൧൬. സോളസമോ പരിച്ഛേദോ

അഭിഞ്ഞാനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൧൦൪൫. സതാതി സതിസമ്പന്നേന. അനുയോഗന്തി വീരിയം.

൧൦൪൭. യോഗാവചരഭിക്ഖുനാ നിബ്ബത്തിതാസു അഭിഞ്ഞാസു അസ്സ യോഗാവചരസ്സ ഭിക്ഖുനോ സമാധിഭാവനാ നിട്ഠം പരിയോസാനം ഗതാ സിയാ.

൧൦൫൦. ദന്തേതി ദന്തേ ഠിതേ. അചലേതി അചലേ ഠിതേ.

൧൦൫൨-൪. അഭിഞ്ഞായ പാദകം കാരണം അഭിഞ്ഞാപാദകം യോഗീ സതം വാപി സഹസ്സം വാപി യദി സചേ ഇച്ഛതി, അഭിഞ്ഞാപാദകം ഝാനം സമാപജ്ജിത്വാ തതോ അഭിഞ്ഞാപാദകഝാനതോ വുട്ഠായ വുട്ഠഹിത്വാ ‘‘സതം ഹോമി, സതം ഹോമി’’ ഇതി ഏവം കാമാവചരപരികമ്മമാനസം കത്വാ അഭിഞ്ഞായ പാദകം കാരണഭൂതം ഝാനം പുനാധിട്ഠാതി പുന ആപജ്ജിത്വാ തതോ ഝാനതോ വുട്ഠായ പുന അധിട്ഠാതി, സഹാധിട്ഠാനേന ചേതസാ അധിട്ഠാനസങ്ഖാതേന ചതുത്ഥജ്ഝാനചിത്തേന സഹ സോ യോഗീ സതം ഹോതി. ഇദ്ധിവിധഞാണം.

൧൦൬൭-൮. ഏസോ അധിഗതാഭിഞ്ഞോ യോഗീ പാദകാരമ്മണേന ചതുത്ഥജ്ഝാനസ്സ പടിഭാഗനിമിത്തസങ്ഖാതേന ആരമ്മണേന ഫുട്ഠേ ഓകാസേ ഗതേ പവത്തേ പന സദ്ദേ സുണാതി. ദിബ്ബസോതഞാണം.

൧൦൬൯. പരസ്സ ചിത്തം പരിയതി പരിച്ഛിജ്ജതീതി ചേതോപരിയം, തമേവ മാനസം ചേതോപരിയമാനസം.

൧൦൭൦. ഹദയം പന നിസ്സായാതി ഹദയവത്ഥും നിസ്സായ പവത്തമാനലോഹിതം, ഹദയകോസേ പവത്തം രുഹിരന്തി അത്ഥോ.

൧൦൭൫. കാമാവചരചിത്തഞ്ചാതി കാമാവചരസത്താനം കാമാവചരചിത്തഞ്ച. രൂപാരൂപേസു രൂപഭവാരൂപഭവേസു സത്താനം മാനസഞ്ച. കിം ഭൂതം? സരാഗാദിപ്പഭേദകം മാനസം സബ്ബം ചേതോപരിയഞാണം ജാനാതി. ചേതോപരിയഞാണം.

൧൦൭൭-൮൨. നിസജ്ജാ സബ്ബപച്ഛിമാതി സബ്ബേസം ഇരിയാപഥാനം പച്ഛാ ജാതാ നിസജ്ജാ ഭിക്ഖുനാ ആവജ്ജിതബ്ബാ. തതോ പഭുതി തതോ സബ്ബപച്ഛിമതോ നിസജ്ജാതോ പഭുതി തം സബ്ബം പച്ഛിമനിസജ്ജം ആദിം കത്വാ പടിലോമക്കമാ പടിലോമക്കമേന സബ്ബം അത്തനാ കതം ആവജ്ജിതബ്ബം. അസ്മിം ഭവേ യാവ യത്തകം കാലം സന്ധി പടിസന്ധി ഹോതി, താവ തത്തകം കാലം കതം കിരിയം തേന ഭിക്ഖുനാ ആവജ്ജിതബ്ബം. പുരിമസ്മിം ഭവേപി ചുതിക്ഖണേപി നിബ്ബത്തം നാമരൂപഞ്ച സാധുകം ആവജ്ജിതബ്ബം. ചുതിക്ഖണേ നിബ്ബത്തേ തസ്മിം നാമരൂപേ ഏവം ഭിക്ഖുനാ ആവജ്ജിതബ്ബേ യദാ തദേവ തമേവ നാമരൂപം ആരമ്മണം കത്വാ ചുതിക്ഖണേ മനോദ്വാരേ മനക്കാരോ മനോദ്വാരാവജ്ജനചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി. പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണം.

൧൦൮൬-൯൬. അഭിഞ്ഞാപാദകം കസിണാരമ്മണം ഝാനം അഭിനീഹാരക്ഖമം കത്വാ ഇമേസു തീസു കസിണേസു കതപുഞ്ഞേഹി. തസ്മാ തമിതരം വാപീതി ആലോകകസിണം വാ ഇതരം വാപി കസിണദ്വയം യഥാക്കമം ഉപ്പാദേത്വാ ഉപചാരഭൂമിയംയേവ ഠത്വാ തം ആലോകകസിണം ഠപേതബ്ബം. അപ്പനം പണ്ഡിതോ ന ഉപ്പാദേയ്യ, സചേ ഉപ്പാദേതി, തം ആലോകകസിണം പാദകജ്ഝാനനിസ്സിതം പാദകജ്ഝാനസ്സ ആരമ്മണം ഹോതി. വഡ്ഢിതസ്സ ഝാനസ്സ അന്തോഗധം രൂപം തേന യോഗിനാ പസ്സിതബ്ബം ഭവേ ഭവേയ്യ. തം രൂപം പസ്സതോ പസ്സന്തസ്സ തസ്സ യോഗിനോ പരികമ്മസ്സ വാരോ അതിക്കമതി, താവദേ തസ്മിംയേവ ഖണേ ആലോകോപി തസ്സ യോഗിനോ ആലോകോപി ഖിപ്പം അന്തരധായതി. തസ്മിം ആലോകേ അന്തരഹിതേ രൂപഗതം രൂപം ന ദിസ്സതി. ദിവസമ്പി നിസീദിത്വാ പസ്സതോ രൂപദസ്സനം ഹോതി.

൧൧൦൦-൧. തംചിത്തസംയുതന്തി തേന ചതുത്ഥജ്ഝാനേന യുത്തം ചിത്തം. അനാഗതംസഞാണസ്സ പരികമ്മം, യഥാകമ്മൂപഗസ്സ ഞാണസ്സ ച പരികമ്മം. ദിബ്ബചക്ഖുഞാണം.

൧൧൦൩. യോ ഭിക്ഖു ഇധ ഇമസ്മിം സാസനേ ഇമം പന ഗന്ഥം സുണാതി, ചിത്തേ കരോതി ച, സോ ഭിക്ഖു അനേന തരേന ഇമിനാ ഗന്ഥേന തരിത്വാ അഭിധമ്മമഹണ്ണവപാരം യാതി പാപുണാതി, ജാനാതീതി അത്ഥോ.

ഇതി അഭിധമ്മാവതാരടീകായ

അഭിഞ്ഞാനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സോളസമോ പരിച്ഛേദോ.