ഖുദ്ദസിക്ഖാ
ഗന്ഥാരമ്ഭകഥാ
(ക)
ആദിതോ ഉപസമ്പന്ന-സിക്ഖിതബ്ബം സമാതികം;
ഖുദ്ദസിക്ഖം പവക്ഖാമി, വന്ദിത്വാ രതനത്തയം.
തത്രായം മാതികാ –
(ഖ)
പാരാജികാ ച ചത്താരോ, ഗരുകാ നവ ചീവരം;
രജനാനി ച പത്തോ ച, ഥാലകാ ച പവാരണാ.
(ഗ)
കാലികാ ച പടിഗ്ഗാഹോ, മംസേസു ച അകപ്പിയം;
നിസ്സഗ്ഗിയാനി പാചിത്തി, സമണകപ്പ ഭൂമിയോ.
(ഘ)
ഉപജ്ഝാചരിയവത്താനി, വച്ചപ്പസ്സാവഠാനികം;
ആപുച്ഛകരണം നഗ്ഗോ, ന്ഹാനകപ്പോ അവന്ദിയോ.
(ങ)
ചമ്മം ഉപാഹനാ ചേവ, അനോലോകിയമഞ്ജനീ;
അകപ്പിയസയനാനി, സമാനാസനികോപി ച.
(ച)
അസംവാസികോ ച കമ്മം, മിച്ഛാജീവവിവജ്ജനാ;
വത്തം വികപ്പനാ ചേവ, നിസ്സയോ കായബന്ധനം.
(ഛ)
പഥവീ ച പരിക്ഖാരോ, ഭേസജ്ജുഗ്ഗഹദൂസനം;
വസ്സൂപനായികാ ചേവാവേഭങ്ഗിയം പകിണ്ണകം.
(ജ)
ദേസനാ ഛന്ദദാനാദി, ഉപോസഥപ്പവാരണാ;
സംവരോ സുദ്ധി സന്തോസോ, ചതുരക്ഖാ വിപസ്സനാതി.
൧. പാരാജികനിദ്ദേസോ
പാരാജികാ ച ചത്താരോതി –
൧. മഗ്ഗത്തയേ അനിക്ഖിത്തസിക്ഖോ സന്ഥതസന്ഥതേ;
അല്ലോകാസേ നിമിത്തം സം, തിലമത്തമ്പി സന്ഥതം.
൨. അസന്ഥതമുപാദിണ്ണം, പവേസന്തോ ചുതോഥ വാ;
പവേസനട്ഠിതുദ്ധാരപവിട്ഠക്ഖണസാദകോ.
൩. ആദിയേയ്യ ഹരേയ്യാവഹരേയ്യ ഇരിയാപഥം;
കോപേയ്യ ഠാനാ ചാവേയ്യ, സങ്കേതം വീതിനാമയേ.
൪. അദിന്നം ഥേയ്യചിത്തേന, ഭവേ പാരാജികോഥ വാ;
ഥേയ്യാബലകുസച്ഛന്നപരികപ്പാവഹാരകോ;
ഭണ്ഡകാലഗ്ഘദേസേഹി, പരിഭോഗേത്ഥ നിച്ഛയോ.
൫. മനുസ്സവിഗ്ഗഹം ചിച്ച, ജീവിതാ വാ വിയോജയേ;
സത്ഥഹാരകം വാസ്സ മരണചേതനോ ഉപനിക്ഖിപേ.
൬. ഗാഹേയ്യ മരണൂപായം, വദേയ്യ മരണേ ഗുണം;
ചുതോ പയോഗാ സാഹത്ഥിനിസ്സഗ്ഗാണത്തിഥാവരാ.
൭. ഇദ്ധിവിജ്ജാമയാ കാലവത്ഥാവുധിരിയാപഥാ;
ക്രിയാവിസേസോ ഓകാസോ, ഛ ആണത്തിനിയാമകാ.
൮. ഝാനാദിഭേദ നോസന്തമത്തനത്തുപനായികം;
കത്വാ കോട്ഠാസമേകേകം, പച്ചുപ്പന്നഭവസ്സിതം.
