൧. തഥാഗതസുത്തം

൧൩൯. സാവത്ഥിനിദാനം. ‘‘യാവതാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ അപദാ വാ ദ്വിപദാ [ദിപദാ (സീ.)] വാ ചതുപ്പദാ വാ ബഹുപ്പദാ [ബഹുപദാ (?)] വാ രൂപിനോ വാ അരൂപിനോ വാ സഞ്ഞിനോ വാ അസഞ്ഞിനോ വാ നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞിനോ വാ, തഥാഗതോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ കേചി കുസലാ ധമ്മാ, സബ്ബേ തേ അപ്പമാദമൂലകാ അപ്പമാദസമോസരണാ; അപ്പമാദോ തേസം ധമ്മാനം അഗ്ഗമക്ഖായതി. അപ്പമത്തസ്സേതം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പാടികങ്ഖം – അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേസ്സതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരിസ്സതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം…പേ… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതീ’’തി.

‘‘യാവതാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ അപദാ വാ ദ്വിപദാ വാ ചതുപ്പദാ വാ ബഹുപ്പദാ വാ രൂപിനോ വാ അരൂപിനോ വാ സഞ്ഞിനോ വാ അസഞ്ഞിനോ വാ നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞിനോ വാ, തഥാഗതോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ കേചി കുസലാ ധമ്മാ, സബ്ബേ തേ അപ്പമാദമൂലകാ അപ്പമാദസമോസരണാ; അപ്പമാദോ തേസം ധമ്മാനം അഗ്ഗമക്ഖായതി. അപ്പമത്തസ്സേതം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പാടികങ്ഖം – അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേസ്സതി, അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരിസ്സതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി രാഗവിനയപരിയോസാനം ദോസവിനയപരിയോസാനം മോഹവിനയപരിയോസാനം…പേ… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി രാഗവിനയപരിയോസാനം ദോസവിനയപരിയോസാനം മോഹവിനയപരിയോസാനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതീ’’തി.

‘‘യാവതാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ അപദാ വാ ദ്വിപദാ വാ ചതുപ്പദാ വാ ബഹുപ്പദാ വാ രൂപിനോ വാ അരൂപിനോ വാ സഞ്ഞിനോ വാ അസഞ്ഞിനോ വാ നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞിനോ വാ, തഥാഗതോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ കേചി കുസലാ ധമ്മാ, സബ്ബേ തേ അപ്പമാദമൂലകാ അപ്പമാദസമോസരണാ; അപ്പമാദോ തേസം ധമ്മാനം അഗ്ഗമക്ഖായതി. അപ്പമത്തസ്സേതം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പാടികങ്ഖം – അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേസ്സതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരിസ്സതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി അമതോഗധം അമതപരായനം അമതപരിയോസാനം…പേ… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി അമതോഗധം അമതപരായനം അമതപരിയോസാനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതീ’’തി.

‘‘യാവതാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ അപദാ വാ ദ്വിപദാ വാ ചതുപ്പദാ വാ ബഹുപ്പദാ വാ രൂപിനോ വാ അരൂപിനോ വാ സഞ്ഞിനോ വാ അസഞ്ഞിനോ വാ നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞിനോ വാ, തഥാഗതോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യേ കേചി കുസലാ ധമ്മാ, സബ്ബേ തേ അപ്പമാദമൂലകാ അപ്പമാദസമോസരണാ; അപ്പമാദോ തേസം ധമ്മാനം അഗ്ഗമക്ഖായതി. അപ്പമത്തസ്സേതം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പാടികങ്ഖം – അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേസ്സതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരിസ്സതി. കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി നിബ്ബാനനിന്നം നിബ്ബാനപോണം നിബ്ബാനപബ്ഭാരം…പേ… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി നിബ്ബാനനിന്നം നിബ്ബാനപോണം നിബ്ബാനപബ്ഭാരം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അപ്പമത്തോ അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ഭാവേതി അരിയം അട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം ബഹുലീകരോതീ’’തി. പഠമം.