൧. പഠമഝാനപഞ്ഹാസുത്തം

൩൩൨. ഏകം സമയം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ആവുസോ, ഭിക്ഖവേ’’തി. ‘‘ആവുസോ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനസ്സ പച്ചസ്സോസും. ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഏതദവോച –

‘‘ഇധ മയ്ഹം, ആവുസോ, രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘പഠമം ഝാനം, പഠമം ഝാന’ന്തി വുച്ചതി. കതമം നു ഖോ പഠമം ഝാനന്തി? തസ്സ മയ്ഹം, ആവുസോ, ഏതദഹോസി – ‘ഇധ ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി പഠമം ഝാന’ന്തി. സോ ഖ്വാഹം, ആവുസോ, വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരാമി. തസ്സ മയ്ഹം, ആവുസോ, ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ കാമസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി.

‘‘അഥ ഖോ മം, ആവുസോ, ഭഗവാ ഇദ്ധിയാ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതദവോച – ‘മോഗ്ഗല്ലാന, മോഗ്ഗല്ലാന! മാ, ബ്രാഹ്മണ, പഠമം ഝാനം പമാദോ, പഠമേ ഝാനേ ചിത്തം സണ്ഠപേഹി, പഠമേ ഝാനേ ചിത്തം ഏകോദിം കരോഹി [ഏകോദികരോഹി (പീ.)], പഠമേ ഝാനേ ചിത്തം സമാദഹാ’തി. സോ ഖ്വാഹം, ആവുസോ, അപരേന സമയേന വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസിം. യഞ്ഹി തം, ആവുസോ, സമ്മാ വദമാനോ വദേയ്യ – ‘സത്ഥാരാനുഗ്ഗഹിതോ സാവകോ മഹാഭിഞ്ഞതം പത്തോ’തി, മമം തം സമ്മാ വദമാനോ വദേയ്യ – ‘സത്ഥാരാനുഗ്ഗഹിതോ സാവകോ മഹാഭിഞ്ഞതം പത്തോ’’’തി. പഠമം.