൯. അഞ്ഞാപദേസരഹിതം, ദീപേന്തോനധിമാനികോ;
കായേന വാചാ വിഞ്ഞത്തി-പഥേ ഞാതേ ചുതോ ഭവേ.
൧൦. പാരാജികേതേ ചത്താരോ, അസംവാസാ യഥാ പുരേ;
അഭബ്ബാ ഭിക്ഖുഭാവായ, സീസച്ഛിന്നോവ ജീവിതും.
൧൧. പരിയായോ ച ആണത്തി, തതിയേ ദുതിയേ പന;
ആണത്തിയേവ സേസേസു, ദ്വയമേതം ന ലബ്ഭതി.
൧൨. സേവേതുകാമതാചിത്തം, മഗ്ഗേ മഗ്ഗപ്പവേസനം;
ഇമം മേഥുനധമ്മസ്സ, ആഹു അങ്ഗദ്വയം ബുധാ.
൧൩. മനുസ്സസം തഥാസഞ്ഞീ, ഥേയ്യചിത്തഞ്ച വത്ഥുനോ;
ഗരുതാ അവഹാരോ ച, അദിന്നാദാനഹേതുയോ.
൧൪. പാണോ മാനുസ്സകോ പാണ-സഞ്ഞിതാ ഘാതചേതനാ;
പയോഗോ തേന മരണം, പഞ്ചേതേ വധഹേതുയോ.
൧൫. അസന്തതാ അത്തനി പാപമിച്ഛതാ-
യാരോചനാ തസ്സ മനുസ്സജാതിതാ;
നാഞ്ഞാപദേസോ ച തദേവ ജാനനം,
പഞ്ചേത്ഥ അങ്ഗാനി അസന്തദീപനേ.
൧൬. അസാധാരണാ ചത്താരോ, ഭിക്ഖുനീനമഭബ്ബകാ;
ഏകാദസ ച വിബ്ഭന്താ, ഭിക്ഖുനീ മുദുപിട്ഠികോ.
൧൭. ലമ്ബീ മുഖേന ഗണ്ഹന്തോ, അങ്ഗജാതം പരസ്സ ച;
തത്ഥേവാഭിനിസീദന്തോ, ചത്താരോ അനുലോമികാ.
൧൮. മഗ്ഗേ മഗ്ഗപ്പവേസനാ, മേഥുനസ്സ ഇധാഗതാ;
ചത്താരോതി ചതുബ്ബീസ, സമോധാനാ പരാജികാതി.
൨. സങ്ഘാദിസേസനിദ്ദേസോ
ഗരുകാ നവാതി –
൧൯. മോചേതുകാമതാ സുക്ക-സ്സുപക്കമ്മ വിമോചയം;
അഞ്ഞത്ര സുപിനന്തേന, സമണോ ഗരുകം ഫുസേ.
൨൦. ഇത്ഥിസഞ്ഞീ മനുസ്സിത്ഥിം, കായസംസഗ്ഗരാഗവാ;
സമ്ഫുസന്തോ ഉപക്കമ്മ, സമണോ ഗരുകം ഫുസേ.
൨൧. തഥാ സുണന്തിം വിഞ്ഞുഞ്ച, മഗ്ഗം വാരബ്ഭ മേഥുനം;
ദുട്ഠുല്ലവാചാരാഗേന, ഓഭാസേത്വാ ഗരും ഫുസേ.
൨൨. വത്വാത്തകാമുപട്ഠാന-വണ്ണം മേഥുനരാഗിനോ;
വാചാ മേഥുനയുത്തേന, ഗരും മേഥുനയാചനേ.
൨൩. പടിഗ്ഗഹേത്വാ സന്ദേസം, ഇത്ഥിയാ പുരിസസ്സ വാ;
വീമംസിത്വാ ഹരം പച്ചാ, സമണോ ഗരുകം ഫുസേ.
