൧൪. സിക്ഖാപദവിഭങ്ഗോ

൧. അഭിധമ്മഭാജനീയവണ്ണനാ

൭൦൩. സിക്ഖാസങ്ഖാതാനം കുസലധമ്മാനം പഞ്ച സീലങ്ഗാനി നിസ്സയഭാവേന വാ പതിട്ഠാ സിയും, ഉപനിസ്സയഭാവേന വാതി തദുഭയം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘സമ്പയോഗവസേന, ഉപനിസ്സയവസേന ച ഓകാസഭാവേനാ’’തി.

൭൦൪. ‘‘കമ്മപഥാ ഏവാ’’തി നിയമസ്സ കതത്താ വുത്തം ‘‘അസബ്ബസാധാരണേസൂ’’തി. ന ഹി സക്കാ ഇന്ദ്രിയാദിസാധാരണകോട്ഠാസവസേന നിയമം കാതും. കമ്മപഥകോട്ഠാസികാ ഏവ, ന ഝാനാദികോട്ഠാസികാ. കമ്മപഥഭാവേന ആഗതന്തി വദന്തി, ദുഗ്ഗതിയാ, തത്ഥ ഉപ്പജ്ജനദുക്ഖസ്സ ച പവത്തിഉപായഭാവതോതി അധിപ്പായോ. അസ്സ സുരാപാനസ്സ. ഉപകാരകത്തം സബ്ബേസം. സഭാഗത്തം മിച്ഛാചാരസ്സ.

തഥാഗഹിതസങ്ഖാരാരമ്മണതായാതി ‘‘സത്തം അവഹരാമി, സത്തേ വിപ്പടിപജ്ജാമീ’’തിആദിനാ സത്താകാരേന ഗഹിതസങ്ഖാരാരമ്മണതായ, ന പന സത്തപഞ്ഞത്തിആരമ്മണതായാതി അധിപ്പായോ. ‘‘പഞ്ച സിക്ഖാപദാ’’തിആദിനാ തമേവത്ഥം വിവരതി.

തസ്സ തസ്സാതി യസ്സ യസ്സ ബ്യസനത്ഥായ. സയം വാ ഉസുആദിം ഖിപതി, ഓപാതഖണനാദിം കരോതി, താദിസം മന്തം പരിജപ്പതി, കമ്മജഇദ്ധിം വളഞ്ജേതി, അഞ്ഞേന വാ തം സബ്ബം കാരേതീതി ആഹ ‘‘നിസ്സഗ്ഗിയ…പേ… ദ്വേ ഏവ ഗഹിതാ’’തി.

യദിപി കോട്ഠാസവാരേ വിരതി സരൂപേന നാഗതാ ‘‘യേവാപനാ’’ത്വേവ വുത്താ, ഭജാപിയമാനാ പന മഗ്ഗഭാവംയേവ ഭജതീതി ആഹ ‘‘വിരതിസീലം പന മഗ്ഗകോട്ഠാസിക’’ന്തി. സേസസീലാനന്തി സേസഅവീതിക്കന്തസീലാനം.

൭൧൨. അഭബ്ബട്ഠാനാതി പാണാതിപാതാദയോ. യഥാ പാണാതിപാതാദയോ വേരഹേതുതായ വേരം, ഏവം തദഞ്ഞേപി അകുസലാതി വുത്തം ‘‘തംസഭാഗതായ വേരഭൂതാന’’ന്തി. വിരതീനം ഉപ്പത്തി ന ന ഭവിസ്സതി സേക്ഖാനന്തി യോജനാ. ‘‘അകുസലസമുട്ഠിതാനി ചാ’’തിആദിനാപി സേക്ഖാനം ഉഭയേന വിരതിസബ്ഭാവംയേവ വിഭാവേതി. തസ്സത്ഥോ – യാനി അകുസലസമുട്ഠിതാനി കായകമ്മാദീനി, താനി തേസം സേക്ഖാനം കായദുച്ചരിതാദീനീതി വേരാനിയേവ, തേഹി വേരേഹി തേസം സേക്ഖാനം വിരതിയോ സമ്ഭവന്തിയേവ. യതോതി യസ്മാ പാണാതിപാതാദിവിരമിതബ്ബനിപ്പരിയായവേരാഭാവേപി കായദുച്ചരിതാദിവേരമത്തതോ സേക്ഖാനം വിരതിസമ്ഭവതോ. നഫലഭൂതസ്സാപീതി യഥാ ഫലസ്സ മഗ്ഗപടിബിമ്ബഭൂതത്താ മഗ്ഗസദിസം സത്തഅട്ഠങ്ഗികതാ സിയാ, ഏവം അഫലഭൂതസ്സാപി സകദാഗാമിമഗ്ഗാദികസ്സ യതോ വിരതിസമ്ഭവതോ അട്ഠങ്ഗികതാ ഹോതി, അഞ്ഞഥാ പഞ്ചങ്ഗികോ ഏവ സിയാതി അധിപ്പായോ.

അഭിധമ്മഭാജനീയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. പഞ്ഹപുച്ഛകവണ്ണനാ

൭൧൪. യഥാവിരമിതബ്ബതോതി യോ യോ പാണാതിപാതാദി വിരമിതബ്ബോ, തതോ വിരതിവസേന.

പഞ്ഹപുച്ഛകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സിക്ഖാപദവിഭങ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.