൭. വച്ഛഗോത്തസുത്തവണ്ണനാ
൫൮. സത്തമേ മഹാവിപാകന്തി ഉളാരഫലം ബഹുവിപാകം. ധമ്മോ നാമ കഥിതകഥാ ‘‘അത്ഥം ദഹതി വിദഹതീ’’തി കത്വാ. അനുധമ്മോ നാമ പടികഥനം ‘‘തം അനുഗതോ ധമ്മോ’’തി കത്വാ. സഹ ധമ്മേനാതി സഹധമ്മോ, സോ ഏവ സഹധമ്മികോ. ധമ്മസദ്ദോ ചേത്ഥ കാരണപരിയായോതി ആഹ ‘‘സകാരണോ’’തി. വാദസ്സാതി വചനസ്സ. അനുപാതോ അനുപച്ഛാ പവത്തി.
പരിപന്ഥേ തിട്ഠതീതി പാരിപന്ഥികോ. പന്ഥേ ഠത്വാ പരേസം സാപതേയ്യം ഛിന്ദനതോ പന്ഥദൂഹനചോരോ. യദി പച്ചവേക്ഖണഞാണം, കഥം തം അസേക്ഖന്തി ആഹ ‘‘അസേക്ഖസ്സ പവത്തത്താ’’തി. ഇതരാനീതി സീലക്ഖന്ധാദീനി. സയമ്പീതി പി-സദ്ദോ ‘‘അസേക്ഖസ്സ പവത്താ ചാ’’തി ഇമമത്ഥം സമ്പിണ്ഡേതി.
നിബ്ബിസേവനോതി വിസേവനരഹിതോ വിഗതവിലോമഭാവോ. ന ഉപപരിക്ഖന്തീതി ന വിചാരേന്തി. ജാതിം നിബ്ബത്തിം യാതി ഉപഗച്ഛതീതി ജാതിയോ, ജാതോതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘യത്ഥ കത്ഥചി കുലജാതേ’’തി.
കേവലീതി കേവലവാ, പാരിപൂരിമാതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘പരിപുണ്ണഭാവേന യുത്തോ’’തി. ഏതം കേവലീതി പദം. അഭിഞ്ഞാപാരന്തി അഭിജാനസ്സ പാരം. പരിയന്തം ഗതത്താ പാരഗൂ. ഏസ നയോ സേസപദേസുപി. ഖേത്തവിനിച്ഛയസവനേനാതി ‘‘ഇമേഹി സീലാദിഗുണസമ്പന്നാ സദേവകേ ലോകേ പുഞ്ഞസ്സ ഖേത്തം, തദഞ്ഞോ ന ഖേത്ത’’ന്തി ഏവം ഖേത്തവിനിച്ഛയസവനേന രഹിതാ.
വച്ഛഗോത്തസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.