൨൪. സംയാചിതപരിക്ഖാരം, കത്വാദേസിതവത്ഥുകം;
കുടിം പമാണാതിക്കന്തം, അത്തുദ്ദേസം ഗരും ഫുസേ.
൨൫. മഹല്ലകം വിഹാരം വാ, കത്വാദേസിതവത്ഥുകം;
അത്തനോ വസനത്ഥായ, സമണോ ഗരുകം ഫുസേ.
൨൬. അമൂലകേന ചോദേന്തോ, ചോദാപേന്തോവ വത്ഥുനാ;
അന്തിമേന ച ചാവേതും, സുണമാനം ഗരും ഫുസേ.
൨൭. അഞ്ഞസ്സ കിരിയം ദിസ്വാ, തേന ലേസേന ചോദയം;
വത്ഥുനാ അന്തിമേനാഞ്ഞം, ചാവേതും ഗരുകം ഫുസേ.
൨൮. ഛാദേതി ജാനമാപന്നം, പരിവസേയ്യ താവതാ;
ചരേയ്യ സങ്ഘേ മാനത്തം, പരിവുത്ഥോ ഛ രത്തിയോ.
ചിണ്ണമാനത്തമബ്ഭേയ്യ, തം സങ്ഘോ വീസതീഗണോ.
൨൯. ആപത്തിനുക്ഖിത്തമനന്തരായ
പഹുത്തതായോ തഥസഞ്ഞിതാ ച;
ഛാദേതുകാമോ അഥ ഛാദനാതി,
ഛന്നാ ദസങ്ഗേഹ്യരുണുഗ്ഗമമ്ഹീതി.
൩. ചീവരനിദ്ദേസോ
ചീവരന്തി –
൩൦. ഖോമകോസേയ്യകപ്പാസ-സാണഭങ്ഗാനി കമ്ബലം;
കപ്പിയാനി ഛളേതാനി, സാനുലോമാനി ജാതിതോ.
൩൧. ദുകൂലഞ്ചേവ പട്ടുണ്ണ-പടം സോമാരചീനജം;
ഇദ്ധിജം ദേവദിന്നഞ്ച, തസ്സ തസ്സാനുലോമികം.
൩൨. തിചീവരം പരിക്ഖാര-ചോളം വസ്സികസാടികം;
അധിട്ഠേ ന വികപ്പേയ്യ, മുഖപുഞ്ഛനനിസീദനം.
൩൩. പച്ചത്ഥരണകം കണ്ഡു-ച്ഛാദിമേത്ഥ തിചീവരം;
ന വസേയ്യ വിനേകാഹം, ചാതുമാസം നിസീദനം.
൩൪. ‘‘ഇമം സങ്ഘാടിംധിട്ഠാമി’’, സങ്ഘാടിമിച്ചധിട്ഠയേ;
അഹത്ഥപാസമേതന്തി, സേസേസുപി അയം നയോ.
൩൫. അധിട്ഠഹന്തോ സങ്ഘാടി-പ്പഭുതിം പുബ്ബചീവരം;
പച്ചുദ്ധരിത്വാധിട്ഠേയ്യ, പത്താധിട്ഠഹനേ തഥാ.
൩൬. ഏതം ഇമം വ സങ്ഘാടിം, സംസേ പച്ചുദ്ധരാമിതി;
ഏവം സബ്ബാനി നാമേന, വത്വാ പച്ചുദ്ധരേ വിദൂ.
൩൭. സങ്ഘാടി പച്ഛിമന്തേന, ദീഘസോ മുട്ഠിപഞ്ചകോ;
ഉത്തമന്തേന സുഗത-ചീവരൂനാപി വട്ടതി.
൩൮. മുട്ഠിത്തികഞ്ച തിരിയം, തഥാ ഏകംസികസ്സപി;
അന്തരവാസകോ ചാപി, ദീഘസോ മുട്ഠിപഞ്ചകോ;
അഡ്ഢതേയ്യോ ദ്വിഹത്ഥോ വാ, തിരിയന്തേന വട്ടതി.
