അനിയതകണ്ഡോ

൧. പഠമാനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അനിയതുദ്ദേസേ ഇമേ ഖോ പനാതിആദി വുത്തനയമേവ. മാതുഗാമേനാതി തദഹുജാതായപി ജീവമാനകമനുസ്സിത്ഥിയാ. ഏകോ ഏകായാതി ഏകോ ഭിക്ഖു മാതുഗാമസങ്ഖാതായ ഏകായ ഇത്ഥിയാ സദ്ധിം. രഹോതി ചക്ഖുസ്സ രഹോ. കിഞ്ചാപി പാളിയം (പാരാ. ൪൪൫) സോതസ്സ രഹോ ആഗതോ, ചക്ഖുസ്സേവ പന രഹോ ‘‘രഹോ’’തി ഇധ അധിപ്പേതോ. സചേപി ഹി പിഹിതകവാടസ്സ ഗബ്ഭസ്സ ദ്വാരേ നിസിന്നോ വിഞ്ഞൂ പുരിസോ ഹോതി, നേവ അനാപത്തിം കരോതി. യത്ഥ പന സക്കാ ദട്ഠും, താദിസേ അന്തോദ്വാദസഹത്ഥേപി ഓകാസേ നിസിന്നോ സചക്ഖുകോ വിക്ഖിത്തചിത്തോപി നിദ്ദായന്തോപി അനാപത്തിം കരോതി, സമീപേ ഠിതോപി അന്ധോ ന കരോതി, ചക്ഖുമാപി നിപജ്ജിത്വാ നിദ്ദായന്തോപി ന കരോതി, ഇത്ഥീനം പന സതമ്പി ന കരോതിയേവ, തേന വുത്തം ‘‘രഹോതി ചക്ഖുസ്സ രഹോ’’തി. പടിച്ഛന്നേ ആസനേതി കുട്ടാദീഹി പടിച്ഛന്നോകാസേ. അലംകമ്മനിയേതി കമ്മക്ഖമം കമ്മയോഗ്ഗന്തി കമ്മനിയം, അലം പരിയത്തം കമ്മനിയഭാവായാതി അലംകമ്മനിയം, തസ്മിം അലംകമ്മനിയേ. യത്ഥ അജ്ഝാചാരം കരോന്താ സക്കോന്തി തം കമ്മം കാതും, താദിസേതി അത്ഥോ. നിസജ്ജം കപ്പേയ്യാതി നിസജ്ജം കരേയ്യ, നിസീദേയ്യാതി അത്ഥോ. ഏത്ഥ ച സയനമ്പി നിസജ്ജായ ഏവ സങ്ഗഹിതം. സദ്ധേയ്യവചസാതി സദ്ധാതബ്ബവചനാ, അരിയസാവികാതി അത്ഥോ. നിസജ്ജം ഭിക്ഖു പടിജാനമാനോതി കിഞ്ചാപി ഏവരൂപാ ഉപാസികാ ദിസ്വാ വദതി, അഥ ഖോ ഭിക്ഖു നിസജ്ജം പടിജാനമാനോവ തിണ്ണം ധമ്മാനം അഞ്ഞതരേന കാരേതബ്ബോ, ന അപ്പടിജാനമാനോതി അത്ഥോ. യേന വാ സാതി നിസജ്ജാദീസു ആകാരേസു യേന വാ ആകാരേന സദ്ധിം മേഥുനാദീനി ആരോപേത്വാ സാ ഉപാസികാ വദേയ്യ, പടിജാനമാനോവ തേന സോ ഭിക്ഖു കാരേതബ്ബോ, ഏവരൂപായപി ഹി ഉപാസികായ വചനമത്തേന ആകാരേന ന കാരേതബ്ബോതി അത്ഥോ. കസ്മാ? യസ്മാ ദിട്ഠം നാമ തഥാപി ഹോതി, അഞ്ഞഥാപീതി. അയം ധമ്മോ അനിയതോതി തിണ്ണം ആപത്തീനം യം ആപത്തിം വാ വത്ഥും വാ പടിജാനാതി, തസ്സ വസേന കാരേതബ്ബതായ അനിയതോ.

സാവത്ഥിയം ഉദായിത്ഥേരം ആരബ്ഭ മാതുഗാമേന സദ്ധിം വുത്തപ്പകാരേ ആസനേ നിസജ്ജകപ്പനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അസാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, മേഥുനധമ്മസന്നിസ്സിതകിലേസസങ്ഖാതേന രഹസ്സാദേന മാതുഗാമസ്സ സന്തികം ഗന്തുകാമതായ അക്ഖിഅഞ്ജനാദിതോ പട്ഠായ സബ്ബപയോഗേസു ദുക്കടം. ഗന്ത്വാ തസ്മിം വാ നിസിന്നേ ഇത്ഥീ നിസീദതു, തസ്സാ വാ നിസിന്നായ സോ നിസീദതു, അപച്ഛാ അപുരിമംയേവ ഉഭോ വാ നിസീദന്തു, ഉഭിന്നം നിസജ്ജായ പാചിത്തിയം. സചേ പന കായസംസഗ്ഗം വാ മേഥുനം വാ സമാപജ്ജതി, തേസം വസേന കാരേതബ്ബോ. നിപജ്ജനേപി ഏസേവ നയോ. വുത്തപ്പകാരേ പുരിസേ നിപജ്ജിത്വാ അനിദ്ദായന്തേ അനന്ധേ വിഞ്ഞുപുരിസേ ഉപചാരഗതേ സതി, ഠിതസ്സ, അരഹോപേക്ഖസ്സ, അഞ്ഞവിഹിതസ്സ ച നിസജ്ജനപച്ചയാ അനാപത്തി. ഉമ്മത്തകാദീനം പന തീഹിപി ആപത്തീഹി അനാപത്തി. സിയാ സീലവിപത്തി, സിയാ ആചാരവിപത്തി. യം പന ആപത്തിം പടിജാനാതി, തസ്സാ വസേന അങ്ഗഭേദോ ഞാതബ്ബോ. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമപാരാജികസദിസാനേവാതി.

പഠമാനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. ദുതിയാനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദുതിയേ ഇത്ഥീപി പുരിസോപി യോ കോചി വിഞ്ഞൂ അനന്ധോ അബധിരോ അന്തോദ്വാദസഹത്ഥേ ഓകാസേ ഠിതോ വാ നിസിന്നോ വാ വിക്ഖിത്തോപി നിദ്ദായന്തോപി അനാപത്തിം കരോതി. ബധിരോ പന ചക്ഖുമാപി, അന്ധോ വാ അബധിരോപി ന കരോതി. പാരാജികാപത്തിഞ്ച പരിഹാപേത്വാ ദുട്ഠുല്ലവാചാപത്തി വുത്താതി അയം വിസേസോ. സേസം പുരിമനയേനേവ വേദിതബ്ബം. സമുട്ഠാനാദീനി പനേത്ഥ അദിന്നാദാനസദിസാനേവാതി.

ദുതിയാനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോതിആദി സബ്ബത്ഥ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം.

കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

അനിയതവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.