പാടിദേസനീയകണ്ഡം

൨. തേലവിഞ്ഞാപനാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പാളിയം അനാഗതേസു പന അട്ഠസുപീതി പാളിമുത്തകേസു സപ്പിആദീസു അട്ഠസുപി.

തേലവിഞ്ഞാപനാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഇതി കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസായം ലീനത്ഥപ്പകാസനിയം

ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ പാടിദേസനീയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧. പരിമണ്ഡലാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

സേഖിയാനി ചേവാതി പഞ്ചസത്തതി സേഖിയാനി ചേവ. ‘‘ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖവണ്ണനായം വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാ’’തി ഇമിനാ യസ്മാ താദിസംയേവേത്ഥ അത്ഥവിനിച്ഛയം വിദൂ വദന്തി, തസ്മാ വിസും തേസം അത്ഥവണ്ണനാ ന വുത്താ. തത്ഥ യാ വുത്താ, സാ ഇധാപി വുത്തായേവാതി ദസ്സേതി.

പരിമണ്ഡലാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഇതി കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസായം ലീനത്ഥപ്പകാസനിയം

ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നിഗമനകഥാവണ്ണനാ

യം പാതിമോക്ഖസ്സ വണ്ണനം ആരഭിന്തി സമ്ബന്ധോ. ‘‘മഹാവിഹാരവാസീന’’ന്തി ഇദം പുരിമപച്ഛിമപദേഹി സദ്ധിം സമ്ബന്ധിതബ്ബം, മഹാവിഹാരവാസീനം പോരാണട്ഠകഥാഹി വാതി ച. പാളിയത്ഥഞ്ച കേവലന്തി സകലം പാളിഅത്ഥഞ്ച, ഉഭതോവിഭങ്ഗഞ്ചാതി വുത്തം ഹോതി. ഏത്ഥാതി ഏതിസ്സം കങ്ഖാവിതരണിയം. യസ്മാ ന ഹി അത്ഥീതി സമ്ബന്ധോ. യന്തി യം പദം. സീഹളട്ഠകഥാനയന്തി സീഹളമാതികട്ഠകഥാനയം. അട്ഠകഥാസാരന്തി സീഹളമാതികട്ഠകഥായം അത്ഥസാരം, അഥ വാ വിനയട്ഠകഥാസു അത്ഥസാരം. തേനേതം ദസ്സേതി – സീഹളമാതികട്ഠകഥായം അത്ഥസാരം ആദായ ഇമം കങ്ഖാവിതരണിം കരോന്തോ വിനയട്ഠകഥാസുപി ഇധ വിനിച്ഛയേ യോഗക്ഖമം അത്ഥസാരം ആദായേവ അകാസിന്തി.

ഇദാനി സദേവകസ്സ ലോകസ്സ അച്ചന്തസുഖാധിഗമായ അത്തനോ പുഞ്ഞം പരിണാമേന്തോ ‘‘യഥാ ച നിട്ഠം സമ്പത്താ’’തിആദിഗാഥാദ്വയമാഹ. കല്യാണനിസ്സിതാതി കുസലനിസ്സിതാ. സബ്ബസത്താനന്തി കാമാവചരാദിഭേദാനം സബ്ബേസം സത്താനം.

നിഗമനകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നിഗമനകഥാ

ഏത്താവതാ ച –

൧. ലങ്കിസ്സരോ യോ വിജിതാരിരാജോ;

രാജാ പരക്കന്തഭുജോ യസസ്സീ;

തിധാഗതം സീഹളമേകരജ്ജം;

അകാ നികായഞ്ച തഥാ സമഗ്ഗം.

൨. പുരേ പുലത്ഥിമ്ഹി വരേ പുരാനം;

മജ്ഝമ്ഹി നാനാരതനാകരാനം;

അനന്തസമ്പത്തിഭരാഭിരാമേ;

വരാചലുത്തങ്ഗഘരാഭിരാമേ.

൩. അഭേജ്ജപാകാരസുഗോപുരസ്മിം;

നിരാകുലാനേകകുലാകുലസ്മിം;

മുനിന്ദദാഠങ്കുരവാസഭൂതേ;

യോ ലോചനാനന്ദവഹേ വസന്തോ.

