൨൦. വീസതിമോ പരിച്ഛേദോ
മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനവിസുദ്ധിനിദ്ദേസോ
൧൨൬൩. കലാപസമ്മസനേനേവ,
യോഗോ കരണിയോ സിയാ;
മഗ്ഗാമഗ്ഗേ തു ഞാണം ത-
മധിഗന്തും പനിച്ഛതാ.
൧൨൬൪. പച്ചുപ്പന്നസ്സ ധമ്മസ്സ, നിബ്ബത്തി ഉദയോ മതോ;
വയോ വിപരിണാമോതി, തസ്സേവ സമുദീരിതാ.
൧൨൬൫. അനുപസ്സനാപി ഞാണന്തി, വരഞാണേന ദേസിതം;
സോ പനേവം പജാനാതി, യോഗാവചരമാണവോ.
൧൨൬൬. ഇമസ്സ നാമരൂപസ്സ, പുബ്ബേ ഉപ്പത്തിതോ പന;
നിചയോ രാസി വാ നത്ഥി, തഥാ ഉപ്പജ്ജതോപി ച.
൧൨൬൭. രാസിതോ നിചയാ വാപി, നത്ഥി ആഗമനന്തി ച;
തഥാ നിരുജ്ഝമാനസ്സ, ന ദിസാഗമനന്തി ച.
൧൨൬൮. നിരുദ്ധസ്സാപി ഏകസ്മിം, ഠാനേ നത്ഥി ചയോതി ച;
ഏത്ഥ വീണൂപമാ വുത്താ, ഏതസ്സത്ഥസ്സ ദീപനേ.
൧൨൬൯. ഉദബ്ബയമനക്കാരമേവം സങ്ഖേപതോ പന;
കത്വാ തസ്സേവ ഞാണസ്സ, വിഭങ്ഗസ്സ വസേന തു.
൧൨൭൦. ‘‘അവിജ്ജാസമുദയാ രൂപസമുദയോ’’തി ഹി ആദിനാ;
നയേനേകേകഖന്ധസ്സ, ഉദയബ്ബയദസ്സനേ.
൧൨൭൧. ദസ ദസാതി കത്വാന, വുത്താ പഞ്ഞാസലക്ഖണാ;
തേസം പന വസേനാപി, ധമ്മേ സമനുപസ്സതി.
൧൨൭൨. ഏവം രൂപുദയോ ഹോതി, ഏവമസ്സ വയോ ഇതി;
ഉദേതി ഏവം രൂപമ്പി, ഏവം രൂപം തു വേതി ച.
൧൨൭൩. ഏവം പച്ചയതോപേത്ഥ, ഖണതോ ഉദയബ്ബയം;
പസ്സതോ സബ്ബധമ്മാ ച, പാകടാ ഹോന്തി തസ്സ തേ.
൧൨൭൪. ഉദകേ ദണ്ഡരാജീവ, ആരഗ്ഗേരിവ സാസപോ;
വിജ്ജുപ്പാദാവ ധമ്മാ തേ, പരിത്തട്ഠായിനോ സിയും.
൧൨൭൫. കദലീസുപിനാലാതചക്കമായുപമാ ഇമേ;
അസാരാ പന നിസ്സാരാ, ഹുത്വാ ഖായന്തി യോഗിനോ.
൧൨൭൬. ഏവമേത്താവതാ തേന, ഉദയബ്ബയദസ്സനം;
ലക്ഖണാനി ച പഞ്ഞാസ, പടിവിജ്ഝ ഠിതം പന.
൧൨൭൭. ഞാണം അധിഗതം ഹോതി, തരുണം പഠമം പന;
യസ്സ ചാധിഗമാ യോഗീ, ഹോതാരദ്ധവിപസ്സകോ.
൧൨൭൮. വിപസ്സനായ ഹേതായ,
കരുണായാഥ യോഗിനോ;
വിപസ്സകസ്സ ജായന്തേ,
ഉപക്ലേസാ ദസേവിമേ.
൧൨൭൯. ഓഭാസോ പീതി പസ്സദ്ധി, ഞാണം സദ്ധാ സതീ സുഖം;
ഉപേക്ഖാ വീരിയം നികന്തീതി, ഉപക്ലേസാ ദസേവിമേ.
൧൨൮൦. സമ്പത്തപടിവേധസ്സ, സോതാപന്നാദിനോപി ച;
തഥാ വിപ്പടിപന്നസ്സ, ഉപക്ലേസാ ന ജായരേ.
