൩. തതിയനയോ അസങ്ഗഹിതേനസങ്ഗഹിതപദവണ്ണനാ

൧൭൯. അസങ്ഗഹിതേനസങ്ഗഹിതപദനിദ്ദേസേ രൂപക്ഖന്ധേന ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതേസു വേദനാദീനം തിണ്ണം ഖന്ധാനം നിബ്ബാനസ്സ ച സുഖുമരൂപേന സഹ ആയതനധാതുസഭാഗത്തേ സതിപി ന സുഖുമരൂപമേവ രൂപക്ഖന്ധോതി രൂപക്ഖന്ധേന ആയതനധാതുസഭാഗത്തം നത്ഥി, തസ്മാ ന തേന താനി ആയതനധാതുസങ്ഗഹേഹി സങ്ഗഹിതാനി. ന കേവലം സങ്ഗഹിതാനേവ, അസങ്ഗഹിതാനിപി തേന താനി തേഹി സങ്ഗഹേഹി ന ഹോന്തേവ തദേകദേസേന സുഖുമരൂപേന ആയതനധാതുസഭാഗത്താ, സങ്ഗഹിതാഭാവോ ഏവ പന ഇധാധിപ്പേതോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധചക്ഖായതനാദീഹി പന അസങ്ഗഹിതാ ന തേ തേഹി കഥഞ്ചി സമ്മിസ്സാതി സബ്ബഥാ തേ തേഹി ന സങ്ഗഹിതാ. ദുക്ഖസച്ചാദീഹി ച പഞ്ചക്ഖന്ധസമുദായഭൂതേഹി ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗഹിതം നിബ്ബാനം രൂപക്ഖന്ധേന വിയ ആയതനധാതുസങ്ഗഹേഹി സങ്ഗഹിതം തേഹി ന ഹോതി, തസ്മാ സങ്ഗാഹകത്താഭാവതോ ഏവ ഏവരൂപാനം അസങ്ഗാഹകഭാവേന അഗ്ഗഹണം വേദിതബ്ബം, സനിബ്ബാനപഞ്ചക്ഖന്ധസമുദായഭൂതാനം പന അബ്യാകതധമ്മാദീനം അസങ്ഗാഹകത്താഭാവതോവ. ന ഹി തം കഞ്ചി അത്ഥി, യസ്സ തേ ഖന്ധസങ്ഗഹേന അസങ്ഗാഹകാ സിയും, ന ച അത്തനോ ഏകദേസോ അത്തേകദേസസഭാഗോ ച അത്തനാ അസങ്ഗഹിതോ ഹോതീതി അത്തനാ അസങ്ഗഹിതസങ്ഗാഹകത്താ പന വേദനാക്ഖന്ധാദീനം ഗഹണം കതന്തി.

യം പന അട്ഠകഥായം വുത്തം ‘‘യേ ധമ്മായതനേന സങ്ഗഹിതാ’’തി, തം ന സക്കാ വത്തും. ധമ്മായതനേന ഹി ന കോചി ധമ്മോ കേനചി സങ്ഗഹേന സങ്ഗഹിതോ അത്ഥി വിസഭാഗക്ഖന്ധനിബ്ബാനസമുദായത്താ, ഖന്ധസങ്ഗഹേന സയമേവ അത്തനോ സങ്ഗാഹകം ന ഹോതീതി ആയതനധാതുസങ്ഗഹേഹി ച സങ്ഗാഹകത്താഭാവതോതി ദസ്സിതോയം നയോതി ഏതസ്സ ധമ്മായതനഗണനേന ഗണിതാതി അത്ഥോ. യാനി…പേ… ഗഹിതാനീതി ഏതേന വിഞ്ഞാണസമ്മിസ്സം ധമ്മായതനേകദേസം ദീപേന്താനി ഇദ്ധിപാദാദിപദാനി, ഓളാരികരൂപസമ്മിസ്സം ദീപേന്താനി രൂപക്ഖന്ധാദിപദാനി, സബ്ബേന സബ്ബം ധമ്മായതനം അദീപേന്താനി വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധചക്ഖായതനാദിപദാനി, സകലധമ്മായതനദീപകാനി ധമ്മായതനാദിപദാനി ച വജ്ജേത്വാ ധമ്മായതനേകദേസം അഞ്ഞായതനേന അസമ്മിസ്സം ദീപേന്താനി ഗഹിതാനീതി ദസ്സേതി.

തതിയനയഅസങ്ഗഹിതേനസങ്ഗഹിതപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.