൩൪. പഥവീനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൨൪൨. ജാതാ (പാചി. ൮൬; പാചി. അട്ഠ. ൮൬-൮൮; കങ്ഖാ. അട്ഠ. പഥവീഖണനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) അജാതാതി ദുവിധാ പഥവീതി അത്ഥോ. ഇദാനി തദുഭയം ദസ്സേതും ‘‘സുദ്ധമത്തികപംസുകാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ സുദ്ധമത്തികപംസുകാ ച അദഡ്ഢാ ച ബഹുമത്തികപംസുകാ ച ചാതുമാസാധികോവട്ഠപംസുമത്തികരാസി ച ജാതപഥവീതി സമ്ബന്ധോ. ഏത്ഥ പന അദഡ്ഢാതി ഉദ്ധനപചനകുമ്ഭകാരാവാപഭാജനപചനാദിവസേന തഥാ തഥാ അദഡ്ഢാ. അയം പന വിസും നത്ഥി, സുദ്ധപംസുആദീസു അഞ്ഞതരാവ വേദിതബ്ബാ. സുദ്ധപംസു സുദ്ധമത്തികാ യേഭുയ്യേനപംസു യേഭുയ്യേനമത്തികാ അതിരേകചാതുമാസാധികോവട്ഠമത്തികാപംസുപുഞ്ജാ ച അദഡ്ഢാ ചാതി അയം സബ്ബാപി ജാതപഥവീതി വേദിതബ്ബാ.

൨൪൩. ദുതിയാതി അജാതപഥവീതി അത്ഥോ. വുത്തരാസീതി മത്തികരാസി ച പംസുരാസി ച ചാതുമാസോമവട്ഠകോ അജാതപഥവീതി അത്ഥോ.

൨൪൪. ഇദാനി യേഭുയ്യേനമത്തികാ യേഭുയ്യേനപംസുകാ യേഭുയ്യേനസക്ഖരാതി ഏവം വുത്താസു കിത്താവതാ യേഭുയ്യതാ ഹോതീതി തം ദസ്സേതും ‘‘ദ്വേ ഭാഗാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ തീസു ഭാഗേസു ദ്വേ ഭാഗാ മത്തികാ യസ്സാ ഭൂമിയാ, ഏസാ യേഭുയ്യമത്തികാതി സമ്ബന്ധോ. ഉപഡ്ഢപംസുആദയോപി കപ്പിയാ ഏവ അകപ്പിയഭാഗസ്സ അനതിരേകതോ. ‘‘യേഭുയ്യേനമത്തികാ യേഭുയ്യേനപംസുകാ’’തി (പാചി. ൮൬) ഹി വുത്തം, ന ‘‘ഉപഡ്ഢമത്തികാ, ഉപഡ്ഢപംസുകാ’’തി. സേസേസുപീതി യേഭുയ്യപംസുകാദീസുപി.

൨൪൫. ജാതസഞ്ഞിസ്സ പാചിത്തീതി സമ്ബന്ധോ. ദ്വേള്ഹസ്സ വിമതിസ്സ ദുക്കടം. ജാതേ അജാതസഞ്ഞിസ്സ അനാപത്തി.

൨൪൬. ഏകായാണത്തിയാ ഏകാതി സചേ സകിം ആണത്തോ ദിവസമ്പി ഖണതി, ആണാപകസ്സ ഏകാ ഏവാതി അത്ഥോ. വാചസോതി വാചായ വാചായാതി അത്ഥോ.

൨൪൭. ഏത്ഥ ‘‘ജാലേഹി അഗ്ഗി’’ന്തി വാ വത്തും ന വട്ടതി. അനിയമേത്വാ പന ‘‘പോക്ഖരണിം ഖണ, പഥവിം ഖണ, വാപിം ഖണ, ആവാടം ഖണ, കന്ദം ഖണാ’’തി വത്തും വട്ടതി.

൨൪൮. ഏദിസന്തി ഏത്ഥ അഞ്ഞമ്പി ഏവരൂപം കപ്പിയവോഹാരവചനം വട്ടതീതി അധിപ്പായോ.

൨൪൯. കോപേതും ലബ്ഭന്തി സമ്ബന്ധോ, ഘടാദീഹി ഗഹേതും സക്കുണേയ്യകം ഉസ്സിഞ്ചനീയകദ്ദമം.

൨൫൧-൨. ഉദകസന്തികേ പതിതേതി സമ്ബന്ധോ. ഉദകേ പതിതം പന സബ്ബകാലം കപ്പിയമേവ, തസ്മാ അകപ്പിയം ദസ്സേതും ‘‘ഉദകസന്തികേ’’തി വുത്തം. പാസാണേ ലഗ്ഗേ രജേ ച നവസോണ്ഡിയാ പതിതേ രജേ ചാതി സമ്ബന്ധോ. അബ്ഭോകാസുട്ഠിതേ വമ്മികേ ച മത്തികാകുട്ടേ ചാതി അത്ഥോ, തഥാ ഏതേപി സബ്ബേ ചാതുമാസാധികോവട്ഠാ ന കോപേതബ്ബാതി അത്ഥോ.

൨൫൩-൫. ഭൂമിം വികോപയം ഥമ്ഭാദിം ഗണ്ഹിതും ന ച കപ്പതീതി സമ്ബന്ധോ. ധാരായാതി പസ്സാവധാരായ. പദം ദസ്സേസ്സാമീതി സമ്ബന്ധോ.

൨൫൭. സേകോതി സിഞ്ചനം. ഭൂമിയാ അല്ലഹത്ഥം ഠപേത്വാതി സമ്ബന്ധോ.

൨൫൮. അവസേ സതീതി ഹത്ഥദാഹാദീസു ആപദാസൂതി അത്ഥോ. പഥവീവിനിച്ഛയോ.

പഥവീനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.