദസ്സനപഞ്ഞത്തി കിലേസാനം ഫലപഞ്ഞത്തി അഭിസങ്ഖാരാനം വിരൂഹനപഞ്ഞത്തി തണ്ഹായ അസ്സാദനപഞ്ഞത്തി ദിട്ഠിയാ വിപ്ഫന്ദനപഞ്ഞത്തി, ‘‘സേക്ഖാ’’തി സദ്ധാനുസാരീസദ്ധാവിമുത്തദിട്ഠിപ്പത്തകായസക്ഖീനം ദസ്സനപഞ്ഞത്തി ചേവ ഭാവനാപഞ്ഞത്തി ച ‘‘അപ്പത്തമാനസോ’’തി സേക്ഖധമ്മാനം ഠിതിപഞ്ഞത്തി, ‘‘അനുത്തരം യോഗക്ഖേമം പത്ഥയമാനോ’’തി പഞ്ഞായ അഭിനിബ്ബിദാപഞ്ഞത്തി, ‘‘അഭിജാനാതീ’’തി അഭിഞ്ഞേയ്യധമ്മാനം അഭിഞ്ഞാപഞ്ഞത്തി, ദുക്ഖസ്സ പരിഞ്ഞാപഞ്ഞത്തി, സമുദയസ്സ പഹാനപഞ്ഞത്തി, നിരോധസ്സ സച്ഛികിരിയാപഞ്ഞത്തി, മഗ്ഗസ്സ ഭാവനാപഞ്ഞത്തി, ‘‘മാ മഞ്ഞീ’’തി മഞ്ഞനാനം പടിക്ഖേപപഞ്ഞത്തി, സമുദയസ്സ പഹാനപഞ്ഞത്തി. ഇമിനാ നയേന സേസപദേസുപി വിത്ഥാരേതബ്ബം. അയം പഞ്ഞത്തി ഹാരോ.