൪. സുഫുല്ലിതബ്ഭോരുഹസാദുസീത

പസന്നനീരേഹി ജലാസയേഹി;

സുപുപ്ഫിതാനേകകദമ്ബജമ്ബു-

പുന്നാഗനാഗാദിഹി വാഭിരമ്മേ.

൫. സുധാവദാതേഹി മനോഹരേഹി;

പാകാരപന്തീഹി ച ഗോപുരേഹി;

വികിണ്ണമുത്താഫലസന്നിഭേഹി;

വിലോകനീയേഹി സുധാതലേഹി.

൬. കത്വാന പാസാദസഹസ്സരമ്മേ;

തഹിം തഹിം പീതികരേ വിഹാരേ;

മഹാദയോ ജേതവനാദയോപി;

സുസംയമാനം യതിനം അദാസി.

൭. യോ സാദുഭൂതം ചതുപച്ചയഞ്ച;

ഗുണപ്പസന്നോ സമണേസു തേസു;

നിച്ചം മഹോഘം വിയ വത്തയന്തോ;

യോജേതി തേ ഗന്ഥവിപസ്സനാസു.

൮. കാരിതേസു വിഹാരേസു, തേന തേസു യസസ്സിനാ;

രമ്മോ യോ പച്ഛിമാരാമോ, പുപ്ഫാരാമാദിസോഭിതോ.

൯. പരിവേണമ്ഹി നാമേന, തഹിം ചോളകുലന്തികേ;

പാസാദേ ദസ്സനീയമ്ഹി, വസന്തോ കരുണാപരോ.

൧൦. സിസ്സോ സസീകരസ്വച്ഛ-സീലാചാരസ്സ ധീമതോ;

സാരിപുത്തമഹാഥേര-മഹാസാമിസ്സ താദിനോ.

൧൧. ധീരാനേകഗുണോഘേന, ഥേരേന സുചിവുത്തിനാ;

വിനയട്ഠിതികാമേന, സുമേധേനാഭിയാചിതോ.

൧൨. സോ ബുദ്ധനാഗത്ഥേരോഹം, ഭിക്ഖൂനം പരമം ഹിതം;

മഹാവിഹാരവാസീനം, യതീനം സമയാനുഗം.

൧൩. വിനയത്ഥാദിമഞ്ജൂസം, ലീനത്ഥസ്സ പകാസനിം;

മാതികട്ഠകഥായേമം, അകാസിം സാധു വണ്ണനം.

൧൪. സായം സുബോധാ ബുധവണ്ണനീയാ;

സംവണ്ണനാ സത്തസഹസ്സമത്താ;

നിരാകരോന്തീ വിനയമ്ഹി മോഹം;

തമം ചരന്തീ സസി ഖേവ ഭാതു.

൧൫. ആകങ്ഖമാനേന പരത്ഥമിട്ഠം;

മഹത്ഥസാരം സുവിനിച്ഛയഞ്ച;

സംവണ്ണനം സാധു പകുബ്ബതാ യം;

ചിതം മയാ പുഞ്ഞമനപ്പഭൂതം.

൧൬. പുഞ്ഞേന തേനാചിതദാനസീല-

മയാദിനാനേകവിധേന ചേവ;

സത്താ അനീഘാ സുഖിനോ അവേരാ;

പപ്പോന്തു സബ്ബേ സുഗതിം സിവഞ്ച.

൧൭. സദ്ധിം യഥോപദ്ദവമന്തരേന;

ഗതാ ഹി ലീനത്ഥപദീപനീയം;

തഥാ ജനാനം അപി ധമ്മയുത്താ;

മനോരഥാ സിദ്ധിമുപേന്തു നിച്ചം.

൧൮. കാലേ പവസ്സന്തു സദാ പയോദാ;

ധമ്മേന പാലേന്തു മഹിം മഹിന്ദാ;

സത്താ പസന്നാ രതനത്തയസ്മിം;

ദാനാദിപുഞ്ഞാഭിരതാ ഭവന്തൂതി.

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസാ ലീനത്ഥപ്പകാസനീനാമികാകങ്ഖാവിതരണീഅഭിനവടീകാ നിട്ഠിതാ.