൩. സങ്ഖാരസുത്തവണ്ണനാ

൨൩. തതിയേ വിവിധേഹി ആകാരേഹി ആബാധനതോ ബ്യാബാധോവ ബ്യാബജ്ഝം, കായികം ചേതസികഞ്ച ദുക്ഖം. സഹ ബ്യാബജ്ഝേന വത്തതീതി സബ്യാബജ്ഝം. തേനാഹ ‘‘സദുക്ഖ’’ന്തി. ചേതനാരാസിന്തി പുബ്ബചേതനാദിരാസിം. ചേതനം പുനപ്പുനം പവത്തേന്തോ ‘‘രാസിം കരോതി പിണ്ഡം കരോതീ’’തി ച വുത്തോ. സദുക്ഖന്തി നിരന്തരദുക്ഖം. തേനാഹ ‘‘സാബാധം നിരസ്സാദ’’ന്തി. അത്ഥീതി ഉജുകം ദുക്ഖവേദനാ നത്ഥീതി അവത്തബ്ബത്താ വുത്തം. അനിട്ഠസഭാവത്താ അനിട്ഠാരമ്മണത്താ ച ദുക്ഖപക്ഖികാവ സാ ദട്ഠബ്ബാ. ന ഹി അകുസലവിപാകാ ഇട്ഠാ നാമ അത്ഥീ, കുസലവിപാകാ പന ഉപേക്ഖാവേദനാ തത്ഥ അപ്പാവസരാ. അട്ഠകഥായം പന നിരയസ്സ ദുക്ഖബഹുലത്താ ദുക്ഖസ്സ ച തത്ഥ ബലവതായ സാ അബ്ബോഹാരികട്ഠാനേ ഠിതാതി വുത്തം. ഉപമം കത്വാ ആഹടോ വിസേസോ വിയ സാമഞ്ഞസ്സ യഥാ അയോപിണ്ഡിരോഹിനോ വിയ രൂപാനന്തി. പടിഭാഗഉപമാതി പടിബിമ്ബഉപമാ.

തേ അഗ്ഗഹേത്വാതി ഹേട്ഠിമബ്രഹ്മലോകേ അഗ്ഗഹേത്വാ. വോമിസ്സകസുഖദുക്ഖന്തി വിമിസ്സകസുഖദുക്ഖം പീതിമിസ്സകഭാവതോ. കമ്മന്തി പാപകമ്മം. കമ്മസീസേന ഫലം വദതി. കാമഞ്ചേത്ഥ ‘‘അബ്യാബജ്ഝം ലോകം ഉപപജ്ജതീ’’തി ആഗതം, ‘‘അബ്യാബജ്ഝാ ഫസ്സാ ഫുസന്തീ’’തി പന വചനേന ലോകുത്തരഫസ്സാപി സങ്ഗയ്ഹന്തീതി ‘‘തീണി സുചരിതാനി ലോകിയലോകുത്തരമിസ്സകാനി കഥിതാനീ’’തി വുത്തം.

സങ്ഖാരസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.