൧. ഉസ്സയവാദികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
സങ്ഘാദിസേസേസു പഠമേ ഉസ്സയവാദികാതി മാനുസ്സയവസേന കോധുസ്സയവസേന അഡ്ഡകരണത്ഥായ വിനിച്ഛയമഹാമത്താനം സന്തികേ വിവദമാനാ. ഗഹപതിനാ വാതിആദീഹി ഠപേത്വാ പഞ്ച സഹധമ്മികേ അവസേസാ ഗഹട്ഠപബ്ബജിതാ സങ്ഗഹിതാ. അയം ഭിക്ഖുനീ പഠമാപത്തികന്തി ആദിമ്ഹി പഠമം ആപത്തി ഏതസ്സാതി പഠമാപത്തികോ, വീതിക്കമക്ഖണേയേവ ആപജ്ജിതബ്ബോതി അത്ഥോ, തം പഠമാപത്തികം. ആപന്നാതി അഡ്ഡപരിയോസാനേ ആപന്നാ. ഭിക്ഖുനിം സങ്ഘതോ നിസ്സാരേതീതി നിസ്സാരണീയോ, തം നിസ്സാരണീയം. സങ്ഘാദിസേസന്തി ഏവംനാമകം.
സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ഉസ്സയവാദികവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാണത്തികം, ‘‘അഡ്ഡം കരിസ്സാമീ’’തി യംകിഞ്ചി ദുതിയികം വാ സക്ഖിം വാ സഹായം വാ പരിയേസന്തിയാ പരിയേസനേ ദുക്കടം, യത്ഥ ഠിതായ ‘‘അഡ്ഡം കാതും ഗച്ഛാമീ’’തി ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി, തതോ പട്ഠായ ഗച്ഛന്തിയാ പദേ പദേ ദുക്കടം, യത്ഥകത്ഥചി അന്തമസോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ആഗതേപി വോഹാരികേ ദിസ്വാ അത്തനോ കഥം ആരോചേന്തിയാ ദുക്കടം. ഇതരേന അത്തനോ കഥായ ആരോചിതായ ഭിക്ഖുനിയാ ഥുല്ലച്ചയം, പഠമം ഇതരേന പച്ഛാ ഭിക്ഖുനിയാ ആരോചനേപി ഏസേവ നയോ. സചേ പന ഭിക്ഖുനീ തം വദതി ‘‘മമ ച തവ ച കഥം ത്വംയേവ ആരോചേഹീ’’തി, സോ അത്തനോ വാ കഥം പഠമം ആരോചേതു, തസ്സാ വാ, പഠമാരോചനേ ഭിക്ഖുനിയാ ദുക്കടം, ദുതിയേ ഥുല്ലച്ചയം, തേന ഏവം വുത്തായ ഭിക്ഖുനിയാ ആരോചനേപി ഏസേവ നയോ. സചേ പന ഭിക്ഖുനീ അഞ്ഞേന കഥാപേതി, തത്രാപി ഏസേവ നയോ. യഥാ വാ തഥാ വാ ഹി ആരോചിയമാനേ പഠമാരോചനേ ഭിക്ഖുനിയാ ദുക്കടം, ദുതിയേ ഥുല്ലച്ചയം. ഉഭിന്നം പന കഥം സുത്വാ വോഹാരികേഹി വിനിച്ഛയേ കതേ അഡ്ഡപരിയോസാനം നാമ ഹോതി, തസ്മിം അഡ്ഡപരിയോസാനേ ഭിക്ഖുനിയാ ജയേപി പരാജയേപി സങ്ഘാദിസേസോ.
യാ പന പച്ചത്ഥികമനുസ്സേഹി ദൂതം വാ പഹിണിത്വാ, സയം വാ ആഗന്ത്വാ ‘‘ഏഹി, അയ്യേ’’തി ആകഡ്ഢിയമാനാ ഗച്ഛതി, യാ വാ ഉപസ്സയേ അഞ്ഞേഹി കതം അനാചാരം അനോദിസ്സ ആചിക്ഖന്തീ രക്ഖം യാചതി, യായ ച കിഞ്ചി അവുത്താ വോഹാരികാ അഞ്ഞതോ സുത്വാ സയമേവ അഡ്ഡം പരിയോസാപേന്തി, തസ്സാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. അഞ്ഞേഹി അനാകഡ്ഢിതായ അഡ്ഡകരണം, അഡ്ഡപരിയോസാനന്തി ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമകഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയമേവാതി.
ഉസ്സയവാദികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.