൫. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അസാധാരണേസു പന ചതുന്നം താവ പാരാജികാനം പഠമേ അവസ്സുതാതി കായസംസഗ്ഗരാഗേന തിന്താ, കിലിന്നാതി അത്ഥോ. ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. പുരിസപുഗ്ഗലസ്സാതി കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജിതും വിഞ്ഞുസ്സ മനുസ്സജാതികസ്സ പുരിസസങ്ഖാതസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ. അധക്ഖകന്തി അത്തനോ അക്ഖകാനം അധോ. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലന്തി ജാണുമണ്ഡലാനം ഉപരി, ഏത്ഥ ച ഉബ്ഭകപ്പരമ്പി ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലേനേവ സങ്ഗഹിതം. ആമസനന്തി ആമജ്ജനം ഫുട്ഠോകാസം അനതിക്കമിത്വാ തത്ഥേവ സങ്ഘട്ടനം. പരാമസനന്തി ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചരണം. ഗഹണന്തി ഗഹിതമത്തം. ഛുപനന്തി അസങ്ഘട്ടേത്വാ ഫുട്ഠമത്തം. പടിപീളനന്തി അങ്ഗേ ഗഹേത്വാ നിപ്പീളനം. സാദിയേയ്യാതി യാ ഭിക്ഖുനീ അത്തനോ യഥാപരിച്ഛിന്നേ കായേ പുരിസസ്സ ഏതം ആമസനാദിം സാദിയതി, സയം വാ പന തേന കായേന പുരിസസ്സ യംകിഞ്ചി കായപ്പദേസം സാദയമാനാ ഛുപതി, അയം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാ നാമ പാരാജികാതി അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ.

‘‘നിദാനം പുഗ്ഗലം വത്ഥു’’ന്തിആദികേ (കങ്ഖാ. അട്ഠ. പഠമപാരാജികവണ്ണനാ) തേന വിത്ഥാരവിനിച്ഛയേ യസ്മാ സബ്ബാനേവ അസാധാരണപഞ്ഞത്തിയോ ഹോന്തി, തസ്മാ ഇതോ പട്ഠായ സന്തിം അനുപഞ്ഞത്തിം വത്വാ സാധാരണപഞ്ഞത്തീതി വാ അസാധാരണപഞ്ഞത്തീതി വാ ന വക്ഖാമ, ആണത്തിയം യത്ഥ ആണത്തി നത്ഥി, തത്ഥ കിഞ്ചി അവത്വാ യത്ഥ അത്ഥി, തത്ഥേവ വക്ഖാമ, വിപത്തിവിചാരണാ വുത്തായേവ.

അവസേസം പന സബ്ബത്ഥ വത്തബ്ബം, തയിദം വുച്ചതി, ഇദം താവ സിക്ഖാപദം സാവത്ഥിയം സുന്ദരീനന്ദം ആരബ്ഭ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ഏകതോഅവസ്സുതേ യഥാപരിച്ഛിന്നേന കായേന പുരിസസ്സ കായം, ഉഭതോഅവസ്സുതേപി കായേന കായപ്പടിബദ്ധം, യഥാപരിച്ഛിന്നകായപ്പടിബദ്ധേന വാ അവസേസകായേന വാ തസ്സ കായം ആമസന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം, യക്ഖപേതപണ്ഡകതിരച്ഛാനഗതമനുസ്സവിഗ്ഗഹാനം ഉഭതോഅവസ്സുതേ യഥാപരിച്ഛിന്നേന കായേന കായം ആമസന്തിയാപി ഥുല്ലച്ചയം, സചേ പന പുരിസസ്സ കായസംസഗ്ഗരാഗോ നത്ഥി, പാരാജികക്ഖേത്തേപി ഥുല്ലച്ചയമേവ. അവസേസേ പന കായപ്പടിബദ്ധേന കായപ്പടിബദ്ധാദിഭേദേ, മേഥുനരാഗഗേഹസിതപേമേസു ച സബ്ബത്ഥ ദുക്കടം. അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ, അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. അങ്ഗാനി സമുട്ഠാനാദീനി ച ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖേ കായസംസഗ്ഗേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാനീതി.

ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.