൫. സമ്മപ്പധാനസംയുത്തം

൧. ഗങ്ഗാപേയ്യാലവഗ്ഗോ

൧-൧൨. പാചീനാദിസുത്തദ്വാദസകം

൬൫൧-൬൬൨. സാവത്ഥിനിദാനം. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, സമ്മപ്പധാനാ. കതമേ ചത്താരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാതി’’.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗങ്ഗാ നദീ പാചീനനിന്നാ പാചീനപോണാ പാചീനപബ്ഭാരാ; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേന്തോ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോന്തോ നിബ്ബാനനിന്നോ ഹോതി നിബ്ബാനപോണോ നിബ്ബാനപബ്ഭാരോ. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേന്തോ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോന്തോ നിബ്ബാനനിന്നോ ഹോതി നിബ്ബാനപോണോ നിബ്ബാനപബ്ഭാരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേന്തോ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോന്തോ നിബ്ബാനനിന്നോ ഹോതി നിബ്ബാനപോണോ നിബ്ബാനപബ്ഭാരോ’’തി. ദ്വാദസമം. (സമ്മപ്പധാനസംയുത്തസ്സ ഗങ്ഗാപേയ്യാലീ സമ്മപ്പധാനവസേന വിത്ഥാരേതബ്ബാ).

ഗങ്ഗാപേയ്യാലവഗ്ഗോ പഠമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ഛ പാചീനതോ നിന്നാ, ഛ നിന്നാ ച സമുദ്ദതോ;

ദ്വേതേ ഛ ദ്വാദസ ഹോന്തി, വഗ്ഗോ തേന പവുച്ചതീതി.

൨. അപ്പമാദവഗ്ഗോ

(അപ്പമാദവഗ്ഗോ സമ്മപ്പധാനവസേന വിത്ഥാരേതബ്ബോ).

തസ്സുദ്ദാനം –

തഥാഗതം പദം കൂടം, മൂലം സാരേന വസ്സികം;

രാജാ ചന്ദിമസൂരിയാ, വത്ഥേന ദസമം പദന്തി.

൩. ബലകരണീയവഗ്ഗോ

൧-൧൨. ബലകരണീയാദിസുത്തദ്വാദസകം

൬൭൩-൬൮൪. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, യേ കേചി ബലകരണീയാ കമ്മന്താ കയിരന്തി, സബ്ബേ തേ പഥവിം നിസ്സായ പഥവിയം പതിട്ഠായ ഏവമേതേ ബലകരണീയാ കമ്മന്താ കയിരന്തി; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സീലം നിസ്സായ സീലേ പതിട്ഠായ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേതി, ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സീലം നിസ്സായ സീലേ പതിട്ഠായ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേതി, ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി…പേ… ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സീലം നിസ്സായ സീലേ പതിട്ഠായ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ഭാവേതി, ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനേ ബഹുലീകരോതീ’’തി. (ഏവം ബലകരണീയവഗ്ഗോ സമ്മപ്പധാനവസേന വിത്ഥാരേതബ്ബോ). ദ്വാദസമം.

ബലകരണീയവഗ്ഗോ തതിയോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ബലം ബീജഞ്ച നാഗോ ച, രുക്ഖോ കുമ്ഭേന സൂകിയാ;

ആകാസേന ച ദ്വേ മേഘാ, നാവാ ആഗന്തുകാ നദീതി.

൪. ഏസനാവഗ്ഗോ

൧-൧൦. ഏസനാദിസുത്തദസകം

൬൮൫-൬൯൪. ‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, ഏസനാ. കതമാ തിസ്സോ? കാമേസനാ, ഭവേസനാ, ബ്രഹ്മചരിയേസനാ – ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ ഏസനാ. ഇമാസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സന്നം ഏസനാനം അഭിഞ്ഞായ പരിഞ്ഞായ പരിക്ഖയായ പഹാനായ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ചത്താരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം…പേ… ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഇമാസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സന്നം ഏസനാനം അഭിഞ്ഞായ പരിഞ്ഞായ പരിക്ഖയായ പഹാനായ ഇമേ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി. (വിത്ഥാരേതബ്ബം). ദസമം.

ഏസനാവഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ഏസനാ വിധാ ആസവോ, ഭവോ ച ദുക്ഖതാ തിസ്സോ;

ഖിലം മലഞ്ച നീഘോ ച, വേദനാ തണ്ഹാ തസിനാ ചാതി.

൫. ഓഘവഗ്ഗോ

൧-൧൦. ഓഘാദിസുത്തദസകം

൬൯൫-൭൦൪. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ഉദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി. കതമാനി പഞ്ച? രൂപരാഗോ, അരൂപരാഗോ, മാനോ, ഉദ്ധച്ചം, അവിജ്ജാ – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി. ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം ഉദ്ധമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം അഭിഞ്ഞായ പരിഞ്ഞായ പരിക്ഖയായ പഹാനായ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ചത്താരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം…പേ… ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം ഉദ്ധമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം അഭിഞ്ഞായ പരിഞ്ഞായ പരിക്ഖയായ പഹാനായ ഇമേ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി. (വിത്ഥാരേതബ്ബാ). ദസമം.

ഓഘവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ഓഘോ യോഗോ ഉപാദാനം, ഗന്ഥാ അനുസയേന ച;

കാമഗുണാ നീവരണാ, ഖന്ധാ ഓരുദ്ധമ്ഭാഗിയാതി.

സമ്മപ്പധാനസംയുത്തം പഞ്ചമം.