൩൯. നിസീദനസ്സ ദീഘേന, വിദത്ഥി ദ്വേ വിസാലതോ;
ദിയഡ്ഢം ദസാ വിദത്ഥി, സുഗതസ്സ വിദത്ഥിയാ.
൪൦. കണ്ഡുപ്പടിച്ഛാദികസ്സ, തിരിയം ദ്വേ വിദത്ഥിയോ;
ദീഘന്തതോ ചതസ്സോവ, സുഗതസ്സ വിദത്ഥിയാ.
൪൧. വസ്സികസാടികായാപി, ദീഘസോ ഛ വിദത്ഥിയോ;
തിരിയം അഡ്ഢതേയ്യാവ, സുഗതസ്സ വിദത്ഥിയാ.
൪൨. ഏത്ഥ ഛേദനപാചിത്തി, കരോന്തസ്സ തദുത്തരി;
പച്ചത്ഥരണ മുഖചോളാ, ആകങ്ഖിതപ്പമാണികാ.
൪൩. പരിക്ഖാരചോളേ ഗണനാ, പമാണം വാ ന ദീപിതം;
തഥാ വത്വാ അധിട്ഠേയ്യ, ഥവികാദിം വികപ്പിയം.
൪൪. അഹതാഹതകപ്പാനം, സങ്ഘാടി ദിഗുണാ സിയാ;
ഏകച്ചിയോത്തരാസങ്ഗോ, തഥാ അന്തരവാസകോ.
൪൫. ഉതുദ്ധടാന ദുസ്സാനം, സങ്ഘാടി ച ചതുഗ്ഗുണാ;
ഭവേയ്യും ദിഗുണാ സേസാ, പംസുകൂലേ യഥാരുചി.
൪൬. തീസു ദ്വേ വാപി ഏകം വാ, ഛിന്ദിതബ്ബം പഹോതി യം;
സബ്ബേസു അപ്പഹോന്തേസു, അന്വാധിമാദിയേയ്യ വാ;
അച്ഛിന്നഞ്ച അനാദിണ്ണം, ന ധാരേയ്യ തിചീവരം.
൪൭. ഗാമേ നിവേസനേ ഉദ്ദോ-സിതപാസാദഹമ്മിയേ;
നാവാട്ടമാളആരാമേ, സത്ഥഖേത്തഖലേ ദുമേ.
൪൮. അജ്ഝോകാസേ വിഹാരേ വാ, നിക്ഖിപിത്വാ തിചീവരം;
ഭിക്ഖുസമ്മുതിയാഞ്ഞത്ര, വിപ്പവത്ഥും ന വട്ടതി.
൪൯. രോഗവസ്സാനപരിയന്താ, കണ്ഡുച്ഛാദികസാടികാ;
തതോ പരം വികപ്പേയ്യ, സേസാ അപരിയന്തികാ.
൫൦. പച്ചത്ഥരണ പരിക്ഖാര-മുഖപുഞ്ഛനചോളകം;
ദസം പ്യരത്തനാദിണ്ണകപ്പം ലബ്ഭം നിസീദനം.
൫൧. അദസം രജിതംയേവ, സേസചീവരപഞ്ചകം;
കപ്പതാദിണ്ണകപ്പംവ, സദസംവ നിസീദനം.
൫൨. അനധിട്ഠിതനിസ്സട്ഠം, കപ്പേത്വാ പരിഭുഞ്ജയേ;
ഹത്ഥദീഘം തതോപഡ്ഢ-വിത്ഥാരഞ്ച വികപ്പിയം.
൫൩. തിചീവരസ്സ ഭിക്ഖുസ്സ, സബ്ബമേതം പകാസിതം;
പരിക്ഖാരചോളിയോ സബ്ബം, തഥാ വത്വാ അധിട്ഠതി.
൫൪. അച്ഛേദവിസ്സജ്ജനഗാഹവിബ്ഭമാ,
പച്ചുദ്ധരോ മാരണലിങ്ഗസിക്ഖാ;
സബ്ബേസ്വധിട്ഠാനവിയോഗകാരണാ,