൧൨൮൧. സമ്മാവ പടിപന്നസ്സ, യുത്തയോഗസ്സ ഭിക്ഖുനോ;
സദാ വിപസ്സകസ്സേവ, ഉപ്പജ്ജന്തി കിരസ്സു തേ.
൧൨൮൨. വിപസ്സനായ ഓഭാസോ, ഓഭാസോതി പവുച്ചതി;
തസ്മിം പന സമുപ്പന്നേ, യോഗാവചരഭിക്ഖു സോ.
൧൨൮൩. മഗ്ഗപ്പത്തോ ഫലപ്പത്തോ, അഹമസ്മീതി ഗണ്ഹതി;
അമഗ്ഗംയേവ മഗ്ഗോതി, തസ്സേവം പന ഗണ്ഹതോ.
൧൨൮൪. ഏവം വിപസ്സനാവീഥി,
ഓക്കന്താ നാമ ഹോതി സാ;
ഓഭാസമേവ സോ ഭിക്ഖു,
അസ്സാദേന്തോ നിസീദതി.
൧൨൮൫. പീതി വിപ്പസ്സനാപീതി, തസ്സ തസ്മിം ഖണേ പന;
തദാ പഞ്ചവിധാ പീതി, ജായന്തേ ഖുദ്ദികാദികാ.
൧൨൮൬. വിപസ്സനായ പസ്സദ്ധി, പസ്സദ്ധീതി പവുച്ചതി;
യോഗിനോ കായചിത്താനി, പസ്സദ്ധാനേവ ഹോന്തി ഹി.
൧൨൮൭. ലഹൂനി ച മുദൂനേവ, കമ്മഞ്ഞാനേവ ഹോന്തി ഹി;
പസ്സദ്ധാദീഹി സോ ഭിക്ഖു, അനുഗ്ഗഹിതമാനസോ.
൧൨൮൮. അമാനുസിം രതിം നാമ,
അനുഭോതി അനുത്തരം;
യം സന്ധായ ച ഗാഥായോ,
ഭാസിതാ ഹി മഹേസിനാ.
൧൨൮൯. ‘‘സുഞ്ഞാഗാരം പവിട്ഠസ്സ, സന്തചിത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ;
അമാനുസീ രതി ഹോതി, സമ്മാ ധമ്മം വിപസ്സതോ.
൧൨൯൦. ‘‘യതോ യതോ സമ്മസതി, ഖന്ധാനം ഉദയബ്ബയം;
ലഭതീ പീതിപാമോജ്ജം, അമതം തം വിജാനത’’ന്തി.
൧൨൯൧. ഞാണാദയോ ഉപക്ലേസാ, ഞേയ്യാ വുത്തനയേനിധ;
ഏതേ ദസ ഉപക്ലേസാ, വജ്ജനീയാവ യോഗിനാ.
൧൨൯൨. ഏത്ഥോഭാസാദയോ ധമ്മാ,
ഉപക്ലേസസ്സ വത്ഥുതോ;
ഉപക്ലേസാതി നിദ്ദിട്ഠാ,
ഉപക്ലേസനികന്തി തു.
൧൨൯൩. തം തമാവജ്ജമാനസ്സ, ഭാവനാ പരിഹായതി;
അസത്തേ സത്തസഞ്ഞീ ച, ഹോതി അപ്പസ്സുതോ നരോ.
൧൨൯൪. സബ്ബോഭാസാദയോ ധമ്മേ, ന മഗ്ഗോതി വിചാരയം;
മഗ്ഗോ വിപസ്സനാഞാണം, ഇച്ചേവം പന പണ്ഡിതോ.
൧൨൯൫. വവത്ഥപേതി മഗ്ഗഞ്ച, അമഗ്ഗഞ്ചേവ ചേതസാ;
തസ്സ ചേവം അയം മഗ്ഗോ, നായം മഗ്ഗോതി യോഗിനോ.
൧൨൯൬. മഗ്ഗാമഗ്ഗഞ്ച വിഞ്ഞായ, ഠിതഞാണമിദം പന;
മഗ്ഗാമഗ്ഗേസുഞാണന്തി, ഭൂരിഞാണേന ദേസിതം.
൧൨൯൭. മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനേസു കോവിദാ,
സാരാസാരവേദിനോ സമാഹിതാഹിതാ;
മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനന്തി തം ഇദം,
ബുദ്ധാ ബുദ്ധസാവകാ വദന്തി വാദിനോ.
ഇതി അഭിധമ്മാവതാരേ മഗ്ഗാമഗ്ഗഞാണദസ്സനവിസുദ്ധിനിദ്ദേസോ
നാമ വീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.